አይዲንላንማዳን ቡ ያና፣ ቢሊሚን ኢሳስላሪ ኒውተን ፊዚጊንዲኪ ፕሬንሲፕለር üzerine ኢንሻ ኢዲልሚሽቲ። Mevzubahhis klasik dünya görüşü፣ ontolojik bakımdan; atomizm, determinizm, mekanizm, objektivizm, lokalism gibi kaidaleri esas alan saf materyalizme dayanıyordu. ኤፒስቲሞሎጂ noktasında; objektif muşahede savunuluyor ve subjektiflik reddediliyordu. አራስትቲርማሲላር; insanı ve içtimai hayatı; hislerinden, fikirlerinden, inançlarından ve bütün insanî vasıflarından ârî olarak âdetâ ሮቦት የተሳሳተ incelemeliydiler.
ነ ቫር ኪ; ”ሰው”፣ klasik fizik üzerine inşa edilen bu ilmî yaklaşımın kalıplarına sığmıyordu። ኢንሳይን ፕሲኮሎጂሲ፣ ዳቭራኒሽላሪ፣ ተክሮቤሲ፣ ሹሩ፣ ሊሳኒ… üzerindeki çalışmalar nihayet şöyle bir noktaya ulaşmıştı: ኢንሳን ve ኢንሳን ግሩፕላሪ arasındaki münasebetlerde klasik dünya görüşüyle izah edilemeyecek hususiyetler vardır!
Mevzubahhis “klasik fizik” çıkışlı ፕሪንሲፕለር ካርሺ ባይራክ አቻን ve “insanla alakalı” ilimlerin kendine has kaideleri olması gerektiğini düşünen onlarca fikir ekolü ve yüzlerce mütefekkir ortaya çıktı. ኩቱፋኔለር ዶልዱራካክ eserler verildi። ፖዚቲቪዚሚ ቂስመን ወያ ታማመን ሬድዴደን ቡ አንቲፖዚቲቪስት ካምፕ፣ ኬንዲ ኢቺንዴ ሴሺትሊሊክለር አርዝ ኢሬሬዲ ቬ ጉኑሙዝዴ፤ ድኅረ ዘመናዊነት፣ ሪፍሌክቲቪዝም፣ ተርጓሚነት፣ ኢንሽካሊክ gibi pek çok farklı isimler altında gruplandırılmakta.
ቢልሃሳ፣ ሶስያል ሀያትን ደጊሺም ve dönüşümüyle ilgili፣ inşacılıkአወንታዊነት) yaklaşımındaki çalışmalarda dikkate şâyân ኢለርለምለም አረጋዊ. İçtimai hayatın, maddeler âleminden farklı olarak; hariçte, sabit ve objektif olarak öylece var olmadığı müşahede ኢድልዲ። ሶስያል ሀያትን; gözlemlenemeyen (gayr-i maddi) cihetlerinin olduğu ve insanlar tarafından bilinçli olarak 'zihinlerde’ inşa edildiği tespit ኢድልዲ።
ፖዚቲቪዝሚን አክሲኔ፣ ኤቭሬንሴል uygulanabilirlik iddialarından kaçınılarak; lokal ve “şarta bağlı” açıklamalar (መግለጫ) yapmanın daha doğru olacağı kanaati hasıl oldu. ሶስያል ሪልቴቲን; maddi realiteden çok, insanların bilinçli ኢራዴሲኒን bir eseri olduğu; kırılgan, değişebilir ve tartışılabilir olduğu anlaşıldı. ቡ ዳ፣ ሶስያል ሪኢቴኒን ኤቭሬንሰል ደጊል፣ ሎካል ኦልዱጉ ቬ ቤሊ ቢር zaman için geçerli oduğu ምናሲና ተካቡል እዲዎር።
Elbette ki; ማዲ (ቁሳዊ) unsurların ኤህሚዬቲ ተማምዪላ ረድዴዲልመመክተ። አንካክ፣ ኦይልሴ ቫር ኦላን፣ ሳቢት (ተሰጥቷልእና ታቢያት የተሳሳተ (ተፈጥሮን የሚመስል) sosyal dünya telakkisi de kabul edilmiyor. ማዲ ኡንሱርላር ኢኪንቺ ዴሬሴዴ ኤሄምዬቴ ሳሂፕቲር ወ ሳዴሴ እንተሌክቱኤል ሱሬፀለርሌ ማና ካዛኒር። ያኒ፣ ሶስያል ዱንያኒን ሼኪለንመሲንዴ፣ ፊክር የማይታወቅ ortaya çıkarıcı ወይም ኩሩኩ rolü vardır.
Sembolerin değiş ቶኩሱ ኤኸምሚየት አርዝ እትመክተ። Güç politikaları gibi en temel realist kavramların dahi; tabiat tarafından öylece bahşedilmediggi, katı bir materyalist anlayışla ele alınamayacağı ve insanlar tarafından yeniden değerlendirilerek değiştirilebileceggi kabul edilmekte.
Mesela Avrupa Birligi ኩሩልዱ ዲዮሩዝ። ሃሪክቴ ቢር ዬርዴ፣ ኡዛይዳን ባኪሊንካ ጎሩሌቢለን፣ ቺን ሴዲ'ኔ ቤንዘር ዴቫሳ ቢር ቢና ኢንሻ እደልሜዲ። ኢንሳላሪይላ፣ ሼሂርለሪይሌ፣ ዳግላሪይላ፣ ደረሌሪይሌ አቭሩፓ አይንዪ አቭሩፓ። ብርሊክ; ዚሂንለርደ ቬ አልጊላርዳ ኩሩልዱ፣ ኢንሻ ኢድልዲ። ኢንሳንላር፣ ሃሪሲቲ ቬ ኦቴደን በሪ ቫር ኦላጌለን ማዲ ቫርሊክላራ ባሽካ ሼኪልዴ ባክማያ ባሽላዲክላሪ ኢቺን አቭሩፓ ቢርሊጊ ኩሩላቢልዲ። ቢር ባሥካ መሹር ሚሳል ዳ ሹ፡ ኤቢዲ için; Kuzey Kore'nin 5 nükleer silahı, ኢንጂልተሬይን 500 nükleer silahından daha çok tehdit teşkil ediyor. ኔደን? Daha fazla yıkım gücüne sahip olduğu için değil, ABD’deki karara vericilerin ve Amerikan kamuoyunun Kuzey Kore’nin 5 nükleer bombasından daha fazla tehdit algıladikları için.
ደመቅ ኪ; ABD’deki kamuoyu ve karara vericilerin tercih, karar, davranış ve düşünceleri; ሃሪክቴ፣ cismen var olan İngiltere'nin fazladan 495 adet nükleer silahıyla (ማድዲ) alakalı değil; Kuzey Kore ve ኢንጊልተሬ'yi ናሲል አልጊላዲክላሪላ (ጋይር-ኢ ማዲ) alakaሊ።
ቤያን (söylem / ንግግር), müspetleyici veya kötüleyici (ውይይት) şekilde tezahür edebilir. Lisan, mefhum ve kelimeler bazı içtimaî hadiselere (ኦልጉላራ) meşrulaştırıcı, bazılarına da kötüleyici bir tarzda sarf edilebilir. ሄርሀንጊ ቢር መሰለደ፣ ክንዲ ኢቺንዴ ታሪሊ ቢር በያን ኢቲሃዝ እዲሊርሰbenimsenirse) ve o meseleye የብር ጃርጎን ሜዲያና ገትሪሊርሰ አለው፤ mevzubahis hadise ile alakalı ሱሬሲ ማናላንድዲርማ፣ካራላማ፣መሽሩላሽቲርማ፣ሲሄት ታይን እትመ… ve bilahare aktörlerin hareket ve davranışlarını şekillendirme ሙምኩን ሃሌ ጋሊር።
Madem ki; ሃሜት (እውነታ); sosyal olarak ve insanların ዚህኒንዴ ሶዝለሪን ጉኩይሌ ኢንሳ ኤዲሊዮር; lisan, bir eylem (አሜል/አክሲዮን) kabul edilmelidir. Ustaca kullanıldığı takdirde, lisan (söz veya beyan) sadece bir ifade aracı olmanın ötesinde, manalar bütünü meyyana getirmekte ve kuralara dönüşebilmektedir. İçtimai ሃያታኪ ሄር ሰይ ኢሊዬት ፕረንሲቢ ተመሊንደ ኢዛህ እዲሌሜዝ። ዬሪንዴ ቬ ዬቴሪንሴ ተሲርሊ ኩላንዪላቢልዲጊ ታክዲርዴ፤ gayr-i maddi unsurlar፣ “hariçteki maddî varlıkları” dahi değiştirip dönüştürebilme fırsatı ታኒሚሽ ኦሉር። Çünkü aslolan ሃሪቅቴኪ ማደዴ ቬ ሲሲምለሪ ደጊሽትርመክ ደጊልድር፤ o ማደዴ ቬ ሲሲምለሪ አልጊላንማ ሴክሊኒ ደጊሽቲረቢልመክቲር።
ኢንሳላር ኢሲን ሀያት; dünya gezegeni üzerinde (hariçte) değil; zihinlerde cereyan እትመክተድር. ሹውር፣ ኢንሳን ሀያትይን ኢሳሲዲር።
Bu izaha göre, kitleler tarafından kabul edilecek normlar bütünü üretilip kitleleri ሱሩክሌይሴክ şümullü doktrinler inşa edilebilir. Siyah-beyaz፣ iyi-kötü፣ መሽሩ-ጋይሪ መሽሩ፣ ዶስት-ዱሽማን፣ ዲሞክራት-ባስኪቺ፣ ሊበራል-ዲክታቶር፣ ቴዎሪስት-ባሪሽቺ፣ ሃይዱት-ሙተተፊቅ… gibi pek çok mefhumun zihnimizde tetiklediğinivüdeaksiyo.
ቢሊምደኪ ቡ ጌሊሽሜለር፣ ሙተፈኪር ቬ ሙኔቭቨርለር için umut bahşeden gelişmelerdir። Zira, içtimai hayatı değiştirip dönüştürmek için, hariçteki maddî varlıkların miktarı veya zoluk derecesi değildir belirleyici olan. Bir ülkede, bir bölgede veya bütün dünyada değişim ve dönüşüm meyana getirmek için maddî varliklarda fevkalâde değişikler Mayana Gemesini Bekleme Mecburiyeti Büyük ölçüde ortadan kalkrı. Böylece, Münevverlerin şuurlu gayretleri neticesinde ዱንያዳ köklü değişiklikler meyana getirmesi ዳሃ ቆላይ ኦልማክታ። ያኒ፣ dünyayı değiştirmek istiyorsanız, hariçte var olan maddî hahati değil, insanların o maddî ሃቲ አልጊላማ ሴክሊኒ ደጊሽቲርሜኒዝ ዬተርሊ ኦላካክትይር።ኦቱርዱቩኑዝ ይርድ; bilgi፣ kelimeler፣ inanç፣ fikirler… gibi gayr-i maddi unsurlarla dünyayı değiştirbilirsiniz።
Görüldüğü üzere, kıymetler, normlar, tecrübe, semboller, mefhumlar, fikirler, düşünceler, ሹሩር, ifade, beyan (söylem), lisan, kelimeler, elit kesim, munevverler, içtimaî ikna, diplomasi ve iletimaînda biltimadyan mefhumlar silah mesabesine ulaşmış vaziyette. ኪትልሴል ኢሌቲሲም፣ ኪምሊክለርን ደጊሺሚ፣ ጉንደም ቤሊረሜ እና ካሙኦዩ ኦሉሽቱርማ፣ ቡዩክ ቻፕሊ ሃልክ ሀርክተሪ ሜዲያና ገትርሜ፣ ዴቭሪምለር ገርሴክሊሽቲርሜ፣ ሲያሰት ኦሉሽቱርማ…. vb pek çok büyük değişim ve dönüşümde gayr-i maddi silahların kullanıldığın ሙሸህዴ etmekteyiz.
ኢሳ መሰለ፣ ዱንያንይንne” ኦልዱቩንዳን ዚያዴ፣ ኢንሳላሪን ኦኑ”እንዴት” algıladiğıdır. ዘመናዊ bilimin keşfettiği ve ኣቶም ቦምባሲንዳን ዳሃ ተሲርሊ ኦላን ሲላህን ህደፊ፤ zihinler, gönüller, kanaatler, tercihler, bakış açıları, saikler, hisler ve bilahare inançlardır.
ክንዲ መደኒየቲሜዜ ባካሊም፡ ኢስላም ዱንያሲ ብሎንመዲ። ቱርክ ዱንያሲ ፓርካላንማዲ። ሃሪክቴ፥ ዲዛሪዳኪ ማዲ ዱንያዳ፤ insanlar arasında duvarlar örülmedi. ግሩፕ ግሩፕ፣ ኢንሳላሪን ሀዲስዬ ባኪሺ ደጊሽቲሪልዲ። ሄፕሲ ቡ ካዳር…
ዱንያዳ ቩኩ ቡላን ወ ሹዓንዳ ሜዲያና ገለመክተ ኦላን ቡቱን ሀዲሰሌሪ፣ ደጊሺሚ፣ ዶንኡሹሙ፣ ኢቺቲማኢ ሀረከትሌሪ፣ ኤትራፊምዝዳኪ ጌሊሽሜሊሪ እና ኪትልሴል ፕሲኮሎጂይ ብር ደ ቢሊምደኪ ቡ ጌሊሥሜለር ታህሊዝል
ዱንያዪ ደጊሽቲርሜየ ሀዚር ምስይንዝ?
