“Ülkemiz dünyadaki fındığın yaklaşık % 85’ini üretmektedir. Bu istehsaldan 2,5 milyard dollar qazandırır. Ancak bizden 11 milyard dolardır.”
Bu məqalədə, markalaşmanın əhəmiyyətini ele alacağıq. Öncelikle markanın necə tanımladığına bakalım. Amerikan Pazarlama Derneği markası “bir satıcı və ya satıcı qrupunun mal və xidmətlərini tanıtmaya və rakiplerinden ayrışdırmaq məqsədi daşıyan bir ad, bir terim, işarə, simvol, şekil, rəng, dizayn və ya müxtəlif komponentləri” olaraq tanımlamaqdadır.
Marka, mal ve hizmetlerin kimliğini belirlerken; məhsulun rakiplerinden ayırt edilməsini təminta; pazarlama idarəçiliyi və idarəetmə uygulamalarının odak nöqtəsi olaraq reklamçılarla ünsiyyət qurulmasını asanlaşdırır; istehsalçılara və istehlakçılara yasal bir takım üstünlüklər sağlamaqdadır. Bir marka nitelik, fayda, dəyər və kişilik olmaq üzrə dörd əminə malikdir. Marka; məhsulun adı, keyfiyyəti, bilinirliği olmaqdan başqa, istehlakçılarda sahib olma istəyi uyandıran algılamaların bir komponentidir.
markalaşma ise; piyasaya yeni çıxan bir məhsulun tanınma, isim yapma ve sunulduğu hedef kitle/pazar tərəfindən kabul edilme süreci olaraq ifade edilə bilər. Bir bakıma bilinme, tanınma mərhələsidir. Lakin markalaşma bir işletme üçün kısa vadeli taktik bir təşəbbüs olmaqtan çox, stratejik bir konudur. Markalaşma sadece bir marka ismine sahip olmak demek değildir. Marka adı seçildikdən sonra, bu marka adının üzərinə çeşitli anlamlar ve vaatler inşa edilmelidir. Markalaşma farklılaştırmaya dayanan rəqabət strategiyasının bir etibarı ilə seçilə bilər. Farklılaşma stratejisi müştərilərin fiyata qarşı həssaslıqlarını azaltmaqda və rəqabət avantajı sağlamaqdadır.
Esasında markalaşma çabalarının səbəbi istehlakçılar tərəfindən algılanan dəyəri maksimize ederek fiyata qarşı müştəri yanaşmasını müsbət bir hala gətirir. Markalaşma, istehsalçı ve perakendeciye məhsulu rəqabət halında olduğu digər müəssisələrin məhsullarından farklılaştırmasıyla birlikdə açıq bir üstünlüklər sağlamaqdadır. Markalaşma prosesini başarıyla yöneten işletmeler pazarda daha az maneə ilə karşılaşacaktır. Eyni zamanda rakiplerine göre daha avantajli bir konum elde edeceklerdir.
Markalaşmayla birlikdə istehlakçıların məhsullarına qarşı güveni daha çox olur. Markalaşan bir məhsul müəyyən bir standart, keyfiyyət və xidmət güvencesi sağlayacağından satın alma qərarını da asanlaşdıracaqdır. Markalaşma prosesində məhsullar üzərində bir kültür inşa edilir. Beləliklə məhsullar özünə özgü bir kimlik qazanır.
Markalaşmanın başlanğıctaki maliyetleri yüksək olsa da bunu müəssisə üçün yaxşı bir yatırım olaraq görmək lazımdır. Çünki istehlakçılar marka olan məhsulları digər məhsullardan daha dəyərli görürlər. Bu sayede bu tür məhsullara daha çox para ödəməkdən qaçınmazlar. Bu da markalaşan məhsullara sahib olan müəssisələrin daha çox kar etmesi daha çox gəlir. Markalaşan işletmeler digər rakiplerine görə daha çox kar marjına sahib olurlar.
Son olaraq markalaşmanın əhəmiyyəti ilə əlaqədar bir nümunə verelim. Ülkemiz dünyadaki fındığın yaklaşık % 85'ini üretmektedir. Bu istehsaldan 2,5 milyard dollar qazandırır. Ancak bizden fındığı alıp markalaştıran Ferrero’nun illik cirosu ise 11 milyard dolardır. Kullandığımız fındık ise bizim fındığımızın dörtte biri qədərdir. Yani fındık işlenip çikolata, şəkərleme kimi katma dəyərli bir marka məhsulun dönüştüğünde onlarca milyard dollarlıq bir qazanç ortaya çıxır. Fındığı biz üretirken, markalaşan biz olmadığımız üçün maalesef parayı biz başqaları qazanır Bu durum bizlərə üretmek ile markalaşma arasında fərqi çox yaxşı ortaya qoymaqdadır.
