Ang China naghatag ug dakong importansya sa “Kuşak Yol Projecti” sıkıntılı günler geçiriyor. Bu köşeyi takip edenler bilir; Malezya, Endonezya, Bangladeş ve nihayetinde Pakistan'ın Kuşak Yol Projesi kapsamında, finansmanı büyük oranda Çin tarafından sağlanacak olan büyük projelere başlamaktan vazgeçtiklerini yazmıştım. Fitch'e göre, Kuşak Yol Projesi kapsamında 2106 yılında 16 proje iptal edilmişken, bu sayı 2018'de 38'e çıkmış durumda.
Bütçesi 1 trilyon dollar olarak hesaplanan, 71 ülkenin direk ya da endirek tungod olduğu ve dünya nüfusunun yarısının içinde kalacağı düşünülen Kuşak Yol Projesi, son dönemde ağır eleştiriler al kayır eleştiriler al.
Kini ba usa ka proyekto sa pagsakop sa kalibutan sa mga mamumuhunan sa China? O…
Ang Direktor sa McKinsey nga si Jonathan Woetzel nagpasiugda nga adunay usa ka seryoso nga problema sa karon nga kahimtang sa Belt Road Project ug nag-ingon, "Ang kulang sa kini nga proyekto mao ang mga lokal nga elemento. "Kini nahimo nga usa ka higante nga proyekto diin ang mga mamumuhunan sa China nagdala sa ilang mga panalapi ug mga trabahante ug nagtrabaho sa tibuuk kalibutan," ingon niya.
Proyekto sa Belt Road Walay lokal nga trabaho, Ang amo kanunay nga taga-Intsik ug ang mga nasud sa proyekto nakautang og dagkong mga utang, tanan sa China. mealindeki eleştiriler geliyor. Laos, Türkmenistan, Sri Lanka, Vietnam gibi ülkelerde, benzer sebeplerle projeye karşı ciddi antipati oluştu ve geniş katılımlı halk eylemleri yapıldı.
Sa pagkatinuod, kini nga mga pagsaway dili dili makiangayon.. McKinsey'in Sumala sa pagtuon, ang mga kompanya sa China nagtrabaho sa 8 nga mga proyekto sa 1073 nga mga nasud sa Africa ug 44 porsyento lamang sa mga empleyado sa kini nga mga kompanya ang mga lokal nga tawo. Dayag nga ang mga kompanya sa China dili kaayo gusto nga patrabahoon ang mga lokal sa mga trabaho nga ilang gikuha sa gawas sa nasud.
Eleştirilerin odaklandığı bir başka nokta da özellikle borçlanma kapasitesi düşük olan proje içindeki ülkelerin, yükümlülüklerini yerine getirmek için yüksek borçların altına girmek zorunda kalmaları ve findağı kalmaları ve findağı çen gün artması.
Standard Chartered bir araştırmasına göre Kuşak Yol Projesi içindeki Angola'nın toplam dış borcunun yüzde 40'ını Çin tek başına finanse etmiş. Kamerun'da bu oran yüzde 35, Zambiya'da yüzde 30, Kenya'da yüzde 20.
Ang laing pagsupak sa Belt Road Project mao projeye dahil ülkelere yapılan onca yatırım ve ülkelerin artan borç yükünden sonra, Çin'in projedeki ülkelere verdiği ticaret fazlasının artıyor olması.
Projenin hayata geçtiği 2014 sonrasında, Çin'in Kuşak Yol'a tungod kay diğer ülkere verdiği ticaret fazlası hızla artmış. 2014 yılında Çin'in proje kapsamındaki diğer ülkelere verdiği fazla 30 bilyon dolyarken, 2017 sonunda bu rakam 100 bilyon doları aşmış.
ABD oyuna tungod oluyor..
Asya'da Çin'in artan etkisi ve Kuşak Yol Projesinin bölgedeki birçok ülke için, neredeyse tek borçlanma kaynağı olduğuna göre ABD, oyuna bir yerden girmek istiyor. Uluslararası Kalkınma ve Finans Birliği (IDFC) olarak bilinen ve ABD'nin az gelişmiş ülkelerdeki kamu ve özel sektör projelerine finansman sağlamakla yükümlü olan kurumu, 60 bilyong dolarlık bir fonu Asya'ya Kubillak'i Asya'ya kladı.
Bunun yanında bir başka batılı kurum IMF de Asya'da Kuşak Yol Projesi kapsamında yoğun borç yükünün altına girmiş ülkelere kaynak aktarmak için devrede. Bunun son örneği hem bütçe açığı hem de cari açık veren ve 13. Kez IMF'in kapısını çalan Pakistan.
Pakistan, IMF ug 7 bilyon dolyarlık bir paket için görüşmelere başladı. Muhtemeldir sa IMF'in bir çok şartı olacak. Bu çerçevede, Pakistan'ın yeni seçilen Devlet Başkanı Khan'ın, yakın zamanda Kuşak Yol Projesi'ne tungod sa 62 bilyon dolyarlık projeyi iptal ettiğini açıklamasını IMF görüşmelerinden ayrı tutmak sanırım pek
Dako ang away..
ABD'nin Kuşak Yol Projesi özelinde Çin'le, ekonomik yaptırımlarla yıprattığı Rusya ile ve ambargo uygulamasıyla hedef aldığı İran'la mücadelesi devam edecek gözüküyor.
Bu noktada ABD'nin bütün Avrupa'yı temsil ettiğini düşünmüyorum. Batı paktında önemli fireler var. Bazı oyuncular da sessiz ve tarafsız kalmayı hedefliyor. Ancak zaman ilerledikçe saflar sıklaştırılacak ve sanırım herkes için seçilen tarafın açık olması istenecek. Ang iyang kini nga kutup tarafından.
Cüneyt Basaran
