Türkiye'nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel kimdir?
Türkiye’nin en genç genel müdürü ve 12 yıl ile en uzun süre görev yapmış üçüncü başbakanı olanSüleyman Demirel, Isparta’nın Atabey ilçesine bağlı İslamköy’de 1924 doyılında doyğdu.
Hacı Yahya Demirel ile Hacı Ümmühan Demirel'in oğlu olarak dünyaya gelen Demirel, ilköğrenimini doğduğu köyde, ortaokul ve liseyi Isparta ve Afyonkarahisar'da bitirdi.
AMERİKA'DA İHTİSAS YAPTI
Şubat 1949'da İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden mezun olan Demirel, aynı yıl Elektrik İşleri Etüd İdaresi'nde göreve başladı. Önce 1949-1950, gisundan sa Amerika Birleşik Devletleri'nde barajlar, sulama ug elektrifikasyon konularında ihtisas yaptı.
NAHIMONG GENERAL MANAGER SA 31 ANYOS
Türkiye'ye dönüşünde, 1953 yılında seyhan babajı inşaatı başladı çekerek su i̇şleri (dsi̇) genelj lar dairesi başkanlığına Adagı. 1954 yılında da DSİ Genel Müdürlüğü'ne tayin edildi.
KÖPRÜ İÇİN GELEN ABD'Lİ FİRMAYA TEMSİLCİLİK
Si Demirel, kinsa mibiya sa iyang katungdanan isip general manager niadtong 1960 aron makompleto ang iyang serbisyo militar, nagtrabaho isip freelance consultant-engineer tali sa 1962 ug 1964 human mibalik gikan sa serbisyo militar.
Aynı yıllarda Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde inşaat mühendisliği alanında dersler verdi. Boğaziçi Köprüsü'nün ilk projesini (1954) hazırlayan, ABD'nin uluslararası mühendislik ve müteahhitlik firması Morrison Knudsen Inc.in Türkiye temsilciliğini üstlendi.
NAGSUGOD SIYA NG PULITIKA SA JUSTICE PARTY
Gisugdan ni Demirel ang iyang politikanhong kinabuhi niadtong 1962 isip membro sa General Administrative Board sa Justice Party.
AP'lilerin af kampanyası sonucunda eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın 22 Mart 1963'te şartlı olarak serbest bırakılmasının ardından Ankara'da meydana gelen olaylar sırasında AP genel merkezinin saldığramarıset ıya.
“APKASINI ALIP KAÇTI”
Demirel'in bu tavrı yıllar sonra parti içindeki muhalifleri tarafından, “şapkasını alıp kaçtı” ya da “şapkasını bırakıp kaçtı” diye aleyhinde propagandaya dönüştürdüldü.
BALIK SA POLITIKA
Niining panahona, si Demirel, isip representante sa Turkey sa kompanyang American Morrison, nagtrabaho isip usa ka kontraktor hangtod ang tsirman sa partido, si Retired General Ragıp Gümüşpala, namatay.
Gümüşpala’nın ölümünden sonra parti içi bunalım sırasında yeniden siyasete döndü. 28 Kasım 1964 tarihinde yapılan Adalet Partisi genel kongresinde 1679 oydan 1072’sini alarak genel başkan seçildi.
1965'TE BAŞBAKAN OLDU
10 Ekim 1965’te yapılan genel seçimlerde başında bulunduğu Adalet Partisi, yüzde 52 oy alarak tek başına iktidar oldu. Bu seçimlerde Isparta Milletvekili olarak parlamentoya giren Demirel, Türkiye'nin 12. başbakanı olarak hükûmeti kurdu. Bu hükûmet 4 yıl sürdü. Birinci Demirel hükümetinde ülke 68 öğrenci olaylarıyla sarsıldı.
IKADUHANG DEMİREL GOVERNMENT
Sa kinatibuk-ang eleksyon sa Oktubre 10, 1969, ang Justice Party mibalik sa gahum nga nag-inusara, nakadawat 48% sa mga boto. Ang mga panghitabo dili mapugngan sa ikaduhang Demirel nga gobyerno.
1965 ile 1971 arasındaki Süleyman Demirel'in başbakan olduğu dönemde Boğaziçi Köprüsü, Ereğli Demir Çelik İşletmeleri ve Keban Barajı gibi büyük yatırımlara imza atıldı.
Bu dönemde Türkiye'de enflasyon %5, kalkınma hızı %7 idi. Bu kalkınma hızı Japonya'dan sonra petrol ülkeleri dışında, dünyanın ikinci yüksek kalkınma hızıydı.
MEMORANDUM SA MARSO 12 UG RESIGNATION
Bu döndemde eski Demokrat Parti mensuplarının siyasi haklarının iadesi sorunu nedeniyle Celal Bayar çevresindeki Adalet Partisi milletvekilleri istifa ederek Demokratik Parti'yi (1970) kurdular. Bu konuyu da kullanan Milli Demokratik Devrimciler, 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne kalkışınca 1971 yılında 12 Mart muhtırası ile askeri darbe yapıldı.
Mi-resign si Demirel ug natukod ang gobyerno sa Nihat Erim.
IKADUHANG PARTIDO HUMAN SA 11 KA TUIG
14 Ekim 1973 genel seçimlerinde, siyasi rakibi olan Bülent Ecevit'in liderliğindeki Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), Demirel'in AP'sinden daha çok oy aldı, böylece AP 11 yıl aradan sonra CHP'nin ikirnciş dusısında
1977'DE TEKRAR BAŞBAKAN OLDU
Nahimo siyang Punong Ministro pag-usab sa unang gobyerno sa Nationalist Front nga gitukod niadtong 1975, sa "AP-MSP-MHP-CGP" nga koalisyon.
Bisan pa nga ang CHP mao ang partido nga nakadawat sa labing daghang mga boto sa 1977 nga eleksyon, walay partido nga makahimo sa usa ka gobyerno sa iyang kaugalingon. Nagserbisyo siya isip punong ministro sa ikaduhang MC nga gobyerno nga natukod kaniadtong 1977, sa koalisyon nga "AP-MHP-MSP".
Güneş Motel Olayı diye adlandırılan operasyonla CHP, Adalet Partisi'nden seçilen 13 milletvekilin bakanlık vaadiyle pagbalhin ettikten sonra 2. MC düştü.
NAG-inusarang nagmando niadtong 1979
1978 başında Ecevit tek başına iktidar oldu. AP'den transfer edilen milletvekillerinin çoğuna bakanlık verildi. Ambargonun getirdiği sıkıntılar, enflasyon ve bir kısmı Türk Gladio'su tarafından organize edilen anarşik olaylar (özellikle kontr-gerilla tarafından tertiplendiği iddia edilen Kahramanmaraş olayları)
Sa 1979 midterm nga eleksyon, si Demirel nag-inusarang milingkod sa gahum, uban sa boycott sa mga rebolusyonaryong grupo.
12 EYLÜL'DEN SONRA TUTUKLU KALDI
1971 muhtırası ile 1980 darbesi arasında 1975, 1977 ug 1979 yıllarında 3 defa koalisyon hükümeti kuran Süleyman Demirel, 12 Eylül darbesinden sonra bir müddet tesis Zincirbozanndeerik tutulu.
1987’ye kadar 7 sene yasaklı olarak siyaset dışı kaldı. 6 Eylül 1987'de yapılan halk oylaması ile siyasi yasaklar kaldırıldı ve 24 Eylül 1987 tarihinde, Doğru Yol Partisi Genel Başkanlığı'na seçildi.
DEMİREL TEKRAR TBMM'DE
29 Kasım 1987'de yapılan genel seçimlerde Isparta Milletvekili olarak tekrar TBMM'ye girdi. 20 Ekim 1991 tarihinde yapılan genel seçimler sonrasında da, DYP ile Sosyal Demokrat Halkçı Parti'nin bir araya gelerek koalisyon kurduğu 49. T.C. Hükümeti’nde Başbakan olarak görev aldı.
TÜRKİYE'NİN 9.CUMHURBAŞKANI
16 Mayo 1993 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin 9. Cumhurbaşkanı olarak seçildi. Cumhurbaşkanlığı sırasında 1997 yılında gelişen 28 Şubat sürecinde postmodern darbe yapıldı.
Bu süreçte, Başbakanlık'tan istifa eden Necmettin Erbakan'ın yerine, arkasında TBMM çoğunluğu olan DYP lideri Tansu Çiller'i değil Anavatan Partisi Başkanı Mesut Yılmaz'ı Başbakan tayin et al. lletvekilin partilerinden koparttı.
Cumhurbaşkanlığı görevini 2000 yılında dönemin Anayasa Mahkemesi Başkanı, kendisi gibi Afyon Lisesi mezunu olan Ahmet Necdet Sezer'e devretti.
Si Süleyman Demirel mibiya sa aktibong politika human makompleto ang iyang termino isip Presidente.
NAWALA SIYA SA IYANG ASAWA SA 65 KA TUIG
Süleyman Demirel, 1948'de babası Hacı Yayha Demirel'in yeğeninin kızı Nazmiye (Şener) Demirel'le evlendi. Demirel 65 ka tuig ang milabay nga Nazmiye Demirel'i Alzheimer hastalığı nedeniyle 27 Mayıs 2013'te kaybetti.
SÜLEYMAN DEMİREL MUSEUM
Demirel'in memurluktan cumhurbaşkanlığının sona erdiği döneme kadar geçen sürede kullandığı eşyaların sergilendiği Süleyman Demirel Demokrasi ve Kalkınma Müzesi, Isparta'da 26 Ekim 2014 tarihinde a.
17 Haziran 2015 tarihinde 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in, karon 02.05’te solunum yolu enfeksiyonu ve kalp yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti.
