همکاری آینده در سوریه و انرژی.
پس از نزدیک به سه سال نزاع سیاسی شدید پس از حمله اسرائیل به کشتی ماوی مرمره - کشتی حامل فعالان بین المللی که در تلاش برای شکستن محاصره اسرائیل در غزه بودند - ترکیه و اسرائیل دیروز برای از سرگیری روابط دیپلماتیک به توافق رسیدند. بنیامین نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی در تماس تلفنی با رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، از کشته شدن XNUMX شهروند ترکیه به دست نیروهای اسرائیلی عذرخواهی کرد و با پرداخت غرامت موافقت کرد. در مقابل، اردوغان با عادی سازی روابط بین دو کشور و لغو تعقیب افسران اسرائیلی در ارتباط با حمله به ناوگان موافقت کرد. ترکیه پیشتر از اسرائیل خواسته بود علاوه بر عذرخواهی و پرداخت غرامت، محاصره را لغو کند. نتانیاهو برای دور زدن این آخرین - و سختترین - شرط تاکید کرد که اسرائیل اخیراً محدودیتهای ورود کالاهای غیرنظامی به غزه را کاهش داده است و او موافقت کرد که با ترکیه برای بهبود وضعیت انسانی در غزه همکاری کند. جزئیات این ترتیب هنوز باید بررسی شود، اما به نظر می رسد که دو کشور در مسیر خوبی برای از سرگیری همکاری در تعدادی از زمینه ها هستند.
مدتی است که مشخص شده است که اسرائیل مایل به عذرخواهی از ترکیه است، اما کمتر مشخص است که آیا ترکیه آن را خواهد پذیرفت. اکنون که فصل انتخابات در اسرائیل به پایان رسیده است، نتانیاهو دیگر نگران انتقادات ملی گرایانه در مورد ترمیم روابط با ترکیه نیست و حذف موقت آویگدور لیبرمن، وزیر امور خارجه سابق از کابینه، بزرگترین مانع برای آشتی در طرف اسرائیلی را برطرف کرد. اما سیاست در ترکیه داستان دیگری است. مسئله فلسطین اسرائیل را عمیقاً در آنجا منفور کرده است و این دشمنی برای اردوغان از نظر سیاسی ارزشمند بوده است. برای مثال، در ماه گذشته، مذاکرات دولت با عبدالله اوجالان، رهبر حزب جدایی طلب کارگران کردستان (پکک) در سرفصلهای روزنامههای ترکیه قرار داشت. زمانی که اردوغان علناً صهیونیسم را جنایت علیه بشریت خواند، مذاکرات را مستقیماً در صفحه اول دنبال کرد.
با توجه به این منافع سیاسی داخلی، آنکارا تاکنون دلیل چندانی برای آشتی با اسرائیل نداشته است. با این حال، اخبار این هفته نشان میدهد که ترکیه بالاخره متوجه شده است که از روی آوردن شانه سرد به اسرائیل، چیزهای بیشتری برای از دست دادن دارد تا سود. این عمدتا به این دلیل است که ترکیه می تواند از کمک اسرائیل در مورد مبرم ترین معضل سیاست خارجی خود، جنگ داخلی سوریه، و در مورد مهمترین نگرانی اقتصادی خود، یعنی امنیت انرژی، استفاده کند.
برای آنکارا، بحران سوریه یک دردسر بزرگ بوده است. ترکیه در تجارت متحمل ضرر شده است، مجبور شده است برای دفاع در برابر تهدیدات مرزی به موشک های پاتریوت به ناتو تکیه کند و کمتر از نیم میلیون آواره سوری را پذیرفته است. درخواست های آنکارا از کناره گیری اسد از قدرت بر سر زبان ها افتاده است و درخواست های آن برای مداخله ناتو در قالب منطقه پرواز ممنوع و تسلیحات سنگین برای شورشیان سوری نیز کنار گذاشته شده است.
همه اینها برای رهبران ترکیه مایه تاسف بوده است، اما این ورود اخیر تسلیحات شیمیایی سوریه به معادله بود که واقعاً حساب ترکیه را تغییر داد. اکنون بیش از هر زمان دیگری، کشور به اطلاعات و متحدان بهتری نیاز دارد تا به جنگ داخلی پایان دهد یا حداقل از سرایت آن جلوگیری کند. ترکیه نمیتواند از تسلیحات شیمیایی در هر نقطه نزدیک مرز خود با سوریه استفاده کند و هر چه جنگ طولانیتر شود، احتمال حمله تسلیحات شیمیایی از بین میرود. اسرائیل به سادگی اطلاعات بهتری نسبت به ترکیه در مورد تحولات منطقه ای دارد و ترکیه می تواند از این کمک برای نظارت بر انبارهای تسلیحات اسد و تحرکات نیروهای نظامی در هر دو طرف استفاده کند. علاوه بر این، در حالی که ایالات متحده و سایر کشورهای ناتو تمایلی به حمایت از شورشیان سوری به هیچ وجه ندارند، اسرائیل انگیزه بیشتری دارد تا اطمینان حاصل کند که گروه های سنی میانه رو بر عناصر افراطی جهادی مخالفان غلبه دارند. با گرم شدن اوضاع در سوریه، ترکیه و اسرائیل از اینکه بتوانند با یکدیگر گفتگو و هماهنگی کنند، سپاسگزار خواهند بود.
حوزه دیگری که ترکیه در آن به کمک اسرائیل نیاز دارد، انرژی است. کسری حساب جاری ترکیه که در سال 48.8 به 2012 میلیارد دلار رسید، تقریباً به طور کامل ناشی از اتکای این کشور به واردات نفت و گاز طبیعی است. ترکیه از خود منابع طبیعی ندارد. علاوه بر این، ترکیه به دلیل قراردادهای قیمت سنگین، هزینه گاز طبیعی روسیه و ایران را از طریق بینی پرداخت می کند. در اوایل این ماه، من با تعدادی از مردم ترکیه - وزرای دولت، سیاستمداران مخالف، سرمایهداران بزرگ تجاری و رهبران گروههای تجاری - صحبت کردم و همه آنها به نیازهای رو به رشد ترکیه در انرژی اشاره کردند و از اتکای بیش از حد این کشور به گاز طبیعی روسیه و ایران ابراز تاسف کردند. در همین حال، اسرائیل به تازگی دو حوضه اصلی گاز طبیعی، میادین تامار و لویاتان را در سواحل خود در شرق مدیترانه کشف کرده است. از آنجایی که ترکیه هیچ امیدی به هموارسازی روابط با قبرس، دشمن دیرینه خود، که دیگر ذینفع اصلی رونق گاز مدیترانه بوده، ندارد، احتمالاً به اسرائیل به عنوان تامین کننده گاز طبیعی روی خواهد آورد. با کاهش رشد اقتصادی ترکیه، پتانسیل اسرائیل به عنوان یک شریک، اکنون بیش از هر زمان دیگری در سال های اخیر آشتی را جذاب می کند.
عوامل دیگری نیز این هفته را به زمان ایده آلی برای ترکیه برای پذیرش عذرخواهی اسرائیل تبدیل کردند. برای شروع، انجام این کار در سفر پرزیدنت باراک اوباما به منطقه به اردوغان اجازه داد تا رئیس جمهور را به پیروزی سیاسی برساند. در همان زمان، اردوغان ادعا می کند که اسرائیل را به زانو درآورد، درست زمانی که ناسیونالیست های ترک آماده انتقاد از او به خاطر مذاکره با اوجالان و اتخاذ موضع ملایم تری با کردهای ترکیه بودند. بخش قابل توجهی از مردم ترکیه هنوز وجود مشکل کردها را انکار می کنند و هرگونه تلاش دولت برای کاهش تنش ها را تسلیم در برابر تروریست ها می دانند. پس از سخنرانی اوجالان در روز پنجشنبه، که با تبدیل مبارزه پ.ک.ک علیه ترکیه به یک مبارزه سیاسی به جای مبارزه مسلحانه، نشان دهنده یک گسست واقعی از گذشته بود، اردوغان اکنون هم فضای سیاسی برای از سرگیری روابط با اسرائیل و هم توانایی چرخش روابط نزدیک را دارد. با اسرائیل به عنوان یک پیروزی ناسیونالیستی که در آن اسرائیل به خواسته های ترکیه تن داده است.
نزاع با اسرائیل مزایای خود را برای اردوغان داشت، اما با چالشهای فراوان پیش روی ترکیه، و با فشار اوباما به هر دو طرف برای جبران، سرانجام زمان برای انجام این کار مناسب بود. برای اولین بار از زمانی که کشتی ماوی مرمره به راه افتاد، دستاوردهای اقتصادی و سیاست خارجی که ترکیه با وصله کردن اوضاع با اسرائیل به دست خواهد آورد، بسیار بیشتر از منافع سیاسی داخلی جدا ماندن است. گاهی اوقات، یک دوست قابل اعتماد بهتر از یک دشمن قابل اعتماد است.
امور خارجه
