Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansının (TİKA) çalışmaları sonucunda, 1566'da Zigetvar kuşatması sırasında hayatını kaybeden Kanuni Sultan Süleyman'ın içfnılndi.
Kanuni Sultan Süleyman Türbesi'nin yerinin tespit edildiği, TİKA tarafından düzenlenen basın toplantısıyla duyuruldu.
Basın toplantısında konuşan Türkiye'nin Budapeşte Büyükelçisi Şakir Fakılı, Macaristan Hükümeti'nin yanı sıra TİKA, Macar agus Türk bilim insanlarının projeye büyük des Macaristan lklarını birbirine daha da yaklaştıracağını söyledi.
TİKA Balkanlar agus Doğu Avrupa Daire Başkanı An Dr. Mahmut Çevik de yapılan araştırmalar neticesinde çok önemli bulgulara ulaşıldığını belirterek, “Muhteşem tarihimizin güçlü sultanı Kanuni Sultan Süleyman’ın iç organlarının defnedildiği türbeyi araştırma çalışmaları 2012’den beri devam ediyordu. Çok ciddi arşiv ve bilimsel araştırmalar neticesinde bugün önemli bulgulara ulaştık. Tá an bulguların elde edilmesi conusunda her türlü desteği veren Macar hükümeti ve bilim adamlarına müteşekkir olduğumuzu belirtmek istiyorum” a dúirt.
“ORGÁNLARIN DEFNEDİLDİĞİ ALANI TESPİT ETTİK”
Araştırmayı yürüten ekibin başındaki Peç Üniversitesi öğretim üyesi An tOll. lan adımlar neticesinde 2010'de TİKA Başkanı An Dr. Serdar Çam'ın destekleriyle anlaşmanın imzalandığını belirtti.
Dúirt Pap gur úsáideadh foinsí Tuircis agus Ungáiris araon sa taighde. “1664 yılında Macaristan’ı ziyaret eden Evliya Çelebi bu alanda türbe, cami ve Osmanlı yerleşkesinin olduğunu belirtiyor. Aynı yıllarda bir Macar soylu bölgede yer alan eserleri resmetmiş. Biz bu iki bilgiyi baz alarak yaptığımız bilimsel çalışmalar neticesinde Zigetvar'da, Üzüm Tepesi adı verilen alanda Osmanlı dönemine ait yerleşkenin yanı sıra çalışmalar neticesinde Zigetvar'da, Üzüm Tepesi agus verilen alanda Osmanlı dönemine ait yerleşkenin yanı sıra Kanuni Sultanı Süleyman'ilar ait Kanuni Sultanı Süleyman'ilar adın orgán ” d’úsáid mé na frásaí.
“MACARİSTAN'DA İLK OSMANLI YERLEŞKESİ”
Araştırmaya Türkiye'den destek veren ODTÜ Mimarlık Tarihi Bölümü öğretim görevlisi An tOllamh Dr. Ali Uzay Peker ise Kanuni Sultan Süleyman'ın iç organlarının gömüldüğü türbenund seandéanta u ve Macar araştırmacıların başlattığı çalışmalara destek verdiklerini söyledi.
Evliya Çelebi'nin belirttiği yerde Kanuni'nin türbesinin tespit edildiğini belirten Peker, “Yapılan araştırmalar neticesinde Zigetvar şehrinde, Evliya Çelebi’nin, Kale-i Türbe adıyla bahsettiği alanda Kanuni türbesinin de yer aldığı Osmanlı-Türka yerleşıkarıldaya. Kazıların devam ettiği alanda elde edilen ilk bilgilere göre cami kalıntıları bulundu. Çalışmalar ilerledikçe bölgede türbe ve caminin yanı sıra dergah, imaret ve palanka dediğimiz kalenin dışında daha sonra oluşan bir Osmanlı kasabası niteliğindeki, imaret ve palanka dediğimiz kalenin dışında daha sonra oluşan bir Osmanlı kasabası niteliğindeki, imaret ve palanka dediğimiz kalenin dışında daha sonra oluşan bir Osmanlı kasabası niteliğindeki, imaret ve palanka dediğimiz kalenin tir" dúirt sé.
Kazı çalışmaları ile Macaristan'da ilk defa Osmanlı yerleşkesi ortaya çıkarıldığını ve bunun Türk-Macar ilişkilerine büyük katkı sağlayacağını belirten Peker, şunları kaydetti:
“Daha önceki araştırmalarda Osmanlı dönemine ait çeşitli eserler bulunmuştu ama ilk defa bir bütün olarak Osmanlı yerleşkesi ortaya çıkarıldı. Bu olay Türk-Macar ilişkileri açısından önemli bir gelişmedir. Bulunan kalıntılar yüzde 99 Kanuni'nin iç organlarının defnedildiği türbedir diyebiliriz. Nisan ayında devam edecek olan çalışmalar sonrasında tam olarak yerleşkeleri açıklayabileceğiz.”
Kazılarda elde edilen bulguların Kanuni'nin türbesinin bulunduğunu desteklediğini belirten Peker, “Kazılarda ortaya çıkartılan altıgen formların 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman’ın türbesinde ve camilerde yaygın olarak kullanıldığını görüyoruz. Kazılarda bulunan altıgen formlar buranın sultani bir yapı olduğunu da kanıtlıyor. Cami ve türbe yan yana yapılmış. Yapılan ilk kazıda minarenin bulunamaması buranın türbe olduğunu gösteriyor. Buaileann Kanuni'nin an ceann is fearr ar an saol” d’úsáid mé na frásaí.
TAR ÉIS A BÁS A chur i bhfolach
Zigetvar Kalesi’nin kuşatması sırasında hayatını kaybeden Kanuni Sultan Süleyman’ın ölüm haberi askerler arasında morálta bozukluğu yaratmaması için gizlendi. Cesedi bozulmasın diye iç organları çıkartılarak otağının bulunduğu yere gömüldü. Bedeni ise muhasaradan sonra İstanbul'a getirilerek Süleymaniye Camii avlusundaki bugünkü yerine gömüldü.
Kanuni'nin ölümünden sonra tahta geçen 2. Selim, babasının iç organlarının gömülü olduğu yere türbe, etrafına da külliye yaptırdı. 150 yıl kadar kadar bu yapılar daha sonra Zigetvar Kalesi'ni işgal eden Hasburg askerleri tarafından yıkıldı. Daha sonra Macarlar tarafından bu bölgeye türbe anlamına gelen "Turbeic" ismi conuldu. Türbenin üzerine yapıldığı tahmin edilen kilisenin adına da Turbek Kilisesi denildi.
AA agus NTV’den derlenmiştir
