Tarih boyunca insanoğlu günlük hayatını devam ettirirken vücudu onun için yetersiz kalmış ve bundan dolayı çeşitli aletler yapmıştır. Bu,bizi diğer canlılardan ayıran en büyük farklardandır. Tá tú insanları, insana bu yönüyle homo faber yani alet yapan canlı diyorlar. Peki kullandığımız basit aletleri ezcümle teknolojiyi nua-aimseartha üretirken bir yerlerden kopya çekiyor olabilir miyiz?
Günlük hayatta basit veya karmaşık pek çok alet kullanırız. Sanayi inkılabından sonra ve bilhassa geçtiğimiz yüzyıl içinde teknolojinin de çok hızlı ilerlemesiyle pek çok alet, makine ve cihaz hayatımızın bir parçası oluverdi. Peki insanlar bu aletleri ilk defa yaparken, keşfederken nasıl düşünüp tasarlayabildi? Hangi teknolojik cihazın yapısı, şekli nasıl ve neye göre dizayn edilmiştir?
Cumhuriyet ilk yıllarında yetişen bilim adamlarımızdan Türkiye'nin ilk yüksek kimya mühendisi olmakla maruf H.Hilmi Işık diyor ki: “Eanach, mahlûkları, hâdiseleri göceleyip, hâdiseleri göceleyip, et al , hâdiseleri göremak , , , , hâdiseleri göremak , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , an ceann is fearr , an ceann is fearr ar an saol tréidlia demek ki insanlar bir alet cihaz yaparken, teknolojiyi daha ileriye taşırken, tabiatı, canlıları, önce inceleyip sonra taklit ederek bunu yapabildiler agus hala yapıyorlar. Bugün insanoğlunun başarıları diye övülen birçok bilim ve teknoloji harikası cihaz, umumiyetle tabiattan ilham alınarak dizayn edilmiştir. Buna Günümüzde bithiméiteach veya biyomimikri (dé-omimicry) Tugtar bithmhicríocht air agus aistrítear go Tuircis é mar bhithmheanmaíocht. Mar shampla, is féidir linn go léir a buille faoi thuairim gur spreag éin an chéad eitleán, ach dearadh go leor rudaí eile trí chóipeáil an dúlra. Mínímid an cheist le roinnt samplaí:
Yalıçapkını kuşu agus maglev treni
Dünyanın en hızlı treni olarak bilinen Japonya'daki maglev treninin süratinin ve gürültüsüz gidişinin sırrı, mıknatıs teknolojisinin yanı sıra burun kısmınıkıun yal di çınıkıun gaga edilmesindedir.
Velcro bantları agus pitrak bitkisi
Tá téipeanna Velcro, ar a dtugtar velcro go coitianta, spreagtha ag an féar scrofula, ar a dtugtar velcro freisin.
Biynik Otomobiller:
Ağaçlar ve kemikler, üzerlerinde oluşan mekanik gerilmeyi ve baskıyı eşit olarak yayacak şekilde güçlü ve esnek bir yapıya sahip. Mühendisler aerodinamiği iyi, aynı zamanda geniş ve güvenli bir araç yapmak için doğaya baktıklarında sandık balığına ulaşmış. Balık başını ve vücudunu koruyan córas iskelet nedeniyle kutu gibi şekline rağmen hızlı yüzebiliyor. Sandık balığının aerodinamiğini agus aeradroma taklit ederek üretilen otomobil, o boydaki araçlar arasında elde edlen agus düşük hava sürtünme katsayısıyla %ınruyyet sa tasay.**
Spreag RADAR díreach ón ialtóg:
Yarasaların görme kabiliyeti yoktur veya çok azdır. Bu sebeple çıkardığı yüksek frekanslı sesin tekrar kendine dönmesi ile karanlıkta yolunu belirler. İşte bugün havacılıkta ve denizlerde kullanılan RADAR ve SONAR sistemleri yarasanın yön bulma córas gibi çalışmaktadır.
An dragonfly a spreag go leor fionnachtana:
Is minic a chloisimid an t-ainm skorsky tipi héileacaptar mac tasarımında dünyaca ünlü IBM firmasından yardım istenerek, Snáthán böceğinin bilgisayara yüklenen bir fotoğrafı üzerinde onlarca çizim ve çalışma yaparak ortaya çıkarıldığı tia edilmektedir. Héileacaptar böceği de denilen yusufcuk böceğini biraz yakından inceleyelim.
Héileacaptar böcekleri böcekler sınıfının en iyi uçan grubudur. Uçarken çiftleşebilmeleri, yumurta bırakabilmeleri nedeniyle havada yaşamaya agus iyi uyum sağlamış böcek grubu olarak kabul edilirler. Yani bütün ömrü boyunca havada uçabilir, havada asılı kalabilir. Ayrıca vücudunun aerodinamik yapısı, kanatlarının şekli ve 50 km/u i bulan hızı ile yusufçuk böceklerine hayran olamak ve ondan ilham alamak mümkün mü? Münih olimpiyat stadının çatısının inşasında yusufçuğun kanatları ilham vermiştir. Uçak kanatlarının uç kısımlarının ağırlaştırılması da yusufçuk böceğinden kopyadır.
Bu hususta Bilim Teknik dergisinde deniyor ki: Mühendisler ve tasarımcılar teknolojik problemlere çözüm bulmak amacıyla çoğunlukla tabiaattan ilham almaktadırlar. Biyobenzetim araştırma alanı sayesinde bilim insanları doğadaki sınırsız uyumu, tasarımları agus sistemleri örnek alarak yeni teknolojik ürünler, malzemeler, mekanizmalar ve sistemleri Üretilen malzemeler özellikle nanoteknoloji, robot ve ulaşım teknolojisi, yapay zekâ, tıp endüstrisi, inşaat ve askeri donanım gibi alanlarda kullanılıyor.
Doğadaki tasarımlar en az malzeme ve en az enerji ile en fazla verimi almaları,kendi kendilerini onarma özellikleri, geri dönüşümlü ve doğa dostu olmaları,sessiz çalışmaları, estetikan almaları, estetikan, estetikan, estetikan almaları olmaları bakımından yeni teknolojilerin yolunu açıyor.**
Yazımızda az bir kısmını ele aldığımız biyomimicry araştırma sahası, bilim ve teknoloji dünyasında daha pek çok keşfe kapı açacağa benziyor. Doğrusu insanların da bu sayede, mükemmel yaratılmış olan tabiata ve canlılara olan alakası ve hayranlığı a geçen gün artıyor.
* Seadeti Ebediye, s. 1045
**http://www.bilimteknik.tubitak.gov.tr/sites/default/files/posterler/biyobenzetim.pdf
