Lub Tsib Hlis 8, tsoomfwv ntawm Ltalis thiab Qaib Cov Txwv tau tuav lawv lub rooj sib tham thib ob hauv Rome. Nrog lawv cov thawj coj ntawm txawv teb chaws thiab European txoj haujlwm, sab hauv, kev lag luam, ib puag ncig thiab nyiaj txiag, Prime Ministers Mario Monti thiab Recep Tayyip Erdoğan tau tshuaj xyuas cov xwm txheej ntawm peb txoj kev koom tes ntawm ob tog.Qee lub sij hawm cov xwm txheej xws li ib lub koom haum ntawm Villa Madama tau dhau los ua qhov yooj yim ceremonial qhia uas tsis muaj ntau yam nyob rau hauv cov nqe lus ntawm kev tsim kho. Txawm li cas los xij, qhov no tsis yog qhov teeb meem nrog lub rooj sib tham Italian-Turkish. Cov rooj sib tham hauv Rome tau qhia ib zaug ntxiv tias kev sib raug zoo ntawm peb lub teb chaws yog li cas thiab peb txoj kev koom tes tau tob npaum li cas hauv txhua qhov chaw, ua tsaug rau kev sib raug zoo ntev ntev uas tau txuas ntxiv mus rau xyoo dhau los. Kev hwm kev sib nrig sib hwm thiab kev nkag siab zoo ntawm lwm tus lub ntsiab lus ntawm kev pom yog qhov zais cia rau qhov kev sib raug zoo no. Peb lub teb chaws tau pom zoo los tsim kom muaj kev sib koom ua ke, thiab lub rooj sib tham Rome tau txhawb nqa lub hom phiaj no.
Los ntawm kev xav txog kev lag luam, kev koom tes Turkish-Italian sawv cev rau ib qho piv txwv tshwj xeeb ntawm kev sib koom tes thiab cov hauv kev rau yav tom ntej. Nrog rau kev lag luam ob tog uas tau tshaj $ 21.3 nphom hauv 2011, Italian thiab Turkish tuam txhab tau tshawb nrhiav txoj hauv kev tshiab los ntxiv dag zog rau lawv txoj kev koom tes hauv kev lag luam thib peb. Niaj hnub no Italian-Turkish kev sib koom ua lag luam tau koom tes hauv kev tsim cov metro hauv Warsaw, lub tshav dav hlau tshiab hauv St. Petersburg thiab txoj kev loj hauv Oman. Txoj kev uas peb cov txheej txheem tsim tau ua tiav ib leeg thiab lub luag haujlwm tseem ceeb ua los ntawm peb cov lag luam me thiab nruab nrab - lub caj qaum ntawm peb lub teb chaws kev lag luam - yog tsim kom muaj kev sib koom tes sib txawv thiab muaj zog. Hauv kev sib tham hauv Rome, ntau lub sijhawm tshiab los txhawb kev sib koom tes tam sim no tau hais txog, los ntawm cov peev txheej txuas ntxiv mus rau cov phiaj xwm kev lag luam, los ntawm kev siv hluav taws xob mus rau cov cuab yeej nyiaj txiag los txhawb kev nqis peev.
Nws tsis yog kev lag luam, txawm li cas los xij, uas yog tsim peb txoj kev koom tes hauv kev sib koom tes, uas pom lub hauv paus tseem ceeb hauv peb cov tswv cuab ntawm NATO thiab peb txoj kev cog lus rau kev ruaj ntseg thoob ntiaj teb thiab kev thaj yeeb. Hauv Afghanistan ib yam li hauv Kosovo, Ltalis thiab Qaib Cov Txwv muaj lub zeem muag sib koom ua ke ntawm txhua qhov teeb meem kev nyab xeeb thiab tab tom ua haujlwm sib koom tes los pab txhawb kev thaj yeeb nyab xeeb. Kev sib ntaus tawm tsam kev ua phem tseem yog qhov tseem ceeb tshaj plaws, thiab peb txoj kev koom tes ntawm ob tog hauv daim teb no tau nce zuj zus ntxiv txhua hnub.
Cov kev xav thoob ntiaj teb tam sim no, tshwj xeeb tshaj yog cov xwm txheej tshwm sim txij li xyoo 2011 hauv Mediterranean, tab tom yuam peb lub teb chaws los txhawb kev koom tes hauv cov ntsiab lus hauv cheeb tsam, ib yam nkaus. Ltalis thiab Qaib Cov Txwv yog ob lub tebchaws cuam tshuam ncaj qha los ntawm kev txhim kho hauv cheeb tsam Mediterranean. Qib ntawm kev sib koom tes ntawm cov thawj coj ntawm kev ua haujlwm txawv teb chaws, Ahmet Davutoglu thiab Giulio Terzi, ntawm cov teeb meem tsis tu ncua tau mus txog qhov kev siv zog uas tsis tau ntsib yav dhau los. Qaib ntxhw thiab Ltalis sib koom ua ib lub zeem muag nyob rau hauv Mediterranean raws li ib cheeb tsam uas muaj kev sib txawv ntawm kev coj noj coj ua raws li kev lag luam kev lag luam los tsim kom muaj kev ruaj ntseg, kev thaj yeeb thiab kev ywj pheej. Peb txhawb nqa qhov kev cia siab tiag tiag ntawm cov neeg hauv cheeb tsam kom nyob hauv lub zej zog dawb, ntau haiv neeg thiab kev ywj pheej. Peb qhov kev txiav txim siab rau lub hom phiaj no paub tsis muaj kev txwv.
Nrog rau kev sib koom tes nrog kev sib koom tes, kev sib koom tes ruaj khov hauv NATO thiab ib qho kev pom zoo ntawm peb cheeb tsam, tam sim no yog lub sijhawm los ua kom tiav qhov kev sib tw ntawm peb cov kev sib raug zoo nrog cov khoom kawg: Qaib ntxhw tag nrho cov tswv cuab hauv EU. Qaib ntxhw txoj kev nkag mus rau EU yog qhov yeej-yeej rooj plaub rau ob tog. Cov lus uas peb cov thawj coj tau hais tawm ntawm lub rooj sib tham hauv Rome tsis tuaj yeem ua kom nrov dua thiab pom tseeb ntawm qhov no: Koom nrog EU yog lub hom phiaj kawg rau Turkey, thiab Ltalis tseem txiav txim siab los txhawb nqa nws.
Los ntawm Turkish foundations, koom nrog EU txhais tau hais tias ua tiav nws cov kev xav tau raug cai, uas tau nkag siab tob hauv keeb kwm thiab kab lis kev cai ntawm lub tebchaws. Kev nkag mus rau EU tiag tiag yuav sawv cev rau txoj cai kawg ntawm cov txheej txheem ntawm kev lag luam kev lag luam thiab kev hloov pauv mus rau lub neej niaj hnub thiab muaj kev ywj pheej ywj pheej uas lub teb chaws tau ntsib los ntev. Ntawm cov ntawv sib dhos, nws yuav qhib cov sijhawm uas tsis tau muaj dhau los rau cov pej xeem Turkish thiab cov neeg ua lag luam hauv kev lag luam, kev sib raug zoo thiab kab lis kev cai, thaum nyob rau sab nom tswv nthuav dav lub teb chaws txoj kev kwv yees hauv ntiaj teb scenario. Qaib ntxhw muaj ntau heev rau cov European Union, ib yam nkaus thiab. Ib tug choj ntawm cov teb chaws Europe, Asia thiab Middle East, nrog ib tug muaj zog hub thiab kev vam meej kev lag luam, Qaib ntxhw tuaj yeem muab EU nrog kev txhawb nqa tseem ceeb hauv kev daws cov teeb meem sib txawv: thaj chaw ruaj khov, kev ruaj ntseg hluav taws xob, kev lag luam kev sib tw, kev tawm tsam kev ua phem. Txawm li cas los xij Turkey qhov kev pab cuam rau EU tsuas yog tuaj yeem ua tau zoo los ntawm nws cov tswv cuab tag nrho, tau tawm ntawm cov txheej txheem nkag mus tau zoo.
Txaus siab tias cov tswv cuab Turkish ua ib feem tseem ceeb hauv lub tsev ntawm European txoj haujlwm, Ltalis tau txiav txim siab los ua kom muaj zog tshaj plaws los txhawb EU kev sib tham txog kev nkag mus rau Turkey nrog cov kauj ruam tseem ceeb raws li cov txheej txheem zoo uas tau hais los ntawm European Commissioner rau Kev Loj Hlob thiab European. Neighborhood Policy Stefan Füle. Ib qho teeb meem tseem ceeb rau kev ua tiav lub zog tshiab hauv EU-Turkey kev sib raug zoo yog vixaj kev ywj pheej rau cov pej xeem Turkish, lub cuab yeej muaj zog los coj cov neeg European thiab Turkish kev sib raug zoo mus ze dua. Kev tshem tawm cov vixaj txhais tau tias ua rau European npau suav pom qhov tseeb rau tib neeg. Qhov tseem ceeb tshaj plaws yuav tsum tau muab rau kev ua kom ceev cov txheej txheem no, nrog rau kev pom kom ua tiav kev ywj pheej tag nrho hauv lub sijhawm luv tshaj plaws.
Lub xyoo caum thib ob ntawm lub xyoo pua 21st tau ua pov thawj tias yog lub sijhawm nyuaj heev nrog ntau qhov tsis paub tseeb tshwm sim los ntawm kev txhim kho tam sim no. Ltalis thiab Qaib Cov Txwv nkag siab tias cov teeb meem nyuaj xav tau cov lus teb ntau txheej thiab tsis muaj leej twg tuaj yeem ua txuj nrhiav kev daws teeb meem ib leeg. Kev sib koom ua ke thiab txhawb kev sib koom tes ntawm ob tog yog txoj hauv kev rau pem hauv ntej vim qhov no qhia meej txog kev sib koom tes ntawm kev sib koom tes ntawm Ltalis thiab Qaib Cov Txwv, qhov tseeb rau hnub no thiab cov lus qhia rau yav tom ntej.
* Hakkı Akil yog Ambassador ntawm Republic of Turkey rau Ltalis.
** Gianpaolo Scarante yog Ambassador ntawm Italian koom pheej rau Qaib Cov Txwv.
(Hnub no Zam)


