Son işkence seansı sonrasında yarı şuursuz hale düşen mahkumun elleri, yere sıkıca mıhlanmış olan tek kişilik demir sandalyenin arkasına kelepçelenmişti. Vücudunun nws tarafından dalga dalga içine işleyen ağrılarla nefesi bir inlemeyle çıkıyordu. Zifiri karanlığın arkasında saklanan hücre duvarları, o acı iniltiyi thiab hücreye yaklaşmakta olan gardiyanın ayak seslerini dehşetle dinliyordu.
Lub suab quaj quaj ntawm qhov mob thiab kev ntshai tos ntawm phab ntsa xaus nrog tus neeg saib xyuas ntaus lub qhov rooj hlau nrog nws lub khau loj loj. Tus neeg saib xyuas, uas qhib lub qhov rooj zawv zawg ntawm qhov nruab nrab ntawm lub qhov rooj, qw nrov nrov, khav theeb thiab thuam:
- Kahraman, qhov twg?
Öne doğru sarkan kafasını güçlükle kaldıran mahkum, çizgi halinde önüne usanan ışığın kaynağını ararcasına bakışını karışlık deliğe doğru yükseltti:
-Txoj kev loj hlob sai.
Bu cevapla çılgına dönen gardiyan, hızla hücrenin kapısını açtı thiab elini havaya kaldırıp mahkumun kafasını kulak hizasından koparırcasına copunu yüzüne yapıştırd
-Nyob rau hauv kuv lub siab, mahkum!
- Ben mahkum değilim. Asıl mahkum olan sensin.
- Puas yog kuv nyob?
- Ben buraya zorla getirildim. Cov no yog ib tug me nyuam me me. Aramızdaki tek fark, elindeki tub ceev xwm, belindeki tabanca thiab kıyafetin.
- Buraya geldim, istersem giderim de. Ama sen gidemezsin. Seni zavallı, kapana kısılan fare gibi elimdesin.
Gözlerini kapatıp umursamaz bir tavırla kafasını arkaya doğru salıveren mahkum, birkaç saniye geçince, önce ferahlamışçasına tebessüm etti sonra da gülmeye başladı. Lub hauv paus ntsiab lus:
- Puas yog lub tuam txhab? Kafesteki kuştan, otopsi odasındaki ölüden…
Mahkum gardiyanın lafını kesti thiab gözlerini açmadan konuşmaya başladı:
- Tsis muaj leej twg paub. Puas yog lub tuam txhab ua lag luam? Nyob zoo ib tsoom phooj ywg sawv daws. Ah şu kızlar, denizdeki dalgalar gibi narin thiab kıvraklar. Mahkum gardiyan, sen iğrenç kokan hücrede elleri bağlı arkadaşınla egonu tatmin etmeye devam et. Ben mahallenizdeki kızlarla sahilin keyfini çıkaracağım.
Gardiyan; dövmekle, korkutmakla ib yere varamayacağını anlamıştı. Mağlubiyeti kabul etmiş görünmemek için, yoruluncaya kadar mahkumu dövdükten sonra, hücreden çıktı ve öfkeyle demir kapıyı kilitleyerek deliği kapattı. Lub ntsiab lus tseem ceeb:
- Ben özgürüm! Ben özgürüm! Ben özgürüm!
** ** **
Tsis muaj leej twg nyob hauv lub ntiaj teb yuav raug txim.
Hmoob mes kas. Ces ib pliag. Mahdut bir yerde, hareket kabiliyetinden ve davranış serbestisinden farklı ölçülerde thiab değişen sürelerle mahrum bırakılmak.
Tib neeg muaj ob yam sib txawv: Ib qho cuam tshuam nrog tsib lub cev. bedenî-madd li ciheti, diğeri; rhais chaw, chaw nres tsheb, chaw nres tsheb, chaw nres tsheb manev cij..
Ib qho piv txwv ntawm "tso tawm" tabiriyle ifade edilir. Nyob rau hauv qhov kev txiav txim. Necip Fazıl, Zindandan Mehmed'de Mektup şiirinde bu "altı cihete" şöyle atıf yapar:
Avlu…Ua uzun yol… Tuğla döşeli,
Liab cib yog hexagonal.
Ntxim qab kawg li os...
İnsanların ayırt edici hususiyetleri, ikinci cihetle alakalı. Zira insanı kendisi yapar thiab benliğinin özünü kazandırır. Bir insana hüviyetini kazandıran hususiyetler gayr-i maddi olan ikinci boyutta saklıysa, o insanın bir mahkum sayılabilmesi için onun bu ikinci boyutunun sınırlandırılmış irması. Halbuki, bir insanın duymak, görmek, hissetmek, tatmak thiab koklamak gibi bedeni yönleri bir başkası tarafından sınırlandırılabildiği halde; düşünmesine, idrak etmesine, benliğinin derinliklerinde belli bir inanç beslemesine, kendine ait bir dünya telakkisi gelliştirmesine veya zihninde bir hayat tarzı tersim etmesine hiçbir. Txawm hais tias nws raug txim tuag thiab nws lub neej nyiaj txiag xaus,; Cov txheej txheem uas tus neeg ntawd khaws cia rau hauv nws txoj kev nco qab tsis ploj mus. Thaum peb xav txog tib neeg los ntawm qhov kev xav no, nws tsis tuaj yeem txwv lossis ua kom lawv tswj tau.
İnsanın mahkum olmaktan masun olabilmesi thiab hür olma yolunu kendine daima açık tutabilmesi Yuav kom ua tau li ntawd, nws yog ib qho tsim nyog yuav tsum hla nws cov ntaub ntawv ciam teb thiab nthuav nws cov tis mus rau qhov thib ob, tsis yog cov khoom siv.
Cov menyuam yaus thiab cov menyuam yaus; hislerine esir thiab hayatı maddiyatla mahdut kişidir. Varlığının ifadesi maddi cihetin tatmininden ibarettir. Tab sis nyob rau hauv lub caij ntuj sov lub "mahkum".
Ib tug neeg yuav nyob deb ntawm kev ua tus neeg raug kaw hauv qhov chaw uas nws txuag lub hom phiaj ntawm nws lub neej los ntawm thawj nam thiab tsom mus rau qhov thib ob. Thaum koj tau tshem ntawm cov khoom siv thiab tau nce mus rau qhov tsis yog cov khoom siv; kuytu bir çukurda, zifiri karanlık bir köşede ve en namüsait şartlarda bile, kendisinden başka kimsenin ulaşamayacağı âzâde bir şuur, serâzât bir fikir ve müstahkilekemir.
Cov lus:
Hüviyet: Kim; Kev txiav txim: Kev txiav txim siab; Telakki: Kev nkag siab, kev xav, txais; Tersim: Ua Daim Duab; Manzum: System, Verse, Kev Sib Haum Xeeb Tag Nrho; Masun: Tiv thaiv, Khaws cia, zais; Serâzât: Serbest thiab Özgür; Âzâde: Dawb; Textive: Intensify, Tighten, Tsaus, Ua kom pom tseeb; ruaj khov: Txhim kho.
