* UN cov kws tshaj lij tshuaj xyuas Turkey cov ntaub ntawv muaj cai, kev tiv thaiv kev ua phem
* Txiav txim siab ntau ntawm kev foob ntawm cov neeg tawm tsam, cov neeg sau xov xwm
* Govt hais txoj cai rau kws lij choj lav, tsim txom tsis zam
Los ntawm Stephanie Nebehay
GENEVA, Kaum Ib Hlis 1 (Reuters) - Qaib ntxhw tab tom siv txoj cai lij choj tiv thaiv kev ua phem tsis zoo los foob ntau tus neeg tawm tsam, kws lij choj thiab cov neeg sau xov xwm, feem ntau tuav lawv lub sijhawm ua ntej mus sib hais ntev yam tsis muaj kev nkag mus rau kws lij choj, UN cov kws tshaj lij tib neeg txoj cai tau hais rau hnub Thursday.
UN Human Rights Committee tau hais tias tom qab tshuaj xyuas Turkey cov ntaub ntawv thawj zaug tias txoj cai rau cov txheej txheem raug txiav txim siab raws li nws txoj cai lij choj 1991 Kev Tiv Thaiv Kev Ua Phem Txhaum Cai thiab tias qee qhov ntawm nws cov kev cai tsis sib haum nrog txoj cai thoob ntiaj teb.
"Peb txhawj xeeb txog qhov tsis meej pem ntawm lub ntsiab lus ntawm kev ua phem ua phem nyob rau hauv 1991 txoj cai lij choj thiab qhov deb heev, txwv tsis pub nkag mus rau txoj cai ntawm cov txheej txheem raug cai rau cov neeg raug liam thiab cov neeg coob coob uas cov neeg tiv thaiv tib neeg txoj cai, kws lij choj. , cov neeg sau xov xwm thiab txawm tias menyuam yaus raug foob raws li txoj cai tiv thaiv kev ua phem, "Michael O'Flaherty, pawg thawj coj saib xyuas pawg, tau hais rau cov xov xwm luv luv.
Nws hais ntxiv tias: "Tsis yog rau kev ua phem, tab sis rau kev nthuav tawm dawb ntawm lawv cov kev xav thiab cov tswv yim, tshwj xeeb hauv cov ntsiab lus ntawm kev tsis sib haum xeeb ntawm qhov teeb meem Kurdish."
Yuav luag 100 tus neeg sau xov xwm raug kaw hauv tsev loj cuj nrog rau ntau txhiab tus neeg tawm tsam, kws lij choj, cov nom tswv, tub ceev xwm thiab lwm tus. Feem ntau raug liam tias muaj phiaj xwm tawm tsam tsoomfwv lossis kev txhawb nqa rau cov neeg tawm tsam Kurdish.
Pawg Neeg Saib Xyuas UN, tsim los ntawm 18 tus kws tshaj lij ywj pheej, tau tshuaj xyuas cov ntaub ntawv ntawm tsib lub tebchaws, suav nrog Qaib Cov Txwv, hauv kev txhawb nqa cov cai pej xeem thiab nom tswv.
Thaum lub sij hawm sib cav, lawv tau hais txog kev txhawj xeeb txog Turkey txoj cai lij choj tiv thaiv kev ua phem txwv tsis pub nkag mus rau tus kws lij choj thawj 24 teev thaum lawv hais tias qhov kev pheej hmoo ntawm kev tsim txom yog siab tshaj.
Erdogan Iscan, tus thawj coj ntawm Qaib Cov Txwv txoj haujlwm txawv tebchaws, tau hais tias Txoj Cai Tiv Thaiv Kev Ua Phem Txhaum Cai tso cai rau cov tub ceev xwm los tiv thaiv pej xeem thiab ua kom muaj kev txiav txim siab sai. Nws tau ua raws li kev cog lus thoob ntiaj teb tib neeg txoj cai.
Txoj cai hu rau tus kws lij choj yog ib txoj cai tiag tiag thiab cov tub ceev xwm muaj txoj cai tsis kam ua rau tsim txom, nws hais.
Cov kws tshaj lij tau hais kom Turkey coj nws cov kev cai lij choj los ua raws li International Covenant ntawm Txoj Cai Lij Choj thiab Txoj Cai Lij Choj, ib qho tseem ceeb UN pact pom zoo los ntawm 147 lub xeev suav nrog Turkey.
Lawv tau hais tias "Cov neeg raug kaw tsis muaj kev nkag mus rau lub tshuab muaj txiaj ntsig los tawm tsam kev raug cai ntawm lawv txoj kev raug kaw ua ntej mus sib hais thiab tsis ua raws li kev coj ua kom nkag mus rau tus kws lij choj," lawv hais.
Cov neeg tawm tsam thiab cov neeg sau xov xwm raug foob raws li kev cai suav nrog kev txwv tsis pub thuam cov tub rog, lawv tau hais.
Pawg saib xyuas kev tiv thaiv cov neeg sau xov xwm hais tias Turkey tau kaw ntau tus neeg sau xov xwm tshaj Iran, Tuam Tshoj lossis Eritrea.
Txawm hais tias Thawj Fwm Tsav Tebchaws Tayyip Erdogan yeej lub sijhawm thib peb xyoo tas los, ntau lub tebchaws Turks ntshai nws txoj kev saib xyuas kev noj qab haus huv AK Party muaj cov kev xav ntawm Islamist uas cuam tshuam rau lub tebchaws secular. Muaj kev thuam ntau zuj zus ntawm nws txoj cai tswj hwm txoj cai.
Jailed Kurdish cov tub rog ntawm kev tshaib kev nqhis tuaj yeem pib tuag hauv 10 hnub tom ntej, Qaib Cov Txwv lub koom haum kho mob tseem ceeb tau ceeb toom, hais tias tus thawj tswj hwm kev tshem tawm ntawm kev tawm tsam yog "qhia" ua rau muaj kev pheej hmoo nyuaj rau lawv txoj kev daws teeb meem.
(Reuters)



