• Turkey
  • Arts & Kilti
  • Business
  • Envesti
  • Opinyon
  • Espò
  • Panse ak Literati
  • Turkestan
  • Mondyal
Mèkredi, jen 3, 2026
  • Kenekte
Turkey Tribune
  • Turkey
  • Mondyal
  • Business
  • Vwayaj
  • Opinyon
  • Turkestan
Pa gen rezilta
Wè tout rezilta
  • Turkey
  • Mondyal
  • Business
  • Vwayaj
  • Opinyon
  • Turkestan
Pa gen rezilta
Wè tout rezilta
Turkey Tribune
Pa gen rezilta
Wè tout rezilta

Pridan politik etranjè Etazini "Smart Power"

Yusuf ERTUĞRAL by Yusuf ERTUĞRAL
Novanm 27, 2013
in achiv yo
Tan lekti: 10 minit li
A A

Chwa 'Diplomasi' nan USA a nan peyi Siri a olye pou yo 'pouvwa'

Pandan kèk semèn, ajanda mondyal la okipe sou operasyon pinisyon posib ke USA a pral fè pou rejim Assad la ki te itilize zam chimik pou pèp li a sou 21.st Out. Sepandan, Prezidan ameriken an, Barack Obama, te avèti gouvènman peyi Siri a pou l pa sèvi ak zam chimik, e li te deklare ke li pral chanje opinyon l sou entèvansyon militè nan ka ta itilize zam chimik, e sa a se "liy wouj" li.[1] Yo espere nan men Etazini ke nan pwen sa a, menm USA pa jwenn sipò nesesè nan men alye li yo ak kominote entènasyonal USA a pral fè operasyon sa a.[2]  Pou kenbe zam chimik nan peyi Siri a anba kontwòl, Obama te pote pwoblèm sa a nan Kongrè a atravè diplomasi, e li te mande pou fè vòt pou otorite yo sèvi ak pouvwa militè yo. Pandan pwogrè a, Prezidan ameriken an, Barack Obama, deklare li mande Kongrè a pou l ranvwaye apwobasyon pwojè deklarasyon pou otorite yo sèvi ak pouvwa militè kont Siri. Pandan tan sa a, li te prefere tann konfimasyon pwogrè nan angajman yo delivre zam chimik yo atravè pwisan alye peyi Siri a Larisi.[3]

Anplis de dimansyon estratejik ak politik devlopman yo nan peyi Siri a, sa te fè yon limyè sou nou an tèm de konpreyansyon sa vle di an tèm de balans entènasyonal, si nou konprann nouvo "nouvo politik pridan US la" 'Smart Power'. ” Konsèp Etazini te lanse pa opinyon piblik nan mond lan nan Brack Obama ak ansyen sekretè deta Hillary Clinton depi 2009, devlopman yo nan peyi Siri ki rive nan yon bout enpas nan Mwayen Oryan an, epi sitou rezon ki fè USA pa vle nan entèvansyon.

Lèt Ansyen Sekretè Deta Ameriken an Hillary Rodham Clinton ak dat Novanm 2011 ki te pibliye nan Politik Etranje a ak tit "Sèk Pasifik Amerik la"[4] ka rele kòm yon kalite deklarasyon politik; avni politik yo pral deside nan pwovens Lazi, pa Afganistan oswa Irak, ak Etazini yo pral jis nan sant la nan aksyon an; Gouvènman Obama a tou vle lonje dwèt sou defi ak opòtinite prezan nan pwovens Lazi; gouvènman an pa jis genyen plas nan Somè Azi de Lès la, li gen yon tandans redireksyon politik etranje a pou Azi.

Faktè pouvwa eta yo dwe itilize yo gen plizyè kalite pou reyalize objektif politik yo. Aktè yo dwe kalkile depans pou etap yo te pran pandan y ap reyalize objektif la oswa apre yo fin reyalize objektif yo. Ideyal la nan kontèks sa a se "rive sib nan pri ki pi ba". Aktè yo evalye zouti ak faktè pouvwa yo dwe itilize dapre sib la nan lojik sa a, epi yo chwazi sa yo ki soti nan ki pi bon ak pi efikas rezilta yo pran.[5]

Jodi a nan egzistans plizyè faktè pouvwa, faktè pouvwa sa yo ka eksprime ak karakteristik diferan tankou pouvwa mou ak difisil selon kalite itilizasyon yo. Karaktè pouvwa a revele nan aplike pouvwa di ki baze sou fòse, dekourajman, entimidasyon, ak aktè pouvwa mou ki baze sou lojik pou konvenk ak atire lòt aktè. Pouvwa entelijan an rekòmande pou fè aranjman pou yon envantè pouvwa lè w konsidere tout faktè pouvwa yo, Lè sa a, sèvi ak youn oswa kèk faktè diferan dapre sib la espesifye ak rapò nesesite ki tabli pa sib. Nan lòt mo, pouvwa entelijan an se evalye tout valè diplomatik, ekonomik, militè, politik, legal ak kiltirèl an menm tan, epi chwazi bon enstriman pami yo pou chak ka, oswa fè seleksyon nan pouvwa epi sèvi ak li.[6]

Lè nou gade nan kòmantè yo nan opinyon piblik la kounye a, nou ka wè ke Obama se sijè a kritik grav nan politik Mwayen Oryan yo ki soti nan konjonkti jeneral la.

Gen gwo mouvman nan peyi tankou Tinizi, Libi, Ejip, Siri; mouvman sa yo anpeche nan yon pwen nan peyi tankou Bahrain, Maròk, ak nan peryòd sa a, gouvènman ameriken an te fiks atitid e li gen difikilte pou aplike sa a. Lè ou trankil nan Maròk, ap eseye aji ak alye nan Libi, chanje diskou nan peyi Lejip chak semèn, chanje desizyon chak mwa nan de pwen nan aks, US la te lakòz kritik ki gen rapò ak gouvènman an Obama swa nan USA oswa nan mond lan.[7]

Pèt la ki te koze pa zafè ki te parèt nan konjonkti a nan peyi Etazini nan politik etranje nan dènye peryòd te sevè sevè gouvènman Obama a. Anplis de sa, kriz ekonomik la nan Ewòp te kòmanse anpeche deklarasyon pozitif Obama a ki gen rapò ak lavni nan ekonomi an nan USA a, e sa te lakòz Obama frape pou sis nan tou de politik nasyonal ak etranje. Lè nou gade dènye sitiyasyon aktyèl Obama ak jodi a sèten konpayi rechèch opinyon piblik nan USA a jodi a; nou ka wè ke popilarite Obama ak vòt konfyans yo te kòmanse diminye pi ba pase peryòd final ansyen prezidan Bush.[8]

Rezon ki pi enpòtan poukisa politik etranje pridan Obama a depann de nouvo konsèp Obama a,  Smart pouvwa konsèp; "aktè yo dwe kalkile pri a nan etap yo pran pandan y ap ale nan direksyon objektif la oswa apre yo fin reyalize objektif la. Ideyal la nan kontèks sa a se kalkile "reyalize objektif ak pri ki pi ba". Èske prezidan Obama ap fè chanjman radikal sou liy politik etranjè aplike nan Mwayen Oryan an swa nan premye tan gouvènman an 2009-2012 oswa dènye manda gouvènman an 2012 ak 2016? Ki aksyon l ap pran konsènan Siri nan jou k ap vini yo?

Nan diskou li te fè devan sena a anvan li te kòmanse nan pozisyon li kòm Sekretè Deta an janvye 2009 pou bay pon ant gouvènman Obama a ak popilarite konsèp Smart Power la, Clinton te deklare ke "pouvwa entelijan se prensip santral k ap gide politik etranjè".[9]

Anplis de dimansyon estratejik ak politik devlopman yo nan peyi Siri a, sa te fè yon limyè sou nou an tèm de konpreyansyon sa vle di an tèm de balans entènasyonal, si nou konprann nouvo "nouvo politik pridan US la" 'Smart Power'. ” Konsèp Etazini te lanse nan opinyon piblik nan mond lan nan Barrack Obama ak ansyen sekretè deta Hillary Clinton depi 2009, devlopman yo Siri ki rive nan yon bout enpas nan Mwayen Oryan an, ak espesyalman rezon ki fè USA pa vle nan entèvansyon.

Nou nan opinyon ke kandida ki pi pwisan pou eleksyon Demokrat yo nan USA pou ane 2016 yo pral Hillary Clinton ak aktivite kanpay ak fon ki fèt pou yon tan long. Clinton te fè kèk tantativ enpòtan pa aksepte Sekretè Deta a nan dezyèm peryòd Obama. Premyèman, li te peye atansyon pou mete l sou kote nan peryòd sa a pa rete deyò politik etranje Obama a ki pa bon. Dezyèmman, li te prepare yon pwogram k ap travay pou kat ane ap resevwa sipò nan yon kontèks finansye ak depite nan kanpay la.[10]

Nan evènman an siksesè nan Obama a ki manda li a pral kite nan twa ane pita, 2016, si Clinton nan eli kòm prezidan, li posib ke Clinton kontinye "Azi - Pasifik" vizyon ak misyon nan politik etranjè. Sepandan, Asia pasifik oryante politik etranjè se yon faktè ki gide lavni nan Mwayen Oryan an.

Kritik politik yo ak istoryen ki te gen gwo kontribisyon pou eleksyon Obama an 2009, Noam Chomsky fè remake "Ozetazini objektif kontwole enèji mondyal, pou rezon sa a, USA dwe sekirize transfè enèji nan liy gaz yo nan Mwayen Oryan an.[11] Chomsky te deklare ke pou rezon sa a, sa lakòz USA vin an konfli ak Lachin ki vle reviv wout Swa a.[12]

Rezon ki pi lwen pase politik Etazini an pou antoure Lachin nan Azi-Pasifik la se kontwole fason enèji olye ke bezwen sous enèji nan Mwayen Oryan an. Yon egzanp pou sa a, nou ka bay kanal la nan Malacca. Lè nou konsidere an tèm ekonomik ak estratejik, fason dlo ki pi enpòtan nan mond lan, Strait of Malacca sitiye ant Malezi ak Endonezi. Wout dlo sa a kreye wout pasaj prensipal ant Oseyan Endyen ak Oseyan Pasifik la.[13]

Kat jeyografik.1. Detrè Malacca

sous: http://www.itusozluk.com/gorseller/malakka+bo%F0az%FD/76326

(Dat Aksè:12.09.2013)

Konekte peyi yo kote komès entènasyonal gen gwo enpòtans tankou Lachin, peyi Zend, Japon ak Kore di sid, kanal Malacca bay apeprè 25% nan komès lanmè mondyal la.[14] An menm tan, wout dlo sa a nan pozisyon kle sou transpò enèji akòz koneksyon pwodiktè petwòl nan lwès ak konsomatè yo nan lès. Sepandan, Lachin, Japon ak Kore di sid se dirijan kliyan nan petwòl la nan Mwayen Oryan an. Pou egzanp, 51% nan petwòl ki pral nan Lachin soti nan Arabi Saoudit, Kowet ak Iran.[15] Epitou, petwòl ki soti nan Penensil Arabi a konpwomèt 87% nan total enpòte petwòl Japon an.[16]

Konekte lès ak lwès, kanal Malacca a se fason ki pi enpòtan nan lanmè an tèm de peyi rejyon yo ak tou lòt gwo pouvwa otan ke peyi bò lanmè nan swa tèm ekonomik oswa èstratejik. Pou rezon sa a, tout peyi sa yo gen tantativ pou bay efè sou kanal la. Tantativ sa a se yon endikatè ke Mahan se kle nan dominasyon lanmè nan dominasyon mond, ak yon konte dwe garanti komès lanmè pou kwasans lan.[17]

Lè Barack Obama te eli dezyèm fwa pou prezidan USA a sou 5th Novanm 2012, li obsève ke Obama gen travay fasil prezidan san enkyetid nan chwazi dezyèm fwa. An menm tan an, li pa transfere peyi tankou nan eleksyon 2008, epi li pral fè prezidans ak anpil estabilite, sa a pwen soti pi konfòtab peryòd pou Obama. Nan peryòd sa a, gen anpil domèn sou ki USA pral efikas sou politik mondyal la. Mwayen Oryan an ak Azi-Pasifik ki antre nan peryòd ki pi sansib an tèm politik dwe mete fen nan kriz finansye a, ak defans misil ak pwogram nikleyè an tèm de sekirite entènasyonal yo se kèk nan jaden sa yo.[18]

Prezidan Obama tann otorite Sena a, epi mande pou plis tan, ak sa a ak ranvwaye nan konferans Jenèv II ki gen rapò ak peyi Siri nan oktòb[19] bay enpresyon ke pwogrè bloke. Ensidan an nan Beijing - Moskou koperasyon nan peyi Siri montre ke USA fòse yo sèvi ak pridan politik etranje "diplomasi" chanèl olye de "Pouvwa difisil".

Nan nouvo tandans ki te ranfòse ak twazyèm peryòd administrasyon Putin, gen devlopman nan relasyon ki pi solid ak peyi yo Ekstrèm Oryan anplis ansyen jewografi Sovyetik. Nan detèminasyon nan nouvo kat wout pa Larisi, atraksyon nan rejyon Pasifik la ak tou negativite ki gen eksperyans nan Lwès la efikas. Paske Larisi gen pwa plis pase 50 pousan nan komès etranje a, kriz finansye ki gen eksperyans nan Ewòp la enkyetid Moskou. Omwen 17 peyi Inyon Ewopeyen yo te redwi achte gaz natirèl. Ki konsiste de approx. 60 pousan nan revni bidjè a, ekspòtasyon enèji a se pati ki pi sansib nan Larisi.[20]

Vire fas a Pasifik la pa Putin, devlopman yo ki gen eksperyans nan shacking Mwayen Oryan an ak prentan arab se efikas. Li posib yo di ke Larisi se sou pèdi enfliyans politik nan rejyon an ak tou bra lavant mache ak pi estratejik baz maren. Moskou te anpeche entèvansyon militè a nan peyi Siri a ak sipò nan Lachin nan Konsèy Nasyonal Etazini pa mete veto sou twa fwa. Pou fè deklarasyon nan kad somè nan televizyon Russia Today, Putin te evalye ke "relasyon Larisi ak Lachin nan pi wo nivo. Nou tou de gen pi gwo konfyans nan domèn politik ak ekonomik." Nouvo sant pouvwa yo dwe etabli nan Commonwealth Eta Endepandan yo, Òganizasyon Koperasyon Shanghai ak peyi APEC yo nan liy ak Azi Pasifik yo ka evalye kòm estratejik pou sib multipolè mondyal Kremlin.[21]

Nan ti bout tan, devlopman nan balans nan Mwayen Oryan an soti nan politik balanse ak estabilite nan USA a nan mond lan miltipolè ak Larisi ak Lachin nan rejyon enfliyans nouvo USA a Azi - Pasifik.


[1] Obama eksplike liy wouj li yo,

http://www.internethaber.com/obama-kirmizi-cizgilerini-acikladi–453612h.htm(Access: 12.09.2013)

[2] Çolakoğlu, S., (07.09.2013) ''Operasyon pou soulaje konsyans' nan USA nan peyi Siri

http://www.usak.org.tr/kose_yazilari_det.php?id=2133&cat=344(Access:12.09.2013)

[3] Obama mande ranvwa nan Kongrè a! 11.09.2013

http://www.cnnturk.com/2013/dunya/09/11/obama.kongreden.erteleme.istedi/722978.0/index.html (Access:12.09.2013)

[4] Clinton, H., (01.11.2011). Syèk Pasifik Amerik la. (Aksè: 20.11.2012).

http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/10/11/americas_pacific_century

[5]Erdurmaz, S., (11 Me 2009). USA te Deziyen Apwòch "Smart Power" kòm Aplikasyon Privilèjye sou Relasyon Entènasyonal apre Obama.

http://www.turksam.org/tr/a1658.html (Access: 28.10.2012).

[6] agm

[7] Küntay, B., Eleksyon Etazini 2016 – I , 29.08.2013

http://www.dunya.com/2016-amerika-secimleri-i-153030yy.htm(Access:12.09.2013)

[8] Küntay, B., Eleksyon Etazini 2016 – I , 29.08.2013

http://www.dunya.com/2016-amerika-secimleri-i-153030yy.htm(Access:12.09.2013)

[9] Okur, MA, sou Agiman nan "Smart pouvwa", 02.07.2012

http://www.ankarastrateji.org/yazar/doc-dr-m-akif-okur/-akilli-guc-tartismasi-uzerine/(Access:12.09.2013)

[10] Küntay, B., Eleksyon Etazini 2016 – I , 29.08.2013

http://www.dunya.com/2016-amerika-secimleri-i-153030yy.htm(Access:12.09.2013)

[11] Chomsky: USA pouswiv enèji mondyal, 28.01.2013

http://kisiselmedya.com/chomsky-amerika-enerji/(Access:12.09.2013)

[12] Noam Chomsky, diskou "Latiki ak Lòd Mondyal" nan 2013 Hrant Dink Konferans Dwa Moun ak Libète Ekspresyon" ki te fèt 18.th Janvye 2013 nan Inivèsite Boğaziçi;

http://kisiselmedya.com/chomsky-amerika-enerji/(Access:12.09.2013)

[13] Akçadağ, E. Way Transpò prensipal Azi-Pasifik la: Strait of Malacca (07.06.2011).

http://www.bilgesam.org/tr/index.php?option=com_content&view=article&id=1064:asya-pasifikin-ana-ulam-damar-malakka-boaz&catid=92:analizler-uzakdogu&Itemid=140(Access Tarihi:12.09.2013).

[14] Lacoste, Y., (2007). Konprann gwo jwèt, (Tradiksyon:İ.Akça) İstanbul: NTV Publications, s.191.

[15] Özekmekçi, İ., (Aralık 2005). "Nouvo pouvwa nan fwontyè lès peyi Turkey: Lachin", Foreign Policy Forum, s.3.

[16] Desponds, S., “Le détroit de Malaca: artere nourriciere et enjeu stratégique de l'Asie du Sud-Est”, Bulletin d'Etudes de la Marine, No:24, juillet 2002.

[17] Akçadağ, E., Way Transpò prensipal Azi-Pasifik la: Strait of Malacca (07.06.2011).

http://www.bilgesam.org/tr/index.php?option=com_content&view=article&id=1064:asya-pasifikin-ana-ulam-damar-malakka-boaz&catid=92:analizler-uzakdogu&Itemid=140 (Access Tarihi:12.09.2013).

[18] Özertem, HS, Ekonomi ak Enèji politik Obama nan nouvo peryòd(07.11.2012)

http://www.usakgundem.com/yazar/2543/obama%E2%80%99n%C4%B1n-yeni-d%C3%B6neminde-ekonomi-ve-enerji-politikalar%C4%B1.html (Access: 12.09.2013).

[19] Konferans Jenèv ranvwaye 13.08.2013 oktòb

http://www.dunyabulteni.net/?aType=haber&ArticleID=270674(Access:12.09.2013)

[20] Akkan, F., "Larisi di 'Mwen isit la nan Pasifik la'.” (08.09.2012).

http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=1342571 (Access:12.09.2013).

[21]Akkan, F., "Larisi di 'Mwen isit la nan Pasifik la'.” (08.09.2012).

http://www.zaman.com.tr/haber.do?haberno=1342571 (Access:12.09.2013).

 

Atik ki te anvan'an

Dezòd la nan Ikrèn kont Reta Akò Inyon Ewopeyen an

pwochen atik la

Izmir pèdi ankò nan kous Expo

Yusuf ERTUĞRAL

Yusuf ERTUĞRAL

pwochen atik la

Izmir pèdi ankò nan kous Expo

tanpri ouvri sesyon an rantre nan diskisyon

Vin yon Kolonis!

Pataje vwa w sou TT

  • Turkey
  • Arts & Kilti
  • Business
  • Envesti
  • Opinyon
  • Espò
  • Panse ak Literati
  • Turkestan
  • Mondyal
Turkey Tribune

© 2026 Turkey Tribune. Tout dwa rezève.

Turkey Tribune - Vwa Entènasyonal Latiki a

  • Sou Nou
  • Règleman sou enfòmasyon prive
  • Kontakte nou
  • Piblisite
  • Ekri pou nou
  • Liv gratis

Swiv nou

Bon retou!

Login nan kont ou anba a

Bliye modpas?

Rekipere modpas ou

Tanpri antre non itilizatè ou an oswa adrès imèl pou Reyajiste modpas ou.

Ouvri sesyon an
Pa gen rezilta
Wè tout rezilta
  • Turkey
  • Arts & Kilti
  • Business
  • Envesti
  • Opinyon
  • Espò
  • Panse ak Literati
  • Turkestan
  • Mondyal

© 2026 Turkey Tribune. Tout dwa rezève.

Tèks ou a