A na-akwụ ụgwọ ya dị ka arụmụka banyere amụma mba ọzọ, mana nke ahụ akwụsịghị Democratic President Barack Obama na onye na-ama ya Republican, Mitt Romney, site na ịgbagha ugboro ugboro n'okwu ndị ntuli aka na-egosi na ọ dị mkpa maka ndị ntuli aka: akụ na ụba na ọrụ.
Mgbe arụmụka abụọ na-arụrịta ụka nke nyere aka gbanwee agha maka White House, nzute ikpeazụ n'etiti Obama na Romney gosipụtara esemokwu ole na ole na amụma mba ọzọ.
Kama nke ahụ, ndị a na-eme ntuli aka wepụrụ n'usoro arụmụka ahụ iji mebie esemokwu ha na-enwekarị maka mmefu ego gọọmentị, nha klaasị ụlọ akwụkwọ, nkwado gọọmentị etiti nke ụlọ ọrụ ụgbọ ala na mkpali ụtụ isi maka obere azụmaahịa.
Enweghị mkpasu iwe Romney dị ka nke ahụ na arụmụka October 3 nke na-enyere aka ịkwalite Republican na ntuli aka nke mere na Mọnde, ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nke jikọrọ ya na Obama na ntuli aka Reuters / Ipsos.
Mana Obama, bụ onye gbakere na arụmụka mbụ iji tụgharịa na arụmọrụ nyocha nke ọma na arụmụka nke abụọ ya megide Romney n'izu gara aga, nọgidere na-akpa ike na Mọnde.
Obama boro onye Gọvanọ Massachusetts ebubo ebubo na ọ na-atụ aro amụma na-ezighị ezi na nke enweghị uche "n'ụlọ na ná mba ọzọ" ma chetara ndị ntuli aka na Romney toro onye bụbu onye isi ala Republican George W. Bush dị ka ezigbo onye nlekọta akụ na ụba.
Romney ji nlezianya kpọọ ya na mpaghara amụma mba ofesi ebe ọ na-enwechaghị ahụmịhe mana ọ na-eji ohere ọ bụla tụgharịa arụmụka ahụ na akụ na ụba yana nkatọ ya banyere ọchịchị akụ na ụba Obama.
N'ikpeazụ, ndị nyocha kwuru na ọ bụ ngosipụta nke na-atụghị anya na ọ ga-agbanwe usoro asọmpi ahụ na ntuli aka nke November 6, dịka Romney mere na arụmụka mbụ.
"Ọ bụ ụdị arụmụka nke ga-eme ka akụkụ abụọ ahụ nwee obi ụtọ," ka Bruce Buchanan, ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Mahadum Texas kwuru.
"Obama nwere oke na amụma mba ofesi, mana nke ahụ abụghị okwu na-akpali ndị ntuli aka," ka o kwuru. "Na Romney kwuputara isi okwu ya ma dị irè karịsịa n'ịkọba akụ na ụba na arụmụka banyere ike obodo ahụ."
'AMERICA ga-edu'
Romney, onye bụbu onye isi nke ụlọ ọrụ na-akwụ ụgwọ onwe onye megoro ahụmịhe azụmaahịa ya bụrụ isi okwu mgbasa ozi ya, na-ejikọkarị mgbake akụ na ụba ngwa ngwa na mkpa iji wusie ọnọdụ US ike na mba ofesi.
"Ka anyị wee nwee ike ịrụzu ọrụ anyị n'ụwa, America ga-adị ike," Romney kwuru. "America ga-edu, na ka nke ahụ mee, anyị ga-ewusi akụ na ụba anyị ike ebe a n'ụlọ."
Obama na-ejikọtakwa amụma mba ofesi na nke ime ụlọ ugboro ugboro, na-akpọ maka mbọ iji gbaa ume idobe ọrụ nrụpụta na United States, were ndị nkuzi nwetakwuo ego na ịkwanye maka nnwere onwe ike.
Romney kwadoro isi okwu nke amụma Obama na okwu amụma mba ọzọ ole na ole - mmachi Iran,Afghanistan, na-edebe ndị agha US na Syria, na-eji drones iji nwaa ndị na-eyi ọha egwu na igbu onye ndu Al Qaeda Osama bin Laden.
Mitchell McKinney, onye ọkachamara nkwukọrịta ndọrọ ndọrọ ọchịchị na Mahadum Missouri kwuru, "Nke ahụ bụ ikekwe nkwekọrịta kacha anyị nụtụrụla na mgbasa ozi ogologo a."
Romney gbanarị n'ịma Obama aka na njikwa ya na mwakpo September 11 na-egbu egbu na ndị nnọchi anya US na Libya, adịghị ike nke amụma mba ofesi nke gọọmentị.
Obama na-eme ihe ike karị, na-ebo Romney ebubo na ọ bụ "n'elu map niile" na amụma mba ọzọ ma na-akwa emo atụmatụ ya iji kwado ndị agha mmiri site n'ịrụ ọtụtụ ụgbọ mmiri.
"Ị kwuru banyere ụgbọ mmiri ndị agha mmiri, dịka ọmụmaatụ, nakwa na anyị nwere ụgbọ mmiri ole na ole ka anyị nwere na 1916. Ọfọn, Gọvanọ, anyị nwekwara obere ịnyịnya na ụgbọ mmiri," ka Obama kwuru.
Romney zara, sị: "Ịwakpo m abụghị ebumnuche."
MMETỤTA 'OKWU'?
Ntuli aka gosiri na Obama onye mmeri dị warara n'ozuzu ya - ntuli aka CNN snap nyere ya pasent 48 ruo pasent 40 - ma gosi na ọtụtụ ndị ntuli aka kwenyere na Romney gafere ule nke ma ọ nwere ike ịbụ ọchịagha.
Ntuli aka CNN kwuru na pasent 60 kwenyere na ya nwere ike ijikwa ọrụ ahụ, ma e jiri ya tụnyere pasenti 66 maka Obama, onye bụ onye isi.
Ọkara ndị ntụli aka ahụ kwuru na arụmụka ahụ agaghị enwe mmetụta na votu ha, ebe pasent 24 kwuru na ha nwere ike ịtụ vootu maka Obama na pasent 25 maka Romney.
"Arụmụka amụma mba ofesi nwere mmetụta kacha nta na ndị ntuli aka, bụ ndị na-amaghị nke ahụ na ihe omume mba ụwa," ka ọkà mmụta sayensị ndọrọ ndọrọ ọchịchị Jamie Chandler nke Hunter College kwuru. "Nrụrịta ụka a ga-enwe mmetụta dị nta na mgbasa ozi."
(Reuters)
