Tọrọ ntọala na 1999, otu 20 nke a na-akpọkarị G-20 bụ ọgbakọ mba ụwa nke gọọmentị na ndị gọvanọ ụlọ akụ etiti sitere na nnukwu akụ na ụba zuru ụwa ọnụ iri abụọ. Mba iri na itoolu Argentina, Australia, Brazil, Canada, China, France, Germany, India, Indonesia, Italy, Japan, South Korea, Mexico, Russia, Saudi Arabia, South Africa, Turkey, United Kingdom, United States na European. Njikọ bụ nnukwu njikọ akụ na ụba a. Na mgbakwunye na afọ ọ bụla, ndị ọbịa G20 gụnyere Spain, Onye isi oche ASEAN, mba Africa abụọ (oche nke African Union, onye nnọchiteanya nke New Partnership for Africa's Development) na obodo (mgbe ụfọdụ ihe karịrị otu) nke ndị isi oche kpọrọ ya. , na-emekarị site na mpaghara nke ya.
Ebumnobi nke akụ na ụba ndị a dị mkpa bụ ịkwalite na nyochaa mkparịta ụka amụma dị elu banyere ihe ndị metụtara ịkwalite nkwụsi ike ego mba ụwa. Nnukwu otu a na-elekwasị anya na nchịkwa akụ na ụba zuru ụwa ọnụ na isiokwu ya dịgasị iche iche site n'afọ ruo n'afọ. Agbanyeghị, ebumnuche ya karịrị okwu akụ na ụba na ego nwere nkọwa ziri ezi gbasara otu nzukọ. N'ịgbakọta, na-eto eto, mba G-20 nwere ihe dịka 85% nke Gross World Product (GWP) na 80% nke azụmaahịa zuru ụwa ọnụ dịka ndị nyocha akụ na ụba dị iche iche si dị.
Na Summit nke afọ a na Antalya, Turkey, ndị isi kwadoro ime ọtụtụ ihe omume iji wusie akụ na ụba ụwa ike, na-eme ka ọganihu zuru ụwa ọnụ dịkwuo ọnụ, na-eme ka nkwụsi ike nke usoro ego ego mba ụwa, na-achịkọta ego iji bulie ọganihu ogologo oge, na imejuputa ya. nkwa ndị gara aga na mgbanwe akụ na ụba na ahịa ọrụ.
N'oge Mgbakọ G-20 nke afọ gara aga na Brisbane, Australia, ndị isi G-20 wepụtara atụmatụ mmepe mba iji bulie mmepụta G-20 site na pasent 2 ọzọ site na 2018. N'ime afọ gara aga, nkwa ndị na-anọchite anya otu ụzọ n'ụzọ atọ nke uto mkpokọta ahụ. e mejuputa atumatu. Ndị isi na-agba mbọ ime ngwa ngwa nke mmejuputa nkwa ndị fọdụrụnụ, ka ha gaa n'ihu n'usoro nleba anya siri ike emepụtara n'afọ a, na imelite atụmatụ uto iji leba anya na mmepe akụ na ụba na-aga n'ihu.
N'afọ a, G-20 mere ọtụtụ nzọụkwụ dị mkpa n'ihu, gụnyere mmepe nke ụkpụrụ mba abụọ bụ isi nke e mere iji lebara "Too Big to Fail" gburugburu ụwa. Nke mbụ, ndị isi kwadoro ụkpụrụ Financial Stability Board maka ngụkọta mfu-absorbing ikike nke ụlọ akụ dị mkpa nke mba ụwa nke mere na ụlọ akụ ndị a nwere ike imerụ ahụ na-emebighị akụ na ụba buru ibu ma ọ bụ mee ka ndị na-atụ ụtụ isi kwụ ụgwọ ahụ. Nke abụọ, Ndị isi nabatara ụdị nke mbụ nke ụkpụrụ nnabata ọnwụ dị elu maka ndị insurers sistemu dị mkpa zuru ụwa ọnụ.
Ọzọkwa, 2015 bụ afọ dị ịrịba ama maka mmepe, na ndị isi G-20 kwuputara mkpebi ha iji hụ na omume ha na-enye aka n'ịba ụba na uto. Mmejuputa Agenda 2030 maka Sustainable Development na Addis Ababa Action Agenda: Ndị isi kwuru mkpebi siri ike ha iji mejuputa Agenda 2030 for Sustainable Development, nakweere na Septemba 2015, nke na-esetịpụ usoro zuru oke na oke oke maka mbọ mmepe ụwa maka afọ 15 na-esote wee mee mkpebi. iji hụ na ọ dịghị onye a hapụrụ n'azụ na mbọ anyị na-eme iji wulite ọdịnihu na-enye aka na nke ga-adigide maka mmadụ niile.
Ọtụtụ ndị otu n'ime mba G-20 nọkwa na nkwekọrịta akụ na ụba ndị ọzọ dị mkpa dị ka India, Brazil, China, Russia na South Africa na BRICS na BASIC. Mba ndị a jikọrọ ọnụ n'etiti nkwekọrịta niile dị mkpa nwere ike inye aka n'otu oge dozie ọtụtụ nsogbu akụ na ụba na mba ofesi n'ihi ezigbo njikọ dị omimi na akụ na ụba Eshia, Latin America na European. Ịmepụta nkwekọrịta azụmahịa ọhụrụ iji merie nsogbu ego na-arị elu ga-enyere mba ndị nkịtị aka idozi esemokwu dị iche iche na nkwekọrịta akụ na ụba na azụmahịa dị iche iche. Nke a ga-eme ka ike ịkparịta ụka n'iyi na-emebighị afọ iji ruo nkwekọrịta ahụ.
Ọrụ nke mba Eshia:
Eshia ịbụ nnukwu akụ na ụba yana ọrụ ya na azụmaahịa zuru ụwa ọnụ na-arụkarị ọrụ karịa
Central ọrụ na ego ahịa. Ụwa lekwasịrị anya na mpaghara Eshia n'afọ ndị na-adịbeghị anya, dị ka ọtụtụ okporo ụzọ akụ na ụba emebere, emeela ka ọ dịkwuo mkpa na uru akụ na ụba.
China chọkwara mkparịta ụka gbasara ma a ga-akwụrịrị ụfọdụ ngwa ahịa na ego nchekwa IMF, nke a maara dị ka Special Drawing Right ma ọ bụ SDR, dị ka ndị ọrụ Europe na-etinye aka na mkparịta ụka G-20.
Ụlọ akụ mmepe Asia (ADB) buru amụma na nnukwu akụ na ụba Eshia dịka China na India ga-ekere òkè dị mkpa na nchịkwa akụ na ụba ụwa n'ọdịnihu. Akụkọ ahụ kwuru na ịrị elu nke akụ na ụba ahịa na-apụta na-ekwupụta usoro ụwa ọhụrụ, nke G-20 ga-abụ kọmitii na-ahụ maka akụ na ụba zuru ụwa ọnụ. ADB kwukwara na mba Eshia edugawo mgbake zuru ụwa ọnụ na-esochi nlaazu na 2000. O buru amụma na mpaghara ahụ ga-enwe ọnụnọ dị ukwuu na ọkwa zuru ụwa ọnụ, na-akpụzi ebumnuche G-20 maka uto ziri ezi na nke na-adịgide adịgide site na iwusi azụmaahịa intraregional ike na na-akpali agụụ ụlọ. N'ime afọ na-abịa China ga-eweghara G-20 onyeisi oche mgbe nzukọ September ga-enwe na Hangzhou. China na-ezube itobe isi nkuku maka akụ na ụba ụwa nke na-agbanwewanye ihe ọhụrụ na nsonye.
N'afọ gara aga, Turkey ebutela usoro nzaghachi ọhụrụ maka mbọ iji kwalite uto na mba G-20. Ọ ewepụtala ọgbakọ obere ụlọ ọrụ nke ụwa nke chọrọ ịkwalite ntinye aka nke SME na akụnụba ụwa. Na n'oge na-adịbeghị anya nzuko G-20 na Antalya, nke e mere nanị ụbọchị abụọ mgbe mwakpo ndị na-eyi ọha egwu na November 13 na Paris gasịrị, nkwekọrịta pụtara na ọgụ a na-alụso Islamic State bụ "isi mkpa."
Ọ dabara nke ọma, China n'oge na-adịbeghị anya na-egosipụta nkwa ya n'ịghọ onye na-ahụ maka ọrụ zuru ụwa ọnụ karị. Ikekwe nke kachasị ama, n'oge na-adịbeghị anya, o duziri nguzobe nke ụlọ akụ akụ na ụba Asia Infrastructure Investment Bank (AIIB) nke dabeere na Beijing, nke ga-arụ ọrụ nke ukwuu dị ka ụgbọ ala maka ntinye ego mba ofesi nke China.
G-20 n'okpuru onye isi ala China ga-achọkwa ịtụle ma ha ga-ahapụ $ 250 ijeri nke ngalaba nchekwa ya, nke ewepụtara na 2009 iji bulie oke mmiri n'oge nsogbu akụ na ụba ụwa.
Kpọmkwem, AIIB ga (n'etiti ihe ndị ọzọ) na-enye ego maka oke ochicho nke China "otu eriri, otu ụzọ" amụma, nke aims welie ahia linkages ofụri Asia, gafee Middle East, na Europe, site oke akụrụngwa itinye ego. Eziokwu ahụ bụ na ihe karịrị mba 50 bịanyere aka na ya dị ka ndị otu ntọala, n'agbanyeghị mmegide sitere na United States na Japan, na-egosi na mmasị ndị otu nwere n'ichebe ihe onwunwe na izute akụrụngwa ngwa ngwa na-akwalite asọmpi geopolitical. Otu akara pragmatism pụtara ìhè na nzaghachi China na mwepu ya na nkwekọrịta azụmaahịa Trans-Pacific Partnership (TPP) ekwenyela na nso nso a, nke US na-ebute ụzọ yana gụnyere mba 12 Pacific Rim.
Yun Sun, onye isi otu mmemme East Asia na Stimson Center na Washington kwuru, "Anyị ahụla ka China na-ejide mmemme ọ bụla iji kwalite ọdịdị ya na ọrụ iduzi ya, ma ọ bụ mpaghara ma ọ bụ n'ụwa niile." "Enweghị obere ihe kpatara na China agaghị eji isi oche G-20 eme ihe nke ọma."
A na-atụ anya India ka ọ bụrụ oche G-20 na 2018, na New Delhi nwere ike ịnabata nnọkọ G-20 a ma ama kwa afọ. Ndị oche na nnọkọ ndị na-abịanụ na mba Eshia ga-eme ka a na-elekwasị anya na ahịa ego na mpaghara Eshia na mmetụta ha na-eto eto na mpaghara ndị ọzọ. N'aka nke ọzọ, n'agbanyeghị esemokwu na-arịwanye elu n'etiti ndị òtù Eshia bụ esemokwu China na Japan na atụmatụ Zhou's Yuan iji mee ka ahịa ego ya kwụsie ike, nke a agaghị etinye mkpa nke ndị òtù Eshia na nnọkọ G-20 n'afọ ndị na-abịanụ.
Agbanyeghị, Prime Minista Japan Shinzo Abe agwala nzukọ G20 nke ndị isi ụwa na ọ na-ahụ mmụba zuru oke na mmekọrịta ya na China, onye na-ekwuchitere kwuru na Sọnde, n'agbanyeghị na isi ihe na-adịgide adịgide na mpaghara East China na South China Seas. China, mba nke abụọ kasị ukwuu n'ụwa, na Japan, nke atọ kasị ukwuu, nwere akụkọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị siri ike, nke nwere mmekọrịta sitere na ihe nketa nke agha ụwa nke Abụọ nke Japan na nzọrọ na-emegiderịta onwe ya banyere otu agwaetiti East China. N'ihe ịrịba ama nke mmụba na mmekọrịta Sino-Japanese, Abe zutere Onye isi ala China Xi Jinping ugboro abụọ kemgbe Nọvemba gara aga.
N'ime ahụ ike nke China na-agbanwe n'Eshia, Prime Minista Japan Shinzo Abe ga-amalite nleta India ụbọchị atọ, na-atụ anya imechi nkwekọrịta nchekwa na azụmaahịa, yana nkwekọrịta nuklia obodo na nnọkọ 9th nke Indo-Japanese kwa afọ nke akwadoro maka Disemba 11. , 13.
Nkwekọrịta n'etiti ndị otu G-20:
A na-amata G20 dị ka ọgbakọ mbụ maka imekọ ihe ọnụ akụ na ụba mba ụwa, na ebumnobi ya 2015 n'okpuru ọchịchị Turkey ka ekwuputara dị ka "na-ewusi mgbake zuru ụwa ọnụ na ibuli elu, na-eme ka nkwụsi ike na nkwụsi ike."
"G-20 ga-ebili na ihe ịma aka ahụ ma duzie nzaghachi nhazi na nke ọhụrụ maka nsogbu nke na-amata ọdịdị zuru ụwa ọnụ na nsonaazụ akụ na ụba," ndị isi oche nke European Council na European Commission dere n'akwụkwọ ozi nkwonkwo. Ọ ga-abụ agha mgbago elu. Ọtụtụ steeti G-20 dị mkpa, dị ka Russia, China na India, ebili mmiri nke ndị gbara ọsọ ndụ emetụtaghị, ọ ga-ahọrọ ilekwasị anya n'okwu akụ na ụba. Mana EU ga-agbazinye ntị njikere na Turkey.
Ọstrelia ga-amalite mkparịta ụka na nkwekọrịta azụmahịa n'efu na European Union na 2017 mgbe njedebe nke mkparịta ụka n'akụkụ nzuko G-20 na Turkey.
Malcolm Turnbull, onye isi ala Australia ugbu a, zutere ndị isi EU iji nweta usoro iheomume maka mkparita uka nke FTA a tụrụ aro na Europe, a gwakwara ya na ọ ga-ewe oge iji soro mba ndị otu EU rụọ ọrụ kwesịrị ekwesị.
Onye isi ala Australia nwetara nkwado nke onye isi ala German, Angela Merkel, maka Australia ka ya na Europe kparịta nkwekọrịta azụmahịa efu n'oge nleta otu ụbọchị ya na Chansllery na Berlin.
Ebumnuche nke nzuko a bụ imeghe ụzọ maka map okporo ụzọ maka otu esi eme ka mgbanwe akụ na ụba ụwa dịkwuo elu, nkwado, ịzụ ahịa na itinye ego, ịmepụta ohere ọrụ ọhụrụ, nyere mba ndị nwere obere ego aka, ịlụso ụdị iyi ọha egwu ụwa niile ọgụ, na ịchọ. ihe ngwọta maka egwu na-arịwanye elu nke mgbanwe ihu igwe na nsogbu ndị gbara ọsọ ndụ.
Usoro ndị e mere kemgbe 2008 na-ekere òkè dị mkpa n'iwepụ mmetụta nke nsogbu ego zuru ụwa ọnụ na karịsịa n'ime ka usoro ego ego zuru ụwa ọnụ na-esiwanye ike.
Site na ijikọ isi okwu akụ na ụba na atụmatụ nchekwa sara mbara ma n'ime ụlọ na nke mba ụwa, G-20 na-aga n'ihu na-akwalite amụma akụ na ụba na ego achikọtara ọnụ, ma na-enyere mba ndị otu aka ịmepụta amụma mba ofesi na akụ na ụba dị irè karị. Agbanyeghị, a ka ga-ahụ ma China na-akwado maka ọrụ a sara mbara.
