Suriye,Rus SU-24 Jet uçağının düşürülmesi ,Türkmenler derken aradan bir anda Türkiye'nin “Görevimiz Musul” parolası ile Musul ve Başika eğitim merkezine asker ve Mühimmat sevkıyatı ile and gülara farklırır.
Musul,Kerkük ve Süleymaniye Dosyasını da haliyle açmamız elzem ochie!
Bölgenin tarihine baktığımızda,Son bin yıldır Türk egemenliği altında. Musul, ilk olarak 1055-1056 yıllarında Selçuklu Devleti'ne bağlandı. Bu tarihten itibaren Türkleşen Musul, I. Dünya Savaşı sonuna kadar farklı Türk devlet ve beylikleri tarafından yönetildi ve Türkler tarafından bir vatan toprağı olarak kabul edildi. Osmanlı Devleti öncesinde bölgede hepsi de Türk devlet ve beylikleri sayılan Zengiler, Timurlular, Akkoyunlular ve Safeviler hakimiyet kurdu. Musul,Osmanlı hakimiyetine ise Yavuz Sultan Selim’in 1514 tarihli Çaldıran Seferiyle girdi.
N'oge Agha Ụwa Mbụ, Britain kwagara ndị agha ya na India gaa n'ógbè ahụ, buru ụzọ weghara Baghdad na March 1, 11, na Kirkuk na May 1917, 7. Nkeji edemede 1918 nke Armistice nke Mudros bịanyere aka n'etiti Alaeze Ukwu Ottoman na ndị jikọrọ aka na 30 October 1918. (Ndị ike jikọrọ aka ga-enwe ikike ịnwe ebe ọ bụla dị mkpa ma ọ bụrụ na ọnọdụ ga-eyi nchekwa ha egwu pụta.) bahane göstererek 3 Kasım 1918'de Musul'a girdiler.
Musul İngiltere’nin etkisi altında bulunan Hindistan yolundaki en önemli kentlerden biriydi. Ayrıca dünya ekonomisinde artık yerini iyice sağlamlaştırmış olan petrol açısından da zengin kaynaklara sahipti. Yani hem ekonomik hem de stratejik nedenler İngiltere'nin Musul üzerinde dikkat çekici bir yoğunlukta hak idia etmesine yol açıyordu.
Maka mpaghara Turkmen nwere akụkọ ihe mere eme 1000 afọ ya, Gazi Mustafa Kemal kwuru na Mgbakọ Mba Ukwu nke Turkey na Eprel 23, 1920, "Hep kabul ettiğimiz esaslardan birisi ve belki birincisi olan hudut meselesi tayin ve tespit edilirken, hudud-u millîmiz, İskenderun’un cenubundan (güneyinden) geçer, şarka doğru uzanarak Musul’u, Süleymaniye’der Kerk Daalụ nke ukwuu!” ndu.
Yine 2 Ocak 1923'te Mustafa Kemal Paşa TBMM'de "…Musul vilayetinin hudud-ı millimize dahil araziden olduğunu biddefaat ilan ettik. Lozan’da elyevm (bugünkü günde) karşımızda ahz-ı mevki etmiş olanlar bunu pekala bilirler. Vatanımızın hudutlarını tain ettiğimiz zaman büyük fedakârlıklara katlandık. Menafiimize mugayir (menfaatlerimize aykırı) olmakla beraber müsalemet perverane (barıştan yana) hareket ettik. Artık milli arazimizden en ufak bir parçasını bizden koparmaya çalışmak pek haksız bir hareket olur. Buna kat’iyen muvafakat etmeyiz.” ndu.
24 Temmuz 1923 akụkọ ndụ İsviçre’nin Lozan şehrinde,yapılan Nkwekọrịta udo nke Lausannenda da bir sonuç elde edilemeyeceği anlaşılınca Musul konusu Lozan Konferansında görüşülecek konuların dışında bırakılarak askıya alındı.Ki bu Lozan Barış Antlaşmasına kadar bir çok görüsırırım. 19 tarihinde Türkiye ve İngiltere arasında İstanbul'da Haliç Konferansı düzenlendi.Fakat yine çözüme ulaşılamadı.Bunun üzerine Anlaşmazlık,Milletler Cemiyeti'ne götürüldü.Konuyu araştırmak için Milletler Cemiyeti'nde bir komisyon kuruldu ama yine sorun çözümlenemedi. Konu Yüksek Adalet Divanı’na götürülse de olumlu bir sonuç alınamadı.Çözümlememe sebeplerinden bir tanesi de İngilizlerin Hakkariyi de istemeleriydi.
Buraya kadar Diplomatik yollarla bölgenin Misak-ı Milli sınırları içerisinde olduğunu ve gerekirse savaşmaktan çekinmeyeceğini söyleyen Türkiye'nin toprak bütünlüğünün içerisinde olduğunu savunan Paziİrküş na Mustafa Gaziİrkunu savunan. iye 5 Haziran 1926 akụkọ ndụ Ankara Antlaşmasını imzaladı.Antlaşmayı ise TBMM adına Tevfik Rüştü ARAS yaptı.
Ankara Antlaşması tamamen Türkiye'nin gerekirse savaşırız ama asla bırakmayız dediği ancak bırakın savaşmayı hemen hemen hiç bir hak iddia etmeden kendi topraklarından vazgeçtiği en önemli antlaşmalardan önemli antlaşmalardan birınakırı. ı içerisinde olduğunu iddia eden Türkiye bir anda bölgeden vazgeçmiş ve yeni kurulan Irak'a bırakılmıştır.Sebep olarak ta Şeyh Said Ayaklanması ve Bölgeye yönelik uygulamalar gösterilmiştir.Burada çok önemli iki asıl sebep var aslında,bunlardan birincisi Lozan'ant Mişlaşpılımılı ısılıkını ısılıkını,ılınıkıkını ısılıkın ılındılıkılıkıın le edilmesidir.O dönemde Milletler Cemiyetinde İngiltere'nin istemediği aksi bir kararın çıkmayacağını bile bile neden Musul olayı Milletler Cemiyetine havale edilmiştir? Mustafa Kemal Paşa'nın Yedi düvele karşı savaştık ve zaferlerle çıktık derken,”Ndị agha, ebumnuche mbụ gị bụ ihu n'ihu Mediterranean...” söylemi ile Kemalistlerin övündüğü ortamda,Türkiye'nin Doğu'da Şeyh Sait Ayaklanmasını bahane gösterip Ankara Antlaşmasını imzaladık tezi tamamen safsatadır.Zira Şeyh Said Ayakrmasıakıkırmasırı r Şapkanın savaşıdır aslında.Günümüze uyarlayacak olursak eğer Musul konusunu,Ülkemizin Cumhurbaşkanı Devletimiz ve Ordumuz PKK ile savaşı nedeniyle zayıf kaldı,bu yüzdende Türkiye bir bölüm topraklarından vazgeçti demesi yada düşünmesi ile aynı kategoride değerlendirilebilir.
Daalụ nke ukwuu! Ankara Antlaşmasının önemli madeleri;
- Musul vilayeti Irak’a it olacak.
- A ga-anabata Line Brussels Line, nke na-ekpebi nkwụsị nkwụsị n'etiti Türkiye na Iraq, dị ka oke.
- Ego mmanụ ala Iraq sitere na Mosul 10% maka oge nke afọ 25 Türkiye'ye vereck.
- a) Site na ụlọ ọrụ "Turkish Petrolium", dị ka edemede 14 nke nkwekọrịta ihe ùgwù nke ụbọchị 1925 March 10 si dị.
- b) Site na mmekorita ma ọ bụ ndị mmadụ n'otu n'otu nwere ike ibupụ mmanụ dị ka edemede 6 nke nkwekọrịta ikike nke a kpọtụrụ aha n'elu;
- c) N'ime ndị enyemaka nke enwere ike ịmepụta dịka edemede 33 nke nkwekọrịta ohere a na-ekwu.
Türkiye Irerak Petleriermendenden 1954Na na-akwụ ụgwọ Alkış1958 Fakat 100k Na Na Na Na Naa Cumhuriyetinde toplamda 50 Milyon Lira alacak birikmiş ancak en son 1958 Milyon Liraya antlaşma sağlanmış fakat bu para da ödenmemiştir.Ödemelerin belirli bir takvime bağlanmış olmasına rağkimen enplmütış olmasına rağkien ndandır.10'deki Irak'ta kanlı bir devrim sonrası ise, Alacağın tahsili mümkün olmadığı anlaşılınca Adnan Menderes Hükümeti döneminde bizde alacağımızdan tümüyle vazgeçtik.Ve bir nevi önce Ankara Antlaşmasırı ile İngiltere'ye hediyehattiraı İngiltere'ye hediyehattiraı isel İngiltere'ye hediyehattiraıdan ise zgeçtiğimiz peşine düşmediğimiz Musul hadisesi budur.
Ọ na-enye ya ndị Britain mgbe niile dị ka onyinye na mgbe ahụ
Nke a bụ eziokwu n'ihe mere anyị ji kechie receivable anyị site na mmanụ na-abịa na mpaghara na ego ụgbọ ala 1 wee kwuo na anyị enwetaghị ego ahụ.
Kanlı 1958 Irak Cumhuriyeti darbesi sonrası 1967'deki Altı Gün Savaş'ında Arap ülkelerinin İsrail'e karşı ağır bir yenilgi almaları Irak'taki Baas hareketine olan desteği artırdı. 17 Temmuz 1968'de gerçekleşen kansız bir darbenin ardından iktidar tamamen Baasçılara geçti.bu süreç ise 9 Nisan 2003'te başkent Bağdat'a giren koalisyon güçleri Saddam Hünütırdiçdam Hüseyin iktırd. çerisinde de Bağdat yönetimi hiç bir zaman bölgeyi tamamen kontrol altına alamadı.
(IKBY) Kürdistan Bölgesel Yönetimi,Irak’ın kuzeyinde bulunan bölge de 11 Mart 1970’de Saddam Hüseyin ve Mustafa Barzani arasında yapılan anlaşma üzerine kuruldu. Özerklik anlaşmasına göre Irak’ın kuzeyindeki üç il, yaklaşık 37 000 km²’lik bir bölge, Erbil’de kurulacak bir yerel parlamento tarafından yönetilecekti. Bunun yanı sıra Irak Meclisinde 5 bakan ve başbakan vekili Kürt olacaktı. Kürtçe, ülke genelinde Arapça'nın yanı sıra ikinci resmî dil olacaktı.1996 Yılından itibaren de Oğul Mesud Barzani tarafından yönetilen bölge Türkiye ile yakın iliğin iliğin içerisinde Mesut Barzani lgesel Kürt Yönetimi hem Askeri hem de Ticari yönden sıcak ilişkiler içerisinde.
Mesud Barzani'nin sık sık dillendirdiği Türkiye'ye ilhak olma konusu da bölgesel gerçeklerden bir tanesi.Zira Bölgenin İpek Yolu diye tabir ettiğimiz Ticaret yolunda olması, Irak Bölgesel Kürt gallızı, Irak Bölgesel Kürt, Irak Bölgesel Kürt Yölzıl Türtılıı, Irak Bölgesel Kürt Yölzıl Tülışı veırın. ürkiye üzerinden pazarlayacak olması yine aynı keza Irak Devletine güvenmemesi de Türkiye ve Mesud Barzani arasında ki işbirliğin artmasına sebep oluyor.
Haliyle Eğit-Donat Programı çerçevesinde Mesut Barzani ve Türkiye'nin yakın ilişkisi Petrol,Doğal gaz anlaşmaları ile perçinlendiği gibi Halkbank üzerinden ödemelerini de alıyor olması da IKBY Kürseldistan Yızı tırın likte hareket ettiğini gösteriyor.Hatırlanacağı üzere Irak Hükümeti çıkarılan petrol üzerinde hak iddia etmiş ve Türkiye üzerinden pazarlanmasına karşı çıkmıştı.Ancak ABD'de görülen mahkeme Irak Devleti Aleyhine karar vermişti.
Irak Devlet Başkanı Haydar el-Abadi'nin ve Hükümetinin Musul'a sevk edilen Türkiye Askerine bu kadar sert tepki vermesinin asıl sebebi ise Şİİ İran'a yakın duran kendisi ve Hükümeti ile Rusya'dır. IKBY'nin Sunni yapıda olması Şİİ yanlılarını IKBY Parlamentosunda bile dışlayan yapıyı hazmedemeyen Abadi'nin Asker ve Mühimmat sevkıyatını ilk önce BM taşırım ardındancade Silahlımı Rutılı Işıya Mühimman İran'a taşırım demesi DEAŞ ile savaşmadan kaçan Irak Askerini ve Halkını ne kadar ikna eder oda tartışılır.
Irak Devlet Başkanı Haydar el-Abadi'nin aslında Irak'ın bütünlüğü içerisinde gördüğü ancak tamamen kendi kendisine otonom bir yapısı olan bölge'de varlığını sürdüren Mesud Barzainüde üzde ki 2016 yada en geç 2017 yılında Bir referandum ile Irak Devletinden ayrılıp Türkiye'ye İlhakı söz konusu olacak dememiz de hiç kimse için abesle iştigal dememeli.Zira Mesut Barzani'nin sadece beklediği süreç,Türkiye'nin Başkanlık sistemine geçerek baürkyolık sistemine geçerek yönetimini değil de Türkiye'yi tercih ediyor diye soracak olursanız;
- Ndị bi na Mosul na-achọsi ike ijikọ na Turkey ọzọ n'ihi na ha maara na ha ga-akwụsị ịbụ ndị a na-achị ma ghọọ ụmụ amaala nke obodo nwere onwe ha.
- N'okwu ala na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, Mosul a bụ akụkụ na-akwado Anatolia. Naanị site n'ịnọgide na-ejikọta na Anatolia Mosul nwere ike ịmekọrịta mmekọrịta chiri anya na ọdụ ụgbọ mmiri Mediterenian, nke bụ ebe ọ malitere.
- Hukukî bakımdan hala Osmanlı Devleti'nin bir parçası olan Musul için İngiltere'nin yapacağı bütün antlaşmaların ve sözleşmelerin Hukuki açıdan hiçbir değeri olamaz.Gịnị kpatara na ihe kpatara e ji mee nkwekọrịta Ankara n'ọnọdụ a!
- Ọ dị mkpa na Mosul, nke bụ okporo ụzọ na-ejikọta akụkụ ndịda nke Anatolia, dị n'aka Turkey n'ihe gbasara mmekọrịta azụmahịa na ntụkwasị obi nke mpaghara a. Na nkenke, ijide n'aka na nchekwa nke okporo ụzọ Silk site n'enyemaka nke Türkiye bụ nhọrọ kacha mma na mpaghara ahụ.
Tarihsel gelişimiyle, Günümüze kadar olan zaman diliminde Musul, Kerkük ve Süleymaniye olarak daha doğrusu bölge olarak baktığımızda 1000 Yıllık history sürecinde toprak bütünlüğginümümüzyer alıçrümüzır lan bölgenin asla bir başka devletin yada DEAŞ gibi bir Terör Örgütü'nün eline bırakılmayacak kadar kıymetli olduğunu görüyoruz.9 Aralık günü Türkiye'ye Resmi ziyaret gerçekleştirecek Mesud Barzani'nin bu ziyaretini de bu bağlamda oldukça önemsiyorum.
Ya mere, dịka gọọmentị AK Party siri nye ndị agha anyị iwu ka ha mee ihe n'okwu bụ "Ọrụ anyị bụ Mosul", anyị, dịka ụmụ amaala nkịtị, na-agwakọta gọọmentị anyị "Ọrụ anyị bụ Mosul"...
