Tirkiyê roja Duşemê dest bi vegerandina koçberan ji girava Lesbosê ya Yewnanistanê kir li gorî rêkeftineke dîrokî ya Yekîtiya Ewropî ku armanca wê rawestandina pêla koçber û penaberan bo Ewropayê ji sala borî ve.
Li gor rêkeftina Yekîtiya Ewropî û Tirkiyê, Enqere dê hemû koçber û penaberên, di nav wan de Sûriyeyiyên, ku bi rêyên neqanûnî derbasî Yûnanistanê bibin, li berdêla ku YE bi hezaran penaberên Sûriyê rasterast ji Tirkiyê werbigire.
Du keştiyên rêwiyan ên bi ala Tirkiyê ku 131 koçber tê de bûn, ji Lezbosê ber bi bajarê Dikili yê Tirkiyê ve bi rê ketin, dema ku roj serê sibê li ser Deryaya Egeyê hiltê.
Yekemîn ferîbota bi navê Nazlı Jale bi dehan rêwiyan di saet 9:20ê sibê (0620 GMT) de li Dikiliyê noqî avê bû.
Li gel her koçberekî efserekî Frontex ê bi cil û bergên sivîl jî hebûn. Ew di operasyonek şevê de ji navenda hilgirtina girava Lesbosê ber bi benderê ve hatibûn veguhestin. Tîmên Polîsên Çekdar ên Yewnanîstanê jî li keştiyan siwar bûn.
Ewa Moncure, berdevka ajansa sînorî ya Yekîtiya Ewropî Frontex, got ku kesên vegeriyane bi giranî ji Pakistanê û hin ji Bangladeşê bûn û wan serlêdana penaberiyê nekiribûn.
Li ser pirsa gelo dê Sûriyeyî bên vegerandin, wê got: "Di demekê de, lê ez nizanim kengê."
Moncure got ku plan hene ku koçberan ji girava nêzî Chios jî vegerînin lê negot kengê.
Wezîrê Navxwe yê Tirkiyê Efkan Ala ragihand ku Tirkiye amade ye îro Duşemê 500 kesan pêşwazî bike û rayedarên Yunanistanê navên 400 kesan pêşkêş kirine, lê dibe ku ev hejmar biguhere.
Ala roja şemiyê got, "Peymana vegerê dê ji 4ê Nîsanê ve dest pê bike" û got ku tenê kesên ku piştî 20ê Adarê ji Tirkiyê derketine dê bikaribin bên qebûlkirin. "Mebesta min, ne yên ku beriya [20ê Adarê] derketin," wî zêde kir.
"Yên ku ji welatên din ji bilî Sûriyê ne, [ango] Afganîstan, Pakistan, Iraq, dê ji deqeya ku em wan ji giravên Yewnanî qebûl bikin ji bo navendên vegerandinê werin veguheztin," Ala got.
Piştî ku koçber bo van navendan bên veguhestin, rayedarên Tirk dê bi welatên xwe re têkilî daynin û li gorî peymanên vegerê yên ku bi welatên navborî re hatine îmzekirin, dê vegerin welatê xwe.
Pêla yekem a koçberên vegeriyayî dê bigihêjin havîngeha Dikili, li hember Lesbosê. Li gorî raporên medyayê, ji bo hatina roja Duşemê kon li ber deriyê bajarok hatine vedan.
Mustafa Toprak, waliyê herêma rojavayê Îzmîrê ya Tirkiyê, got ku koçber dê tenê demek kurt li Dikili û seyrangeha Çesme - nuqteya pêşwaziya duyemîn - berî ku werin veguhestin.
Operasyona bicîkirina Sûriyan bo Ewropayê di çarçoveya rêkeftina yek bi yek de jî roja Duşemê dest pê dike.
Wezareta Karên Hundir a Almanyayê got ku Almanya li bendê ye ku roja Duşemê koma yekem ku ji 35 Sûrî pêk tê ji Tirkiyê werbigire. Li gorî çavkaniyên hikûmeta Alman, tê payîn ku bi dehan kesên din bigihin Fransa, Fînlandiya û Portekîzê.
