• Tirkiye
  • Huner & Cultureand
  • dikan
  • Sermîyandan
  • Nerrîn
  • Sports
  • Raman û Wêje
  • Turkistan
  • Dinya
Pêncşem, Tîrmeh 16, 2026
  • Têketin
Tirkiye Tribune
  • Tirkiye
  • Dinya
  • dikan
  • Gerrîn
  • Nerrîn
  • Turkistan
Bê encam
Hemî encam bibînin
  • Tirkiye
  • Dinya
  • dikan
  • Gerrîn
  • Nerrîn
  • Turkistan
Bê encam
Hemî encam bibînin
Tirkiye Tribune
Bê encam
Hemî encam bibînin

BIÇE MALÊ DOLAR!..

TT Türkçe by TT Türkçe
June 4, 2023
in Türkçe
Dema xwendinê: 11 deqe xwendin
A A

 

“Günbegün dağılan, lider krizi geçiren, paçozlaşan Batı dünyası görüyorum. Biz buhran ithal etmediğimiz sürece bu kaosta sağlam durur, hatta fırsata çevirebiliriz. Safları sıkıştırmamız lâzım. Önümüzdeki yılları bir elimiz yağda, bir elimiz balda geçiştiremeyecekmişiz gibi duruyormuş. Olsun. Güneş her gün daha mütekâmil bir dünyaya doğmaz. Tarih ezelden ebede dümdüz uzanan doğrusal bir hat değil, devirli bir oluşumdur. Gün olur, en gerideki en öndekinden ileride olur. (…) Türkiye'yi ille de bir şeye benzetecekseniz, her budağından sürgün atan salkım saçak bir asmaya benzeteceksiniz. Bir sürgünü çiçeğe dururken, diğerinin kurumakta, ötekisinin üzüm vermekte olduğunu göreceksiniz. Tek bir sürgüne takılıp kalmamayı, bütüne bakmayı âdet edineceksiniz. Tıpkı bir asma gibi, düz akılla anlaşılmaz, pergele, cetvele gelmez, kendisine has bir kimliği vardır Türkiye'nin, batmaz. Batarsa, okyanuslar taşar, onu da kimse göze alamaz…”

“Trump nükleer denizaltının cinnet geçiren kaptanı gibi ipe sapa gelmez bir bitirim adam. Yeni ya da eski sistem, cinneti rehabilite edebileceğine ihtimal vermem… Atlantik'in öteki yakasında Trump, başlı başına bir facia. Adem Amerika'yı dünya hakimi yapan gelişmelerin tümüne takoz koymaya kalktı. Liberalizm, serbest ticaret, ulus devletleri ortadan kaldırmayı hedeflemiş, üstelik bayağı da yol almışken, ithal vergileri, ticaret yasakları, boykotlar gibi anakronistik uygulamalarla 16. yüzyıl merkantalöizminü gerilıor. Daha da vahîmî, herkes seyrediyor. Bu adamın demokratik bir seçimle geldiğini söylemek de mümkün değil. Katılım zaten yüzde 50 seviyesindeydi. Trump'ın başkan olması için oyların yüzde 47'sini alması yetti… ABD dünyanın bekçiliğini hiç yapmadı. Sermayenin bekçiliğini yaptı ki o sermaye, o ülkede yaşayan sıradan insanların birikimleri değil, oligarklar tarafından kölelerin canları pahasına oluşturulmuş sermayeydi. Hür dünyanın, insan haklarının, demokrasinin bekçiliği gibi söylemler, “westtoxication” derler, Batı zehirlenmesinden muzdarip yoksul ülkelere servis edilen güzellemelerden ibarettir…”

***

Günümüz münevverlerinden olan Alev Alatlı, bu anlamlı ve geleceğe ışık tutan sözlerini, Haziran-Temmuz 2018'de dile getirmişti. Henüz Türkiye'ye dönük küresel boyutta bir ekonomik operasyon çekilmemişti. Ancak yine de esintisi pencerelerdeki tülleri yerinden kıpırdatıyordu. Hissediyorduk bunu… Alev Alatlı'nın bu sözlerini yabana atmadan son yaşananlarla eşleyerek ABD'ye dönük bir okuma yapmaya çalişalım…

KASTEN, BÎLE BÎLE, ÎSTEYEREK, TAAMMÛDEN…

ABD'nin Türkiye'ye yönelik bilinçli ve kasıtlı müeyyide kararına baktığımızda aklımıza ilk gelen, sınırı aştığı ve düşmanca hamlelere giriştiği yönünde ekonomîk lıkarıldıği karılıldılı karılıdılıkırıldır. Mesele sadece Brunson değil arkadaşım, sen hâlâ anlamadın mı? Brunson olmasa başka bir bahaneleri mutlaka vardı. Bruson'ın Türkiye'deki ajanlık faaliyetlerini tekrar etmeme gerek yok sanırım. Adem, keşif için topraklarımızda. Bunu da misyonerlik faaliyeti altında yürütüyor. Brunson bahanesiyle Türkiye düşmanlığı açıktan yapılmaya, ekonomi; adeta bir silah gibi kullanılmaya başlandı. Brunson bile olayların bu şekle bürüneceğini hayal bile edememiştir.

Diğer yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın akıllara durgunluk veren sözleri, çıkışları ve sosyal medya paylaşımları, bir akıl tutulmasının göstergeleri olarak basında yer alıyor. Terör odaklarına sağlanan destekleri saymıyoruz bile…

ABD, tam mamasıyla sınırları aştı ve düşmanca bir hareke girişti. Hatta Londra üzerinden Asya piyasalarında işimiz olmamasına rağmen, kur hareketleriyle dolar 7.35'ler seviyesine çıkarıldı. Londra'da banka, fon ve forex yöneticileri piyasa kapalı olmasına rağmen bilgisayarlarını açıp işlem yaptılar. Morgan Stanley'nin Londra'daki yöneticileri Pazar akşamı Türkiye'ye karşı gerçekleştirilen döviz operasyondaki en çok talebi yapan kişiler… Sonrasında bu ateş de duştü. Doların inip çıkması, kim dost kim düşman noktasında bir turnusol kağıdı vazifesi görüyor. Oyun içinde oyunu da bir manada çözüyoruz… Bunların nasıl ve ne şekilde ifşa edilmesi gerektiğini örneklerle açıklamaya çalışacağız.

MÎLLÎ DURUŞ, TEK SES, ULUSLARARASI TAM DESTEK…

Türkiye olarak bu çıkışa karşı koyduk ve ekonomik enstrümanlarımızı yerinde kullandık. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olmasaydı, belki de şu an farklı şeyleri konuşuyor ve yazıyor olurduk. Merkez Bankası, BDDK, SPK ve tüm bankalar, manipülatif söylemlere karşı tek ses oldu “güçlüyüz ve gereken adımları attık, atıyoruz” mesajını aynı anda verdiler. Bu önemliydi. Hatta Almanya ve İtalya başta olmak üzere 10'a yakın dewlet, "Türkiye'nin yanındayız" diye destek açıklamaları yaptı. Rusya'dan da ABD'ye dönük sert bir çıkış geldi. Rusya, ABD'nin ekonomik müeyyideleriyle ilgili, “ABD'nin bu adımına mevcut tüm ekonomik ve siyasi adımlarla karşılık verilmelidir. Ekonomik savaş ilan edildiğini görüyoruz” denildi. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ise, “tek taraflı ekonomik yaptırımlar gayrimeşrudur. Birçok ülke dolardan vazgeçmeye başlayacak” açıklamasında bulundu. Türkiye ise, yekvücut olup iktidarıyla muhalefetiyle tek ses “bizi ekonomik baskılarla yıkamazsınız. Bu bir ekonomîk operasyondur. ABD'nin karşısındayız” diye haykırdı. Millî ruhumuz ile kenetlenen birlik ve beraberlik anlayışımızla tek ses olduk; “bunu da aştık, aşacağız” dedik.

ABD'NÎN EN BÛYÛK PROBLEMÎ: DIŞ TİCARET AÇIĞI…

Yaşananlar gözümüzün önünde cereyan ediyor. Çok fazla derinlemesine mevzuyu didiklemeye gerek yok. ABD öncülüğünde bir ekonomik savaş başlatıldı. Trump da bunun dozunu artırdı. ABD, uzun zamandır borç batağında yüzüyor. Bunu setretmek için başka kılıflar arıyor. Trump'ın dünya ticaret sîstemi tehdit eden adımlarla düşürmeye çalıştığı dış ticaret açığı, bu yıl da rekor kırma yolunda ilerliyor. Resmi verilere göre ülkenin dış ticaret açığı, bu yılın ilk yarısında 2017'nin aynı dönemine kıyasla yüzde 7 artarak 291 milyar dolara ulaştı. Trump'ın kışkırtıcı hamlelerinin perde arkasında, dış ticaret açığını kapatma ve örtme stratejisinin yattığı apaçık görülüyor.

JI BO DINYAYÊ BI DOLARAN PLANA DIZAJIN…

Bu arada, ABD; dolar üzerinden dünyayı dizayn plânı yapma gayretinde. Geriye dönük bir okuma yaptığımızda; 1993'te, 2001'de ve bugün (2018'de) dövizin yükseltildiğini net bir şekilde görüyoruz. ABD, bu şekilde operasyonlarına zemin hazırlıyorlar. Fakat şu an baktığımızda Türkiye'nin yüzde 33 borç ile en az borcu olan ülke olduğunu görüyoruz. Bu da küresel ekonomik operasyonun en bariz göstergesini oluşturuyor.

WELAT BI TWITTERÊ NAKIN!..

Donald Trump, sabah kalkıp mesaiye başlar başlamaz, tam da Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak açıklama yaparken tweet atıyor; Türkiye'den ithal edilen çelik ve alüminyumda vergi oranının iki katına yükseltilmesini onayladığını beyan ediyor. Alüminyumda verginin yüzde 20, çelikte ise yüzde 50 olacağını ifade ediyor ve “Türkiye ile ilişkilerimiz iyi değil” diyor. Dolar, bütün bunlar yaşanırken 6 seviyelerinden 7'leri zorluyor. Bu arada, Financial Times da yol yordam gösteriyor ve Türkiye'nin liradaki düşüşü durdurmak için önünde; “Faizleri artırmak, IMF'den yardım istemek, ABD ile uzlaşmak, Sermaye controleri ve Gelip geçmesini beklemek şeklinde 5 seçenek var” diyor.

Tiştek pir zelal xuya dike heye; Operasyonek eşkere û bi awayekî eşkere tê kirin.

FINANSAL SALDIRININ ARKASINDAKİLER İFŞÂ EDİLMELİ…

Stratejîst Abdullah Çiftçi'nin dikkat çektiği hususlar çok önemli. Şöyle diyor: Burada düzenli olarak “finans terörü” üzerine birlikte yazdık ve bugün bu kavramı herkes kullanıyor. Bu durumda Örgütler üzerinden terör eylemleri yapanlar yakalanıp ifşa ediliyor ise Uluslararası “Finans Terörü” organîzatorêrlerinin yerli maşaları da yakalanıp ifşa edilmeli… Şu anda Türkiye'de işlararasıpanışılemları kim/ler, ne kadar hacimle işlem yapıyorlar. Bize şu anda finansal saldırının haritasını istiyoruz. Kim kimdir? İfşa edin. Şaibe, spekülasyon ve manipülasyonları önleyin… Finans terör operasyonu sadece döviz üzerine değil. Türk şirket ve özellikle de bankacılık sektörüne yoğun operasyon yaparak uluslararası kredibilite ve güç kaybettirme savaşı. Zayıflayan bankaya kimse kredi vermez. Operasyona fînansî ya teknîkî…”

TIRKIYE BI BERXWAZÊ DERVE NEHATIYE, BI BI DERVE NAYÊ XWE BIKE!..

Yine belirtelim; n'olursa olsun yekvücuduz, tek sesiz û devletimizleyiz…

MHP Genel Başkanî Devlet Bahçeli'nin dediği üzere; “Türkiye Cumhuriyeti dövizle kurulmadı, dövizle yıkılmaz, yıkmaya da kimsenin gücü yetmez. Türk Milleti inen çıkan dolarla var olmadı, onsuz da bir şey kaybetmez…”

Di rojekê de bêhêvîbûn çi ye? Werin em xwe bihejînin û werin ser hişê xwe. Werin em bi ruhê Kuvayi Milliye yê 100 sal berê rabin ser piyan...

PORTREYA DEWLETA NUROTÎK…

ABD, uzun zamandır sonun başlangıcı kompleksinde ve nevrotik bir devlet portresi çiziyor. Hedefte sadece Türkiye yok… Çin, Rusya ve İran gibi dewletlerin sinir uçları gıdıklanıyor. Tedbirli olalım ama fazla da kasmayalım. Yeni bir dünya kurulur. Türkiye de o dünyada yerini alır.

BOYKOT BÛ…

Bu arada, Cumhurbaşkanî Recep Tayyîp Erdogan, ABD'ye boykot uygulanacağını açıkladı: “Dışarıdan dövizle aldığımız her ürünün daha iyisini üretip dışarı satacağız. Amerika'nın elektronik ürünlerine biz boykot uygulayacağız…”

Boykot wê tenê bi berhemên elektronîk re sînordar nebe. Boykotkirina berhemên bi eslê xwe Amerîkî hem ji aliyê wezaret û hem jî ji aliyê rayedarên şareza ve di gelek waran de berdewam dike û dê bidome.

DYE NIHA DÊ KER E…

Öte yandan, Amerikalılar Trump'ın attığı tweetler ile Türk ekonomisine verilen zarardan maalesef haberdar değil. Gazete ve TV'ler ilişkilerin durumunu detaylı işlemiyor, üzerinde durmuyor ve Trump'a eleştiriler cılız kalıyor. Hatta düşünce kuruluşları bile “Türkiye bu durumu öngörmeliydi” diyor. Yani kısaca; ABD artık sağır bir dev… Sonun başlangıcı ve nevrotik bir portreden kastım bu…

Artık bu kabadayılık devrinin bir şekilde bitmesi gerekiyor. ABD, itibarlı ülke olarak dünya kamuoyunda yoluna devam etmek istiyorsa bu dayatmalarla bir yerlere varılamayacağını bilmeli ve öngörmeli… birimi olan doları, dünya üzerinde güvensiz ve itibarsız bir şekle sokmuştur. Bu algıyla ABD Doları, dünya ticaretinde ve işlerinde “tedirgin” û “güvensiz” bir hale gelmiştir.

TRUMP: Rîska Ewlehiya Navdewletî…

Trump'ın bu akıl almaz son çıkışları, Türkiye'de olduğu kadar dünyada da tepki çekiyor. The Washington Post yazarı ve uluslararası politikalar uzmanı Brian Klaas, Trump'a Încirlik hatırlatması yaparak tepki gösterdi. Twitter hesabından Trump'ın tweetine cevap veren Klaas, “Erdoğan hayranı değilim, ama Trump'ın yaptığı pervasız bir çıkış. Türkiye bir NATO üyesi ve Türkiye'de bulunan bir ABD hava üssünde (İncirlik) 50 nükleer bomba bulunuyor. Trump'ın tweetleri ciddi ulusal ve uluslararası güvenlik riskleri teşkil etmeye devam ediyor” dedi.

Ev hişyariyeke cidî ye; "Tweetên Trump berdewam dikin ku xetereyên cidî yên ewlehiya neteweyî û navneteweyî çêdikin."

Plana wan serhildana gel bû, lê bi ser neket...

2009'dan beri doların istikrarlı bir şekilde yükseldiğini belirten SETA Medya ve Toplum Araştırmacısı Ali Aslan da, bu durumun Türkiye'yi ehlileştirme çabası olduğunu ifade etti. Türkiye'ye karşı; darbe, PKK, DEAŞ gibi birçok farklı silahın devreye konulduğunu dile getiren Aslan, son olarak da ekonomik operasyon yapıldığını ve bununla yapılmak istenenin halkı ayaklandırmak olduğunu söyledi.

ABD, bir iç savaş û kargaşa arzuluyor. Bunu net bir şekilde görüyoruz. Biz hiçbir zaman birbirimizin etinden beslenen bir millet olmadık. ABD, Türkiye'yi sosyolojik olarak yanlış tahlil etmeye devam ediyor.

EV ÊŞÊ DAYÎNÊ YE...

Divê em ji bîr nekin. Tevgereke eksê pêk tê. Hevsengî û polên cîhanê ji nû ve têne çêkirin. Lîstik ji nû ve tê sazkirin. Türkiye pir eşkere dide zanîn ku ew ê êdî di vê lîstikê de nebe alîgir. Tirkiye wê êdî bi hêzên wekhev di nava hêmanên sereke yên lîstikê de be. Ev êşa zayînê ye. Xweşbextane em ê bi helwestên xwe yên xurt û gavên xwe yên zîrek vê bi ser bixînin.

GUNEŞ DOĞUDAN YÜKSELİR…

Güneş doğudan doğar dostlar… Yukseliş her ne kadar batıya haiz bir durum gibi olsa da ilim her daim her şartta neredeyse gidip alınır. Fakat güneşi batıdan yükseltemezsiniz. Güneş artık doğudan yükselmektedir. Türkiye, tam bağımsızlık yolunda bir mücadelenin içindedir. Yükselen bir Türkiye, talep gören bir Türkiye, şahlanan bir Türkiye var artık… Biraz daha dişimizi sıkalım… Ve her kesim, her düşünce, her yapı; dewletinin ve milletinin yanında olmayı seçmiştir. Biz de devletimiz, vatanımız, milletimiz, bayrağımızın yanındayız…

“Bila hemû cîhan bibihîze!
Bila êdî bibihîze,
Dibêjin "êdî bes e"
Dengê bêguneh.

Dawî li vê esaretê bînin!
De werin rabin
Bila ev hesreta bi dawî bibe.

Me di dîwêr de şikestinek çêkir
Pîroz ma ew pîroz e?
Ey bayê kerê!
Ji niha û pê de, tu bi kîjan alî de bifirî jî…”

 

Previous Post

Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê (SSHA) lîsteya hemûyan ji bo lêdan

Post Next

В женевском офис ООН завершилось консультационное совещание по Sîrî

TT Türkçe

TT Türkçe

Post Next

В женевском офис ООН завершилось консультационное совещание по Sîrî

Ji kerema xwe ve login beşdarî nîqaşê bibin

Bibe Kolumnist!

Dengê xwe li ser TT parve bikin

  • Tirkiye
  • Huner & Cultureand
  • dikan
  • Sermîyandan
  • Nerrîn
  • Sports
  • Raman û Wêje
  • Turkistan
  • Dinya
Tirkiye Tribune

© 2026 Turkey Tribune. Hemû maf parastî ne.

Turkey Tribune - Dengê Navneteweyî yê Tirkiyeyê

  • Çûna nava - CHG
  • Politikaya veşartî
  • Paqij bûn
  • Gilîkirin
  • Ji bo me binivîse
  • Pirtûkên belaş

Follow Us

Duabre bixêr bên!

Têkeve jêr hesabê xwe

Şîfreyek ji bîr kir

Passwordîfreya xwe bigirin

Ji kerema xwe navê bikarhêner an navnîşana e-nameya xwe ji bo vesazkirina şîfreya xwe binivîse.

Log In
Bê encam
Hemî encam bibînin
  • Tirkiye
  • Huner & Cultureand
  • dikan
  • Sermîyandan
  • Nerrîn
  • Sports
  • Raman û Wêje
  • Turkistan
  • Dinya

© 2026 Turkey Tribune. Hemû maf parastî ne.

Nivîsara te