• Туркия
  • Arts & Culture
  • ишкердик
  • салуу
  • пикир
  • Спорт
  • Ой жүгүртүү жана адабият
  • Туркестан
  • дүйнө
Шаршемби, Май 3, 2026
  • Кирүү
Түркия трибунасы
  • Туркия
  • дүйнө
  • ишкердик
  • саякаттоо
  • пикир
  • Туркестан
Жыйынтык жок
Көрүү Бардык Натыйжа
  • Туркия
  • дүйнө
  • ишкердик
  • саякаттоо
  • пикир
  • Туркестан
Жыйынтык жок
Көрүү Бардык Натыйжа
Түркия трибунасы
Жыйынтык жок
Көрүү Бардык Натыйжа

ҮЙГӨ ДОЛЛАР!..

TT Türkçe by TT Türkçe
Май 4, 2023
in Türkçe
Окуу убактысы: 11 мүнөт окулган
A A

 

“Гүнбегүн дагалан, лидер кризиси гечирилен, пачозлашан Бат дүнйәси көрүп жатам. Биз buhran ithal etmediğimiz sürece bu kaosta бекем турат, hatta fırsata çevirebiliriz. Safları sıkıştırmamız lâzım. Önümüzdeki yılları bir elimiz yağda, bir elimiz balda geçiştiremeyecekmişiz gibi duruyormuş. Олсун. Güneş her gün daha mütekamil bir dünyaya doğmaz. Тарих эзелден эбеде думдуз узанан догърусал бир хат деп, девирли бир олюмдур. Gün olur, en gerideki en öndekinden ileride болот. (…) Türkiye'yi ille de bir şeye benzetecekseniz, анын будагынан сүргүн атан салкым чачак бир асмая бензетсиз. Бир сүргүнү чичеге туруп, башканын курумакта, ѳтѳкүнүн ѳкүм берээрин көрөсүң. Тек бир сүргүнө такалып калмайын, бүтүндөй бакмайы адет кыласың. Tıpkı bir asma gibi, düz akilla anlaşılmaz, pergele, cetvele gelmez, kendisine has bir kimliği vardır Türkiye'nin, батмаз. Батарса, окянуслар ташар, ону да кимсе көзе аламаз…”

«Трамп нуклеер денизалтынын cinnet geçiren kaptanı gibi ipe sapa gelmez бир битирим адам. Yeni ya da eski sistemin, cinneti rehabilite edebileceğine ihtimal vermem… Atlantik'in öteki yakasında Трамп, башына бир facia. Adam Amerika'yı dünya hakimi yapan gelişmelerin tümüne takoz koymaya kalktı. Liberalism, serbest ticaret, ulus devletleri ortadan kaldırmayı hedeflemiş, үстелик байагы да жол алган, ithal vergileri, ticaret yasakları, boykotlar gibi anakronistik uygulamalarla 16. yüzyıl merkantalizmine geri dönüyor. Daha da vahimi, herkes seyrediyor. Bu adamın demokratik bir seçimle geldiğini söylemek de мүмкүн эмес. Katılım zaten yüzde 50 seviyesindeydi. Трамптын башкан болушу үчүн ойлордун пайызынын 47'син алуу жетишти… ABD дүйнөнүн бекчилдигин эч жасабады. Sermayenin bekçiliğini yaptı ki o sermaye, o өлкеде жашаган сырадан адамдардын бирикимдери эмес, олигарлар тарабынан көлелердин кандары пахасына түзүлгөн капиталы. Hür dünyanın, insan haklarının, demokrasinin bekçiliği gibi söylemler, “westoxication” derler, Batı zehirlenmesinden muzdarip yoksul ülkelere servis edilen güzellemelerden ibarettir…”

***

Günümüz münevverlerinden olan Alev Alatlı, bu anlamlı ve geleceğe ışık тутан сөздөрүн, June-Temmuz 2018'de dile getirmişti. Henuz Türkiye'ye dönük küresel boyutta бир экономикалык операция тартылган. Ancak yine de esintisi pencerelerdeki tülleri yerinden kıpırdatıyordu. Hissediyorduk bunu… Алев Алатлынын бул сөздөрүн yabana atmadan son yaşananlarla eşleyerek ABD'ye donuk bir okumaya çalışalım…

КАСТЕН, БИЛЕ БИЛЕ, ИСТЕЙЕРЕК, ТААММУДЕН…

АКШнын Түркияга багытталган билинчли жана касытлы муэейиде карарына бакканыбызда акылыбызга биринчи келген, чектен ашкан жана түшманча хамлелерге кириштигине карай… Түркияга каршы экономикалык операция, Рахип Брунсон бахана жүргүзүлө баштады. Mesele sadece Brunson değil arkadaşım, sen hâlâ anlamadın mı? Brunson болбосо башка бир bahaneleri mutlaka vardı. Bruson'ın Türkiye'deki ajanlık faaliyetlerini tekrar etmeme gerek yok sanırım. Adam, kesif için topraklarımızda. Bunu da misyonerlik faaliyeti altinda yürütüyor. Brunson bahanesiyle Türkiye düşmanlığı açıktan yapılmaya, ekonomi; adeta bir silah kullanılmaya başlandı. Брунсон менен болгон окуялардын бул шекке бурунушун кыял менен кыла албайт.

Башка жаңыдан, АКШ президенти Дональд Трамптын акылга сыярлык билдирүүлөрү, чыгыштары жана социалдык медиа бөлүшүүлөрү, бир акыл тутумунун көрсөткүчтөрү катары басма сөздө орун алууда. Terör odaklarına sağlanan destekleri айтып жатабыз...

АБД, там мамасынын чегилери ашты ve düşmanca bir hareke girişti. Hatta Londra аркылуу Азия базарларында ишибизге карабастан, кур кыймылдары менен 7.35'лер деңгээлине чыгарылды. Londra'da banka, fon ve forex yöneticileri piyasa kapalı olmasına rağmen bilgisayarlarını açıp işlem yaptılar. Morgan Stanley'nin Londra'daki yöneticileri Pazar akşamı Türkiye'ye karşı gerçekleştirilen döviz operasyondaki en чок талап кылган адамдар… Андан кийин бул от дешти. Doların inip çıkması, kim dost kim düşman noktasında bir turnusol kağıdı vazifesi görüyor. Оюн ичинде оюн да бир манада чечебиз… кантип жана ne şekilde ifşa кылынышы керек болгон мисалдар менен түшүндүрмө жасайбыз.

МИЛЛИ ДУРУШ, ТЕК СЕС, УЛУСЛАРАРАСЫ ТАМ ДЕСТЕК…

Түркия менен бул чыгыша каршы койдук жана экономикалык институттарыбызды жактадык. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi olmasaydı, belki de şu an farklı şeyleri konuşuyor ve yazıyor olurduk. Merkez Bankası, BDDK, SPK ve tüm bankalar, manipülatif söylemlere karşı tek ses oldu “güçlüyüz ve gereken adımları attık, atıyoruz” деген билдирүүнү ошол эле учурда берди. bu önemliydi. Hatta Almanya ve İtalya başta olmak üzere 10'a yakın devlet, “Türkiye'nin yanındayız” diye destek açıklamaları yaptı. Rusya'dan da ABD'ye donuk sert bir çıkış geldi. Rusya, ABD'nin ekonomik müeyyideleriyle ilgili, “ABD'nin бу адымына азыркы бардык экономикалык жана саясий кадамдарга каршы берилиши керек. Ekonomik savaş ilan edildiğini görüyoruz” denildi. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov ise, “tek taraflı ekonomik yaptırımlar gayrimeşrudur. Birçok ülke dolardan vazgeçmeye başlayacak” açıklamasında bulundu. Тюркие исе, yekvücut olup iktidaryla muhalefetiyle tek ses “bizi ekonomik baskilarla yılamazsınız. Bu bir ekonomik operasyondur. АБДнын каршысындайбыз” деп кыйкырды. Millî ruhumuz ile kenetlenen birlik ve beraberlik anlayışımızla tek ses olduk; “буну да аштык, ашабыз” дедик.

ABD'NİN EN BÜYÜK PROBLEMİ: DIŞ TİCARET AÇIĞI…

Yaşananlar gözümüzün önünde cereyan ediyor. Çok fazla derinlemesine mevzuyu didiklemeye gerek yok. ABD öncülüğünde бир экономикалык согуш башталды. Трамп да мунун дозуну арттырды. ABD, uzun zamandır borç batağında yüzüyor. Bunu setretmek için başka kılıflar arıyor. Трамптын дүйнө соода системасына коркунуч туудурган кадамдарды таштоого аракет кылып, тышкы соода ачып, бул жыл да рекор кырма жолунда илер. Resmi verilere göre өлкөнүн dış ticaret ачыгы, бул жылдын биринчи жарымында 2017'nin ошол мезгилине салыштырмалуу 7 artarak 291 миллиард долларга жетти. Trump'ın kışkırtıcı hamlelerinin perde arkasında, dış ticaret açığını kapatma ve ortme stratejisinin yattığı апачык көрүнүп турат.

DOLAR ÜZERİNDEN DÜNYAYI DIZAYN PLÂNI…

Бу арада, АБД; dolar üzerinden dünyayı dizayn planı yapma gayretinde. Geriye dönük bir okuma yaptığımızda; 1993'te, 2001'de ve bugün (2018'de) dövizin yükseltildiğini net bir şekilde görüyoruz. ABD, bu şekilde operasyonlarına zemin hazırlıyorlar. Бирок бул жерде Түркиянын 33 пайыздык көрсөткүчү бар. Bu da global ekonomik operasyonun en bariz göstergesini oluşturuyor.

ULKELER TWITTER ÜZERİNDEN YÖNETİLMEZ!..

Donald Trump, sabah kalkıp mesaiye başlar başlamaz, tam da Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak açıklama yaparken tweet atıyor; Türkiye'den ithaled çelik жана алюминийда салыктын эки катына көтөрүлүшүн онойлоп жатат. Alüminyumda verginin yüzde 20, çelikte ise yüzde 50 ile ifade ediyor ve “Түркия менен мамилелерибиз жакшы эмес”. Доллар, бүтүн бунлар йүзүнде 6 деңгейлеринден 7'лери зорлулар. Bu arada, Financial Times да жол жардам көрсөтүп жатат жана Түркиянын лирадагы түшүшүн токтотуу үчүн; “Faizleri artırmak, IMF'den жардам керек, ABD ile uzlaşmak, Sermaye kontrolleri ve Gelip geçmesini beklemek şeklinde 5 seçenek var”.

Абдан ачык көрүнгөн бир нерсе бар; Ачык жана демонстрациялуу түрдө операция жүргүзүлүп жатат.

КАРЖЫЛЫК ЧАБУУЛДУН АРТЫНДА ТУРГАНДАР АЧЫШЫ КЕРЕК...

Stratejist Abdullah Çiftçi'nin dikkat çektiği hususlar çok маанилүү. Şöyle diyor: Burada düzenli olarak “finans terörü” üzerine yazdık ve bugün bu kavramı herkes kullanıyor. Bu Örgütü durumda terör eylemleri yapanlar yakalanıp ifşa ediliyor ise International “Finans Terörü” organizatorlerinin yerli машалары да yakalanıp ifşa edilmeli… Şu anda Türkiye'de para piyasalarında işlemler kapalı iken yurtdışından işlem yapanlar kim/ler, ne kadar hacimle işlem yapıyorlar. Бизе шу анда финансалдык чабуулдун картасын талап кылабыз. Ким ким? İfşa edin. Шайбе, спекуляция жана манипуляциялар алдын ала… Finans terör operasyonu sadece doviz üzerine эмес. Türk şirket ve özellikle de bankacılık sektörüne yoğun operasyon yaparak uluslararası kredibilite ve güç kaybettirme savaşı. Zayıflayan bankaya kimse kredi vermez. Finansal sistem operasyonlarla çökertilme hamlesi…”

ТҮРКИЙЕ ДӨВИЗЛЕ КУРУЛМАДИ, ДӨВИЗЛЕ ЙИКИЛМАЗ!..

yine belirtelim; n'olursa olsun yekvücuduz, тек сезсуз жана мамлекетибизлебиз...

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin dediği üzere; “Түркия Республикаи довизле курулмады, довизле йыкылмаз, йыкмая да кимсенин күчү йетмез. Түрк Миллети инен чыккан доолор менен бар болду, онсуз да бир нерсе кайбайт…”

Bir günde yeise kapılmak da ne ola? Silkelenip kendimize gelelim. 100 жыл мурдасынын Кувайи Миллийе рухула аяга калкалым…

НЕВРОТИК МАМЛЕКЕТТИН ПОРТРЕТИ...

АКШ көптөн бери акыркы комплекстин башында турат жана невротикалык абалды чагылдырып келет. Бута Түркия гана эмес... Кытай, Орусия, Иран сыяктуу мамлекеттердин нерв учтары кытыгылап жатат. Этият бололу, бирок ашыкча толкунданбайлы. Жаңы дүйнө түзүлдү. Түркия да ал дүйнөдө өз ордун алат.

БОЙКОТ ВАР…

Bu arada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdogan, ABD'ye boykot uygulanacağını ачыктады: “Дышарыдан дөвизле алганыбыз анын продуктун дагы ийисин өнүктүрүп сатабыз. Американын электрондук продукцияларына биз бойкот колдонобуз…”

Boykot sadece elektronik ürünlerle чектелген. Көптөгөн alanda gerek bakanlıklar, gerekse yetkili merciler tarafından Amerikan menşeili ürünlere boykotlar uygulanmaya devam ediliyor ve devam edecektir.

АКШ АЗЫР Дүлөй ГИГАНТ...

Америкалык Трамптын твиттери менен түрк экономикасына берилген зыяндан maalesef haberdar эмес. Gazete ve TV'ler ilişkilerin durumunu daha detaylı işlemiyor, üzerinde durmuyor ve Trump'a сынчылар cılız kalıyor. Hatta düşünce kuruluşları bile “Türkiye bu durumu öngörmeliydi” diyor. yani kısaca; ABD артык сагыр бир dev… Sonun başlangıcı ve nevrotik bir portreden kastım bu…

Artık bu kabadayılık devrinin bir şekilde bitmesi gerekiyor. АКШ, кадыр-барктуу өлкө катары дүйнө камуонунда жолду улантуу керек болсо, бул даятмалар менен бир жерлерге барууга мүмкүн эмес… bir şekle sokmuştur. Bu algıla ABD Doları, dünya ticaretinde ve işlerinde “tedirgin” ve “güvensiz” bir hale gelmiştir.

ТРАМП: ULUSLARARASI GÜVENLİK RİSKİ…

Trump'ın bu akıl almaz son çıkışları, Türkiye'de olduğu kadar dünyada da tepki çekiyor. Washington Post yazarı ve uluslararası politikalar uzmanı Brian Klaas, Trump'a Incirlik hatırlatması yaparak tepki gösterdi. Twitter эсебинен Трамптын твитине жооп берген Клаас, “Эрдоган хайраны эмес, бирок Трамптын жасаган pervasız bir çıkış. Түркиянын бир НАТО мүчөсү жана Түркияда бул жерде бир ABD hava üssünde (Incirlik) 50 нуклеер бомба бар. Trump'ın tweetleri ciddi ulusal ve uluslararası güvenlik riskleri teşkil etmeye devam ediyor” деди.

Bu ciddi bir ikazdır; “Трамптын твиттери олуттуу улуттук жана улуттук коопсуздук riskleri teşkil etmeye devam ediyor…”

Алардын планы элди көтөрүү болчу, бирок ишке ашкан жок...

2009-жылдан бери doların istikrarlı bir şekilde yükseldiğini belirten SETA Medya ve Toplum Araştırmacısı Ali Aslan da, bu durumun Türkiye'yi ehlileştirme аракети экенин ifade etti. Türkiye'ye karşı; darbe, PKK, DEAŞ сыяктуу көптөгөн түрдүү куралды devreye алып келген Аслан, уулу катары да экономикалык операция жасалганын жана бул жасалбаган иш менен элдин бутуна коюлганын айтты.

ABD, bir iç savaş ve kargaşa arzuluyor. Bunu net bir şekilde görüyoruz. Биз хич бир заман бирбиримиз этинен бесленен бир миллет болдук. ABD, Türkiye'yi sosyolojik olarak yanlış analiz etmeye devam ediyor.

БУЛ ТӨРӨЛГӨН АЗЫР...

Unutmamak керек. Bir eksen hareketliliği yaşanıyor. Dünyanın dengeleri ve kutupları yeniden şekilleniyor. Oyun yeniden kuruluyor. Türkiye artik bu oyunda bir yanci olmayacağını çok net bir şekilde ortaya koyuyor. Oyunun ana unsları arasında eşit güçlerle Türkiye de olacak artık. Bu bir doğum sancısıdır. Hayırlısıyla bunu da güçlü duruşumuz ve dirayetli adımlarımızla aşacağız.

КҮН ЧЫГЫШТАН ЧЫГАТ...

Güneş doğudan doğar dostlar… Yükseliş her ne kadar batıya haiz bir durum gibi olsa da ilim her daim her şartta neredeyse gidip alınır. Ancak güneşi batıdan yükseltemezsiniz. Güneş artık doğudan yükselmektedir. Türkiye, tam bağımsızlık yolunda bir mücadelenin içindedir. Yükselen bir Türkiye, talep gören bir Türkiye, şahlanan bir Türkiye var artık… Biraz daha dişimizi sıkalım… Ve her kesim, her düşünce, her yapı; devletinin ve milletinin yaninda olmayı seçmiştir. Biz de devletimiz, vatanımız, milletimiz, baygağızın yanindayız...

“Дуйсун бүт дүйнө!
Эми уксун,
"Жетишет" деп айтуу
Бейкүнөөлөрдүн үнү.

Бул туткундукту токтот!
Кел, тур
Бул сагыныч токтосун.

Дубалды тешип койдук
Ыйык ал ыйыкпы?
Эй кахпе рузгар
Мындан ары, кайсы тарапка урбасаң да...».

 

мурунку Post

США подготовили список целей для ударов в случае химатаки в Сирии

кийинки Post

БУУнун Женева кеңсесинде Сирия боюнча кеңешме жыйыны аяктады

TT Türkçe

TT Türkçe

кийинки Post

БУУнун Женева кеңсесинде Сирия боюнча кеңешме жыйыны аяктады

Өтүнөмүн Кирүү талкууга кошулуу

Колумнист бол!

Үнүңүздү TT аркылуу бөлүшүңүз

  • Туркия
  • Arts & Culture
  • ишкердик
  • салуу
  • пикир
  • Спорт
  • Ой жүгүртүү жана адабият
  • Туркестан
  • дүйнө
Түркия трибунасы

© 2026 Turkey Tribune. Бардык укуктар корголгон.

Түркия Трибунасы - Түркиянын эл аралык үнү

  • Жөнүндө Биз - CHG
  • купуялык саясаты
  • Байланыш
  • рекламалоо
  • Жазуу үчүн
  • Free Books

Биз жөнүндө

Кайра кош келиңиз!

Кирүү төмөндө сиздин каттоо

Унутулган сыр сөз?

сөздү алуу

Сураныч, сиздин паролду калыбына келтире алат, сиздин Колдонуучунун ысмы же электрондук почта дарегин кирет.

Кирүү
Жыйынтык жок
Көрүү Бардык Натыйжа
  • Туркия
  • Arts & Culture
  • ишкердик
  • салуу
  • пикир
  • Спорт
  • Ой жүгүртүү жана адабият
  • Туркестан
  • дүйнө

© 2026 Turkey Tribune. Бардык укуктар корголгон.

Сиздин текст