Иран боюнча миллиондогон шайлоочулар өлкөдөгү президенттик шайлоодо добуштарын берип жатышат.
Алты талапкер тең консерваторлор катары көрүлгөнү менен, алардын бири, диниятчы Хасан Роухани акыркы күндөрү реформачыларга кайрылды.
Шайлоо бийликтен кетип жаткан лидер Махмуд Ахмадинежаддын мураскерин чечет.
Анын сегиз жыл бийликте турганы экономикалык башаламандыктар жана талаштуу өзөктүк программасы үчүн Батыштын Иранга каршы санкциялары менен мүнөздөлдү.
Аятолланын чакырыгы
Иран боюнча шайлоо участкалары жергиликтүү убакыт боюнча саат 08:00дө (GMT 03:30) ачылып, 18:00дө (13:30 GMT) жабылышы керек. 50 миллиондой адам добуш берүүгө укуктуу.
Би-Би-Синин кабарчысы Ричард Гэлпиндин айтымында, өткөн жумада алдын ала айтууга боло турган шайлоолор таң калыштуу өзгөрдү.
Роухани Батыш менен кайрадан алака түзүү зарылдыгын ачык айтып, элдин көңүлүн көбүрөөк буруп жатат, дейт кабарчыбыз.
Ал ошондой эле саясий туткундарды бошотууга убада берип, маалымат каражаттарын реформалоого чакырды.
Аны колдогондордун көбөйүшү жарышта жалгыз реформачыл талапкер Мохаммад Реза Ареф реформачыл экс-президент Мохаммад Хатаминин кеңеши боюнча талапкерлигин алып салганын шейшембиде жарыялагандан кийин болду.
Роухани азыр эки экс-президент Хатами менен Акбар Хашеми Рафсанжанинин колдоосуна ээ, алар күчтүү Сакчылар кеңеши тарабынан жарыштан четтетилген.
Анткен менен Роухани катаал талапкерлердин, анын ичинде өзөктүк келишим боюнча башкы сүйлөшүүчү Саид Жалили менен Тегерандын мэри Мохаммад Бакер Калибафтын катаал чакырыгына туш болууда.
Калган талапкерлер Ирандын жогорку лидери Аятолла Хаменеиге жакын консерваторлор.
Ал шайлоочулардын көп болушуна чакырды, бирок бир дагы талапкерге артыкчылык берерин ачык айткан жок.
Жогорку лидер мөөнөтүнөн мурда добуш бергенден кийин мамлекеттик телеканалдын түз эфиринде сүйлөдү.
«Иншаллах (Кудай кааласа) Иран эли жаңы саясий эпос жаратат», - деди ал.
Ал ошондой эле АКШнын президенттик шайлоону жана АКШда шайлоону тааныбай турганын айткандарды сынга алды.
"Иран эли өз кызыкчылыгына жараша иш кылат."
Эгерде бир дагы талапкер добуштардын 50.1% же андан көп добушун ала албаса, анда экинчи тур бир жумадан кийин өткөрүлөт.
Жума күнкү шайлоо 2009-жылдан берки биринчи шайлоо болду, демонстранттар Ахмединежаддын пайдасына бурмаланды деген жыйынтыкка нааразы болуп көчөгө чыгышкан.
Бирок Рафсанжанинин май айында шайлоодон четтетилиши 2009-жылдан кийинки либералдык кыймылдын жактоочуларын шайлоодо добуш берүүгө убара болбошу керекпи деген экиге бөлгөн.
Сурамжылоого чет элдик байкоочулар көз салбайт, ошондой эле шайлоонун алдында маалымат каражаттары адилетсиз чагылдырылган деген кооптонуулар да бар.
Көптөгөн реформалык гезиттер жабылып, интернетке жана чет элдик телерадиокомпанияларга кирүү чектелди, журналисттер камалды.
Бейшембиде Би-Би-Си иран бийликтерин Би-Би-Си кызматкерлеринин үй-бүлөлөрүн “болбогон деңгээлде коркутуп жатат” деп айыптады.
Анда Иран Би-Би-Синин Перси кызматынын 15 кызматкеринин үй-бүлөсүнө Би-Би-Сиде иштөөнү токтотушу керек, болбосо Лондондо алардын өмүрүнө коркунуч жараларын эскерткени айтылат.
Тегеран азырынча бул айыптоо боюнча эч кандай комментарий бере элек.
Ирандагы президенттик шайлоо
Алты талапкер ат салышууда
Жарыш аятолла Али Хаменеинин жактоочулары менен байистүү реформаторлордун ортосундагы атаандаштык катары каралууда
50 миллионго жакын шайлоочу
Эгерде эч бир талапкер 50.1% жеңип чыкпаса, экинчи тур 21-июнда өткөрүлөт
Би-Би-Си
