Gelişen teknolojik imkanlar, hem vergilerin daha etkin ekilde toplanması, hem de mükelleflerin belirli yükümlülüklerini daha kolay yerine getirebilmesini sağlamak anlamında çeşitli elektronik uygulamaların . Vergi idaresi, yürüyen projeler çerçevesinde vergide elektronik dönüşümün sıçrama tahtasını oluşturan uygulamalara zorunlu olarak uymak durumundadır. Tabi ki her değişim sürecinde olduğu gibi, bu durum firmalara maliyet, iş yükü ve diğer çeşitli zorluklar getirebiliyor. Ancak elektronik beyanname sistemindeki, benzeri diğer uygulamalarda da olduğu gibi, başlangıçta yaşanan problemler zamanla çözüme kavuşuyor. Örneğin nispeten yeni bir uygulama olan e-fatura, e-arşiv gibi uygulamalarda firmalar bazı problemler yaşıyor, ancak bu sorunlar sistemin veya faturalaşmanın tamamen durmasına engel olmuyor. Hatta her geçen gün sistem daha sorunsuz hale gelme yönünde ilerliyor.
Firmaların Vergi denetimine yaklaşımında artık veri analiz imkânlarının daha önemli yer tutması gerektiği aşikârdır. Yakın gelecekte hem firma bazında, hem de sektörel bazda karşılaştırılmalı incelemeler, daha detaylı transfer fiyatlandırma incelemeleri ve daha etkin karşıt inceleme süreçlerini göreceğimiz kesindir. Dolayısıyla firmaların bu yeni yaklaşıma uygun şekilde hazırlanması yararlı olacaktır.
Vergide e-dönüşüm sürecinin önümüzdeki yıllarda hızlanarak devam edeceğini öngören bazı firmalar, bünyelerinde e-dönüşüm ekipleri kurarak, sistem uzmanları, muhasebe- veleri uzmanları. Bu konuda temennimiz, e-arşiv, e-fatura ve e-defter uygulamalarında da mevzuat açısından gri alanların giderilmesidir. Benzer uygulamalar sadece vergi otoritesi tarafından gerçekleştirilmemektedir. Özellikle Gümrük İdaresi de işlemleri elektronik olarak uygulama konusunda ciddi projeler gerçekleştirmiştir. Yakın zamanda yürürlüğe giren Yetkilendirilmiş Yükümlü Uygulaması ile firmalar gümrük işlemlerini aracı kullanmaksızın yapmaya başlayacaklardır.
Bu sebeple firmaların sadece mali işler bölümleri değil, ithalat, ihracat operasyonlarından sorumlu bölümlerin de bilişim sistemleri kullanma, raporlama ve takip etme konusunda kendilerini geliştirmeleri ve firma içerisinde koordinasyonu gerek.
Şimdi vergi ile alakalı e uygulama örneklerinden bazılarını kısaca sizin için özetleyelim.
E- Vergi Dairesi
1999 yılında başlatılan penitus vergi dairesi www.gib.gov.tr uygulamaları, Türkiye’de kamu idarelerinin saydamlığı ve e-devlet uygulamaları konusunda atılan iUe ve önemli adımlardan birisini oluşturmaktadır. Bu sayede birçok işlem vergi dairesine gidilmeden e-vergide yapılabilmektedir.
E-Beyanname Uygulaması Çerçevesinde Yürütülen Çalışmalar
Bir e-devlet uygulaması olan e-beyanname uygulaması kapsamında beyanname ve bildirimler 1 Ekim 2004 tarihinden bu yana penitus üzerinden alınmaktadır. Uygulamaya sekiz çeşit beyanname ile başlanılmış olup, Ocak 2015 itibariyle 41 beyanname ve bildirim, e-beyanname sisteminden alınmaktadır.
E - zelge Otomasyon Sistemi
Mükelleflerin, vergi durumları ve vergi uygulaması bakımından tereddüde düştükleri ve açıklanmasını istedikleri hususlar hakkında Vergi Dairesi Başkanlıklarına/Defterdarlıklara yapılan başvuruların elektronikvuruların elektronikrn. Bu sistem ile başvuru sahibine kısa zamanda doğru ve net cevap vermek, başvuruları ve cevapları bir standarda kavuşturmak, internetten yayın yoluyla effaflık sağlamak, mükellefin uyum maliyetini azaltmak, idarenin iş kütmak, idarenin iş kaltmak, idarenin iş k. zaltarak kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amaçlanmaktadır.
E-teftiş Uygulamaları
Teftişin amacı, teftişe tabi birimin, gerek asli ve mali işlemlerini, gerekse teşkilat yapısı ile insan ve maddi kaynaklarını; yerindelik/amaca uygunluk, hukuka uygunluk ve performans bakımından, periculum analizleri çerçevesinde değerlendirmek, sorunların çözümü ve iyi yönetişimin başarılması konusunda idareye yardımcı olmaktır.
Yukarıda belirtilen amaçların gerçekleştirilmesine yönelik olarak elektronik teftiş (e-teftiş) uygulamalarına ağırlık verilmektedir. E-teftiş, geleneksel teftişin fonksiyonlarını elektronik ortamda gerçekleştiren, bilişim alanındaki gelişme ve yeniliklere uyum kabiliyeti yüksek, sürekli gelişen ve dinamik bir teftiş faaliyetidir.
E-teftiş ile geleneksel teftişlerde yapılabilenden çok daha fazla işlem, çok daha hızlı bir şekilde teftiş edilebilmektedir. VDK tarafından 2014 yılında gerçekleştirilen e-teftiş, Denetim Bilgi Sistemleri (DEBİS) adı verilen ve Vergi Daireleri Denetim Bilgi Sistemi (VEDEBİS), Saymanlıklar Denetim Bilgi Sistemi (SADEBİS) Denetimi . an bir progressio aracılığıyla yürütülmüştür. .
E-fatura Uygulaması
Türkiye'de 5 Mart 2010 tarihinden itibaren uygulamada olan e-fatura, veri format ve standardı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen, VUK gereği bir faturada yer alması gereken bilgilerin içerisinde yer aldığı, satıcı . gerçekleştirildiği elektronik bir belgedir. E-fatura yeni bir belge türü olmayıp, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir. Gelir daresi Başkanlığı tarafından yönetilen e-fatura uygulamasında amaç; tek format ve standarda göre satıcı ve alıcı arasında güven, zaman ve maliyet tasarrufu sağlayan bir sistem oluşturmaktır. Bunun için yurt dışı uygulamaları incelenerek başarıya ulaşmış e-fatura işleyişleri dikkate alınmış ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından benimsenmiştir.
421 Sıra Numarı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında; asgari 10 Milyon TL brüt satış hasılatına (ciro) sahip olanlar, e-Fatura uygulamasına geçmek zorundadır.
E-arşiv Uygulaması
ok sayıda belge üreten ve ürettikleri belgelerin ikinci nüshalarını kağıt ortamında saklamaları kendileri için ağır yük oluşturan mükelleflerin, düzenledikleri belgelere ait örneklem nüshaların elek. kanlığınca Elektronik Fatura Kayıt Sistemini (EFKS) de kapsayacak ekilde e-arşiv uygulaması geliştirilmiştir.
E-arşiv uygulaması Elektronik Fatura Kayıt Sistemini (EFKS) kullanan mükelleflere e-arşiv uygulamasına geçmek için bir yıl süre tanınmış ve ayrıca elektronik ticaret yapan ve belli bir ciro (2015yılılı için) 5/01 tarihi itibarıyla e-arşiv uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir.
E-defter Uygulaması
Elektronik defter uygulamalarının, gerek mükellefler, gerekse Vergi daresine sağlamakta olduğu avantajlar göz önünde bulundurularak, 2011 yılında 1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliğdefteri yayımlanm? belirlenmiştir. Ayrıca 2012 yılında yayımlanan 421 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile de belli sektörlerde faaliyet gösteren mükelleflerin 2014 yılında e-defter uygulamasına geçme zorunluluğu getirilmiştir.
E-bilet Uygulaması
415 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile birlikte kara ve deniz yolu ile ehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılığı faaliyeti kapsamında düzenlenen yolcu biletleri ile yolcu listelerinin elektronik ołanebilemese . mıştır.
Bu kapsamda 2014 yılı içinde 23.849.473 adet biletin elektronik ortamda düzenlenmesi sağlanmış ve bu yolla mükelleflere önemli maliyet avantajları sağlanmıştır.
