Vehivavy mpanao lalàna efatra ao amin'ny Antoko Rariny sy Fampandrosoana (AKP) no niditra tao amin'ny Parlemanta Tiorka nisaron-doha, 14 taona taorian'ny hetsika mitovy amin'izany niteraka disadisa.
Nurcan Dalbudak, Gülay Samancı, Gönül Bekin Şahkulubey ary Sevde Beyazıt Kaçar no vehivavy voalohany nanao saron-doha tamin'ny fivorian'ny parlemanta. Ny filohan'ny parlemanta lefitra Meral Akşener, izay nitarika ny fotoam-pivoriana, dia niantso ny hisian'ny fiatoana taorian'ny niantsoan'ny antoko mpanohitra lehibe ny antoko Repoblikana (CHP) mba hisian'ny adihevitra momba ny fomba fiasa.
Narahina akaiky ny valin-tenin'ny CHP, satria nomen'ny antoko ho “tsy tso-po” ilay hetsika ary nanambara fa “tsy ho latsaka ao anatin'ny fandriky ny AKP” izany amin'ny alalan'ny fihetsika tafahoatra.
“Ny AKP rehetra kasain'ny AKP atao amin'ity resaka saron-doha ity dia ny andraikitry ny 'nampijaliana'. Tsy ho latsaka amin’io fandrika io isika. Tsy avelanay ny AKP handray anjara amin'ny andraikitry ny ampahibemaso raha izy ireo no antoko miavonavona. Horaisinay eny an-tanany ny karatry ny trompetran'i Erdoğan,” hoy ny filohan'ny vondrona parlemantera lefitry ny CHP Muharrem İnce tamin'ny mpanao gazety, taorian'ny fivorian'ny vondrona parlemantera mihidy ny antokony ny 30 Oktobra.
Ny filoha Abdullah Gül, amin'ny lafiny iray, dia nilaza fa tsy misy sakana ara-dalàna amin'ny fanatrehan'ireo mpanao lalàna misaron-doha ao amin'ny Parlemanta, ary nanantitrantitra fa ny CHP dia nandray anjara ihany koa mba hanokatra ny lalana ho an'ny fanovana lalàna vao haingana.
“Noheverina ho fady io resaka io taloha. Tokony ho hitantsika fa nanao fandraisan'anjaran'izy ireo ihany koa izy ireo [CHP],” hoy i Gül nandritra ny fandraisana ny Andron'ny Repoblika nampiantranoiny tao amin'ny Lapan'ny Filohan'ny Çankaya tamin'ny 29 Oktobra.
Sevde Beyazıt Kaçar, Gülay Samancı, Nurcan Dalbudak ary Gönül Bekin Şahkulubey dia samy nanambara manokana fa ho avy tsy ho ela amin'ny fivorian'ny Fivoriambe ao amin'ny Parlemanta manao saron-doha. Anisan'ireo vehivavy solombavambahoakan'ny AKP nanao ny Hajj isan-taona izy telo ireo.
Na dia nisokatra omaly tamin’ny 2 ora tolakandro aza ny fivoriamben’ny parlemanta, dia tsy tonga teny amin’ny Antenimiera izy telo mianadahy. Nanambara ny filohan'ny vondrona parlemantera lefitry ny AKP Mustafa Elitaş fa ho avy ao amin'ny Parlemanta izy ireo amin'ny 31 Oktobra.
Ny CHP dia nanao ny fivoriana nikatona tao amin'ny Parlemanta talohan'ny nisokafan'ny fivorian'ny Fihaonambe, mba hamaritana ny hevitra iraisana momba ny olana.
Nilaza i İnce fa “nifototra ara-politika” ny fanapahan-kevitry ny vehivavy solombavambahoaka hanao saron-doha, fa tsy tena nifototra tamin'ny finoany ara-pivavahana, ary mampahatsiahy fa tsy mbola nisaron-doha mihitsy izy ireo.
“Ireo solombavambahoaka [vehivavy] izay mbola tsy misaron-doha dia tokony hisaron-doha mba hahazoana sitraka amin'ny praiminisitra. Tsy nandray fitenenana tao amin'ny Parlemanta mihitsy izy ireo ary tsy nilaza ny olan'ny vehivavy mihitsy. Mampiseho izany fa manana iraka manokana izy ireo. Saingy tsy avelanay ny AKP handray anjara amin'ny andraikitry ny olona iharan'ny herisetra alohan'ny fifidianana any an-toerana, ”hoy izy.
“Hiteny foana i Erdoğan hoe: 'Nampahorina ny anabavintsika misaron-tava.' Tsy avelanay hanararaotra ity olana ity izy, ”hoy i İnce nanampy.
Ny Elitaş ao amin'ny AKP anefa dia nandà mafy ny filazan'ny CHP fa tetika ara-politika ho an'ny fifidianana eo an-toerana izany.
Nanantena i Pavey ny haneho ny fanoheran'ny CHP
Nandritra ny fivoriana mihidy, niresaka safidy samihafa ny CHP, hoy ny loharanom-baovao tamin'ny Hürriyet Daily News. Nisy ny solombavambahoaka nanolotra ny tsy hanatrehana ny fivorian’ny Fivoriambe mandritra ny telo andro ho fanoherana, ny sasany kosa nanolo-kevitra ny hangina tanteraka toy ny hoe tsy misy olana.
Tamin'ny farany, nanapa-kevitra ny CHP hanazava ny fanoherany avy ao amin'ny efitranon'ny parlemanta amin'ny filazàna fa mifanohitra amin'ny fitsipika anatiny ao amin'ny Parlemanta ny fanaovana saron-doha. Ny Şafak Pavey ao amin'ny CHP dia andrasana hanao lahateny sy hanambara ny fanoheran'ny CHP nandritra ny adihevitra tao amin'ny fivoriambe tamin'ny 31 Oktobra. Na izany aza, tsy izany no fanapahan-kevitry ny antoko, satria ny mpanao lalàna sasany dia nanoro hevitra fa ny mpitarika ny CHP Kemal Kılıçdaroğlu no tokony ho tompon'andraikitra. manao izany fanambarana izany.
Nandritra izany fotoana izany, ny mpitarika ny Nationalist Movement Party (MHP) Devlet Bahçeli dia nanao antso avo amin'ny ankolafin-kery rehetra mba hihetsika amin'ny “fahaiza-misaina”, miantso ny mpanao lalàna rehetra mba tsy hitondra ireo mpanao lalàna misaron-doha amin'ny fomba miangatra.
Rapporteur: Fahalalahana ho an'ny rehetra
Tokony ho malalaka ny olona hanapa-kevitra na hanao saron-doha na tsia, hoy i Ria Oomen-Ruijten, Rapporteur Parlemanta Eoropeana momba an'i Torkia, tamin'ny mpanao gazety tamin'ny 30 Oktobra.
Nanambara i Oomen-Ruijten fa voatsikera izy raha nilaza fa malalaka ny olona manao saron-doha any amin'ny fireneny ary tokony ho malalaka ny rehetra hanao izany any Tiorkia, nandritra ny fitsidihana tany Tiorkia herintaona lasa izay. Na izany aza, nanamafy izy fa tokony hihatra izany ary tsy tokony ho adidy ho an'ny fiaraha-monina sisa ny manao saron-doha na tsia, hoy ny Anadolu Agency nilaza azy.
“Tokony ho afaka ny rehetra,” hoy i Oomen-Ruijten.
Niresaka tamin'ny minisitry ny EU Egemen Bağış sy ny filohan'ny parlemanta Cemil Çiçek tany Ankara izy. Ho an'ny lafiny iray, nilaza i Bağış fa ny fahazoan-dàlana hanao saron-doha ao amin'ny Parlemanta dia tsy tokony aseho ho toy ny toe-javatra miavaka, fa "ara-dalàna fotsiny."
