Tarih boyunca insanoğlu günlük hayatını devam ettirirken vücudu onun için yetersiz kalmış ve bundan dolayı çeşitli aletler yapmıştır. Bu,bizi diğer canlılardan ayıran en büyük farklardandır. Bilim insanları, insana bu yönüyle homo faber Noho izany dia antsoin'izy ireo ho zavaboary mpanao fitaovana. Noho izany, afaka maka tahaka avy any amin'ny toerana iray ve isika rehefa mamokatra ireo fitaovana tsotra ampiasaintsika, amin'ny teny hafa, ny teknolojia maoderina?
Günlük hayatta basit veya karmaşık pek çok alet kullanırız. Sanayi inkılabından sonra ve bilhassa geçtiğimiz yüzyıl içinde teknolojinin de çok hızlı ilerlemesiyle pek çok alet, makine ve cihaz hayatımızın bir parçası oluverdi. Peki insanlar bu aletleri ilk defa yaparken, keşfederken nasıl düşünüp tasarlayabildi? Hangi teknolojik cihazın yapısı, şekli nasıl ve neye göre dizayn edilmiştir?
Cumhuriyet ilk yıllarında yetişen bilim adamlarımızdan Türkiye'nin ilk yüksek kimya mühendisi olmakla maruf H.Hilmi Işık diyor ki: “Fen, mahlûkları, hâdiseleri görmekk, inceleyip emek ağzırının.” cihaz yaparken, teknolojiyi daha ileriye taşırken, tabiatı, canlıları, önce inceleyip sonra taklit ederek bunu yapabildiler ve hala yapıyorlar. Bugün insanoğlunun başarıları diye övülen birçok bilim ve teknoloji harikası cihaz, umumiyetle tabiattan ilham alınarak dizayn edilmiştir. Buna günümüzde biomimetika na biomimicry deniyor ve Türkçeye de biyobenzetim olarak çevriliyor. Mesela ilk uçağın yapılmasında kuşlardan ilham alındığını hepimiz az çok tahmin edebiliriz belki ancak daha pek çok şey, tabiattan kopya çekilerek dizayn edilmiştir. Ireto misy soso-kevitra vitsivitsy:
Fiaran-dalamby maglev sy vorona kingfisher
Dünyanın en hızlı treni olarak bilinen Japonya'daki maglev treninin süratinin ve gürültüsüz gidişinin sırrı, mıknatıs teknolojisinin yanı sıra burun kısmının yalıçapkınınından işuhamn gagasını
Velcro kasety sy volory zavamaniry
Ny kasety velcro, fantatra amin'ny anarana hoe velcro, dia aingam-panahy avy amin'ny ahitra scrofula, antsoina koa hoe velcro.
Bionic fiara:
Ağaçlar ve kemikler, üzerlerinde oluşan mekanik gerilmeyi ve baskıyı eşit olarak yayacak şekilde güçlü ve esnek bir yapıya sahip. Mühendisler aerodinamiği iyi, aynı zamanda geniş ve güvenli bir araç yapmak için doğaya baktıklarında sandık balığına ulaşmış. Balık başını ve vücudunu koruyan iskelet sistemi nedeniyle kutu gibi şekline rağmen hızlı yüzebiliyor. Sandık balığının aerodinamiğini ve kemik yapısını taklit ederek üretilen otomobil, o boydaki araçlar arasında elde edilen en düşük hava sürtünme katsayısıyla %20'ye yakın yakıt tasarrufu sağ**laya
Famaritana ny RADAR:
Yarasaların görme kabiliyeti yoktur veya çok azdır. Bu sebeple çıkardığı yüksek frekanslı sesin tekrar kendine dönmesi ile karanlıkta yolunu belirler. İşte bugün havacılıkta ve denizlerde kullanılan RADAR ve SONAR sistemleri yarasanın yön bulma sistemi gibi çalışmaktadır.
Ireto misy soso-kevitra vitsivitsy:
Matetika isika no mandre ny anarana skorsky tipi helikopterin son tasarımında dünyaca ünlü IBM firmasından yardım istenerek, angidina Voalaza fa tamin’ny fanaovana sary am-polony sy fandinihana ny sarin’ilay bibikely nampidirina tao amin’ny ordinatera no namoronana azy. Andeha hojerentsika akaiky ny dragonfly, antsoina koa hoe bug helikoptera.
Helikopter böcekleri böcekler sınıfının en iyi uçan grubudur. Uçarken çiftleşebilmeleri, yumurta bırakabilmeleri nedeniyle havada yaşamaya en iyi uyum sağlamış böcek grubu olarak kabul edilirler. Yani bütün ömrü boyunca havada uçabilir, havada asılı kalabilir. Ayrıca vücudunun aerodinamik yapısı, kanatlarının şekli ve 50 km/hi bulan hızı ile yusufçuk böceklerine hayran olmamak ve ondan ilham almamak mümkün mü? Münih olimpiyat stadının çatısının inşasında yusufçuğun kanatları ilham vermiştir. Uçak kanatlarının uç kısımlarının ağırlaştırılması da yusufçuk böceğinden kopyadır.
Amin'io lafiny io, voalaza ao amin'ny gazetiboky Bilim Teknik: Matetika ny injeniera sy ny mpamorona dia aingam-panahy avy amin'ny natiora mba hahitana vahaolana amin'ny olana ara-teknolojia. Noho ny sehatry ny fikarohana biomimicry, ny mpahay siansa dia namolavola vokatra ara-teknolojia vaovao, fitaovana, mekanika ary rafitra amin'ny alàlan'ny fandraisana ny firindrana tsy misy fetra, ny endrika ary ny rafitra eo amin'ny natiora ho ohatra. Ny fitaovana vokarina dia ampiasaina indrindra amin'ny sehatra toy ny nanotechnology, robot ary teknolojia fitaterana, faharanitan-tsaina artifisialy, indostrian'ny fitsaboana, fananganana ary fitaovana miaramila.
Doğadaki tasarımlar en az malzeme ve en az enerji ile en fazla verimi almaları,kendi kendilerini onarma özellikleri, geri dönüşümlü ve doğa dostu olmaları,sessiz çalışmaları, estetikyapıları,dayanından telmaları lojilerin yolunu açıyor.**
Yazımızda az bir kısmını ele aldığımız biyomimicry araştırma sahası, bilim ve teknoloji dünyasında daha pek çok keşfe kapı açacağa benziyor. Doğrusu insanların da bu sayede, mükemmel yaratılmış olan tabiata ve canlılara olan alakası ve hayranlığı her geçen gün artıyor.
* Seadeti Ebediyye, p. 1045
**http://www.bilimteknik.tubitak.gov.tr/sites/default/files/posterler/biyobenzetim.pdf
