NGĀ WHARE TAONGA O AKŞEHİR
Ko ngā kitenga tuatahi o Akşehir, he pokapū nohonga tonu i roto i te hītori, i kitea i te Wā Neolithic hei hua o ngā rangahau mata. Mai i taua wā ki tēnei wā, kua nohoia tonutia, ā, nā te mea kei ngā ara nui, kua pakaru tonu. Ko Akşehir, kei te rohe o Phrygia Parrore, e mōhiotia ana ko Philomelion. Ko te kupu "Philomelion" kei runga i te kōhatu paru i kitea i tētahi wāhi e tata ana ki te Pokapū o ēnei rā. Ko tēnei kōhatu paru, koinei anake te tuhinga tuhituhi, ka kitea i roto i te Whare Taonga o te Arorangi.
Ko Akşehir tētahi o ngā rohe tino nui o roto o Anatolia me ōna rohe arumoni, ā-iwi me te taiao. He tāone tēnei e whai wāhi ana ki ngā wā o mua me ngā wā o mua, he tāone e tika ana kia kitea me ōna tauira whare karakia kua mau tonu mai i te wā o te iwi me te wā o Seljuk tae noa mai ki tēnei wā.
TE WHARE TAONGA O NGĀ TŪRANGA WHENUA (KURA O UTŌMANA I HANGAIA KI TE KŌHATU)
I tīmata te mahi whare taonga i Akşehir i te wā i tukuna ai tētahi āpiha e te Whare Akoranga ā-Iwi i te tau 1946 ki te whakarite me te tiaki i ngā mahi toi tawhito. I kohia ngā mahi kua whakaritea ki te Mosque İmaret kāore i whakamahia i aua wā. I te wā i whakatuwheratia ai te mosque mō te karakia i te tau 1950, i whakawhitia ngā mahi toi ki te Kura Ottoman i hangaia ki te kōhatu. I tīmata te pakihi whare taonga i te tau 1960 i te wā i haere mai ai tētahi āpiha whare taonga ki te whare taonga i whakamahia hei whare pupuri taonga. Whai muri i ngā whakahoutanga me ngā whakaritenga, i whakatuwheratia te whare taonga ki te marea i te 8 o Hune, 1965.
I hangaia te Kura Kōhatu hei kohinga o ngā whare karakia iti, urupā, khan, māra me te puna. I whakatūria te kura e Fahreddin Ali, tama a te Vizier Matua Emirdad Sahipta i te tau 1250 i te wā o te 2 o Keykubat, te tama a te 2 o Keyhüsrev, Sultan o ngā Seljuks Anatolian.
Ko te whare karakia iti, te urupā me te kura i hangaia ngātahitia anake kua oti mai i te kohinga tae noa ki tēnei wā. Kua whakamaheretia te kura kia tuwhera te mata, ā, e whā ngā exedra. Kei te taha tonga-raki te tatau matua me te exedra matua, ā, e rua ngā exedra kua hangaia poutū. I roto i ngā whakahoutanga i mahia i ngā wā rerekē, kua hangaia te exedra ki te tonga hei rūma. He whakamahau i hangaia ki ngā rauemi kua kohia i ngā taha e rua o te mata. E rima ngā rūma kei te taha matau o te tatau matua. Kei te taha maui o te tatau tomokanga te urupā. Kei raro i te urupā tapawhā te tuhituhi. He whitiki whakapaipai i hangaia ki te tikanga mosaic enamel i hangaia mai i ngā tauira āhuahanga e rite ana ki te tuhituhi cufic i te remu o te tuanui, he torutoru noa iho e toe ana ki tēnei wā. He enamel kei waenganui o te tuanui.

He maha ngā mahi toi o te whare taonga, mai i te Wā Neolithic ki te mutunga o te rautau 19 e hiahiatia ana e te tangata mai i te whānautanga ki te matenga. Ko te kohinga tino nui o ēnei mahi ko ngā urupā nō te Wā Seljuk me te Wā Ottoman. He wāhi nui tō ngā urupā whakairo o te wā Seljuk i roto i te whare taonga. Ko ēnei mahi toi i kohia mai i Akşehir me ōna taiao. Ko ēnei urupā o te whare taonga e kukume ana i te aro ki ngā papa whakairo.
KAUKAU HITITI O YALBURT
Kei te mara ahuwhenua o Yalburt tēnei puna kaukau, e 23 kiromita ki te raki-mā-rāwhiti o te kāinga o Ilgın. I kitea i te pito o ngā whakairo i hangaia e tētahi rōpū i te tau 1972, 1973 me te 1975 i raro i te heamana o Raci Temizer, te Kaiwhakahaere Matua o te Whare Taonga o ngā Tikanga o Anatolian.
He tapawhā rite te puna kaukau. E 22 ngā poraka kōhatu uku me ngā tuhinga hieroglyphics i runga i te whānuitanga o ngā poraka kōhatu. Kei runga i tētahi o ēnei poraka, e tohu ana i te tuhituhinga tino whai rawa atu i roto i te Middle Anatolia, kua tuhia te ingoa o te Kīngi Nui 4 o Tuthalia. Kei runga i ēnei poraka, he kōrero nui mō te hītori o ngā Hīti me ngā mahi a te 4 o Tuthalia i tēnei rohe.
He tohu ahurea tēnei puna kaukau i hangaia e te Kīngi Nui o te Kāwanatanga o ngā Hīti, he kāwanatanga teokaratia i mua.
TE WHARE TAONGA O AKŞEHİR WEST FRONT
I te anga atu o te hoariri ki te rawhiti o te rārangi Afyon-Eskişehir i muri i te wikitoria o te Pakanga i Sakarya, ka neke te tari matua o te taha hauauru o te kāinga o Alagöz ki Akşehir. Ko te tari matua e haere mai ana ki Akşehir i te 18 o Noema, 1921 ka noho ki te whare Kaunihera. I mahi rātou i roto i tēnei whare tae noa ki tō rātou nekenga ki te taha mua mō te Whakaekenga Whakamutunga i te 24 o Ākuhata, 1922. I roto i te wā e iwa me te hawhe marama, i whakahaerehia ngā whakaritenga mō te Whakaekenga Whakamutunga mai i reira, i whakaritea ngā mahere, ā, i whakatauhia ngā whakataunga ki reira. I roto i tēnei wā, ka maha ngā haerenga mai a Mustafa Kemal ki Akşehir, ā, ka tirotirohia e ia ngā rangahau, ka whakahaerehia ngā mahere. I hangaia te whare hei Whare Kaunihera i te wā o te Koromatua a Bostan Bey, i te tau 1904-1905. Ko te whare e rua ngā papa he turanga kōhatu, ā, ko ngā rauemi he pereki, he papa rakau, he paraikete. I katia ngā taha mua o ngā toa i te taha rawhiti me te taha hauauru o te papa o raro o te whare, ā, i hangaia he pane ki te tikanga whakairo hei whakarite mō te Whakaekenga Whakamutunga.
I kohaina te whare tari matua, te tuhinga o ngā rā o te tumanako me te pakanga, ki te Manatū me te whakarite kia waiho hei whare taonga, nā te mea kua nekehia te kaunihera ki tētahi atu whare i te tau 1965. Whai muri i ngā whakahoutanga nunui, i whakatuwheratia ki te marea i te 5 o Hūrae, 1966 ko "Te Whare Taonga o Atatürk me te Iwi Taketake". Whai muri i te whakahoutanga me te whakaritenga i mahia i te tau 1981, ka mau ki tōna ingoa o nāianei nā tana mahi.
Kei te papa o raro o te whare taonga te tari whakahaere. Ko te papa o runga ko te rūma i te kokonga tonga i ako ai a Atatürk, ā, i mahia ngā whakataunga nui, ā, i mau tonu ngā rauemi taketake mai i te wā o te tari matua ki tēnei wā. Ko ngā rūma i ngā taha e rua o tēnei rūma ko ngā rūma ako o te Tumuaki o te Tari Matua, a İsmet İNÖNÜ, me te Tumuaki o ngā Kaimahi, a Asım GÜNDÜZ. Kei runga i tana tēpu ako te whakapakoko ware pi o İsmet Pasha. Kei roto i ngā whakaaturanga o te rūma i te kokonga raki, kei reira ngā rauemi i tukuna ki a Atatürk me ērā i whakamahia e ia, me āna patu.
I roto i ngā rūma e whā e toe ana, ka whakaatuhia ngā rārangi pukapuka a ngā āpiha e mahi ana i te tari matua, me ngā kōrero i tangohia mai i "Nutuk", ngā papa, ngā whakaahua, ngā mapi, ngā tuhinga me ngā patu.



