Деизм; bir başka adıyla Yaradancılık bir inanış şekli:
- Bir Yaratıcı vardır, fakat kâinatın ve hayâtın işleyişine karışmaz, дер.
- Тој го негира откровението.
- Акил; mantık kâidelerini ve tabiatın işleyiş kanunlarını bulduğu gibi, dini inanışa dair esasları da bulabilir, der.
Tarihte, mutezile fırkası da, kadere inanmanın farz olduğunu inkar edip, „İnsan kendi kaderini kendi çizer. İnsanların işlerine Allah karışmaz” dediği için sapıklar zümresine dâhil olmuştu.
Во денешно време се зголемува бројот на луѓе кои себеси се нарекуваат деисти, креатори или теисти.
Бизе Не Олду?
Хурмет калмади. Mukaddeslere, mefhumlara, kıymetlere, ululara ve yücelere. Хокалар, имамлар, камилер, китаплар, межеплер… ve herşey heryerde tartışılır oldu. Sıradanlaştırıldı.
Човековата ароганција, приговор, бунт, тврдоглавост, сомнежи и генијален ум; Тој може само да ги тргне настрана вредностите што ги смета за свети и апсолутни.
Evlatlarımızın deistleşmesinden şikayet ediyoruz da, biz çok mu masumuz! Biz değil miyiz çocuklarımızı yıllarca okulda aldığı nota, kazandığı üniversiteye, bildiği yabancı lisana, kapak attığı prestijli işe göre değerlendiren? Küreselleşen vahşi капиталист dünyanın yegâne kriteri para ve maddi başarı. Ya manevî cihet? Gönül, kalp, imân, kıymetler ve mukaddesler…“Но, мојот син отиде на курс по Куран за време на летниот одмор“. Vicdan azâbı üzerine örtülen bir cümlelik örtü. Bazı cenazelerde çene altına bağlanıveren örtüler misali.
Yaz tatilinde Kur'ân-ı Kerîm kursuna göndermek veya okulda din kültürü dersi dini bilgi edinmek için yeterli olur mu? Doğru itikat üzerine inşa edilmeyen “ilim, amel ve ihlas” üçlüsünden müteşekkil olmayan bir bina yıkılmaya mahkum değil midir?
Kendini öyle vasfetmeseler de, gençlerin ekseriyeti fiilen deist olmuşlar da haberleri yok. Sorsanız deizmin ne olduğunu bilmezler. Дерлер „Elhamdülillah müslümanız“. Ama dînimizin emir ve yasakları hakkında konuşmak muhaldir. Кенди аклина горе, динден не анладиса ону конуштукларин горурсунуз. „Бенс…“ ile başlayan cümleler kurulur. Velhâsıl, içi boşaltılan bir müslümanlık, piyasa şartlarına uydurulmuş kadınlar ve evdeki vakâr ve riyasetini kaybeden erkekler.
Нашите млади луѓе помислија дека да се биде муслиман се состои само од посета на џамија во петок и бајрам. Ако сакате, да не се обложуваме на лошата состојба на нашите ќерки.
Разум и деизам
Главната причина што ги тера младите кон деизам е тоа што тие се фокусираат на прашања за кои разумот е несоодветен. Нема ништо во исламот што не е во согласност со разумот, но нема ништо што не може да се разбере.
Allahü teâlâ'nın Zâtı ve Sıfatları – Allahü teâlâ'nın azametini ve mutlak kudret sahibi oluşunu idrak edemiyorlar. Onun için böyle bir kudret sahibi bir varlığın mevcudiyetini içlerine sindiremiyorlar.
Каза ве Кадер – „Алах kötüleri kötülükten neden alıkoymaz“; “İnançsız bir ailede dünyaya gelen birine neden azap yapılacak”; „Günah neden yaratıldı“; “Neden insanlar eşit yaratılmadı” ve dininizin “kaza ve kader” bahsini alâkadar eden benzeri sualler.
Живот после смртта – Работи како рај, пекол, сират, мизан, апокалипса.
Целта на создавањето – Allahü teâlâ'nın insanları neden imtihan ettiğinden, kadın ve erkek arasındaki farklılığa kadar… hayat ve yaradılışa dair meseleler.
Hikmetini ancak Allahü teâlâ'nın bildiği, Peygamber efendimiz vâsıtasıyla bizlere haber verdiği ve İslam âlimlerinin kitaplarında uzun uzun izah buyurdukları çoğunluğu „gayba imâdenı meseleler“ Akılla anlaşılacak şeyler değil.
Акил; vahiyin ışığında ilerlerse vâsıl, aksi halde gümrâh olur. İslam medeniyeti, nefis ile imânın harbinden ibâret. İnsan, aklını nefsinin değil; imânını име verdiği ölçüde aklının şerrinden mahfûz olabilir.
Bir genç, gayba imân etmeden; nefsi ve aklıyla başbaşa kalıp hakikati bulabilir mi? Sahi, şeytan da “Peki” deyip emre itaat etmediği ve aklına uyduğu için lanete uğramamış mıydı? İslâmiyete, nefse karşı mücadele, mücadelelerin en büyüğü kabul edilmiş. Nefis mukkaddesler önünde diz çöktürülmüş. İyi de hangi mukaddeslerin? Зарем младите луѓе, чии светости се нагризани и за чии вредности јавно се зборува, не доживуваат двоумење? Ние не оставивме никаква врвна или апсолутна вредност надвор од дискусија. Гледајќи ја вистината и лагата измешани заедно, нашите млади луѓе мораа да размислуваат за да ја најдат вистината.
Во моментот кога ќе влезете низ вратата на откровението, го оставате вашиот ум надвор и влегувате на тој начин. Вие не разговарате, прашувате, се сомневате или се обидувате да ги одмерите светите работи за кои нè информираше нашиот голем пророк. Ќе се кренеш колку што можеш да поднесеш.
Nefsin himalayalar misali dimdik ayakta durduğu yerde, tevâzû, diğergamlık, tevekkül…. не гезер! Kibir, egoizm, hazcılık (hedoizm)… alır gider.
Дали треба да можеме да им се допаднеме на срцата на нашите млади луѓе, а не на нивните умови? Како ќе допре до срца што не се луѓе со срце?
Bu vebâlde aslan payı; „sadece Kur'an mealini okumakla“ din öğrenilebileceğini telkin eden ve meal okumayı teşvik eden zihniyete aittir.
Böyle bir neslin ayak sesleri duyuluyordu. Ahmet Arvâsî hoca “dramatik insan” şeklinde tarif etmişti yönünü şaşırmışları. Bu vaziyet, hadîs-i şerifte haber verilmiş: „İnsanlar camileri doldurur, içlerinde (hakiki) tek mü'min yoktur“ (İbni Ebi Şeybe 6/163). Çok daha beterinden nasıl kurtuluruz?
Gençlere sadece kurallar bütünü olarak dayatılan din, belki de ruhlarını, kalplerini doyuramadı. Sözünüzün evladınız üzerinde tesirli olması için önce kendinizin tatbik ediyor olmanız gerekmez mi? Хем де самомијет ве ихласла. Инандигимиз гиби јашамадигимиз ичин, јашадигимиз гиби инанмаја башладик.
Наметнавме атеизам на нацијата во име на религијата.
„Menkıbeci din anlatısı“ diye âlim, evliyâ ve büyük zatları hor gören âdiler turemedi mi? Manevi aşkı yakalayamayan ruhlar; nefislerini okşayan şeyleri ilahî aşkla karıştırmadılar mı? Tasavvuf musikisi, çalgılı ilâhi, kız-erkek yan-yana social faaliyetler… ve saire.
Замоците на моралот беа уништени. Уништени се тезги за пристојност. Tasavvuf ekolleri, gönülleri saflaştırıyordu. Kibirden kayalar şeklinde girdikleri dergâhlardan yontulmuş, cilâlanmış mütevazi kişiler olarak çıkıyorlardı. Aileye, büyüklere, ilme, mukaddesata ve bilahare bütün kıymetlere hürmet öğretiliyordu. „Karıncaya ulu nazarı“ olan ve insanlar bir yana hayvanlar ve hatta nebâtâtla empati kurabilen nesiller yetişiyordu.
Околу подиумот на проповедта беа поставени телевизори. Паметните уреди беа покриени во предавалните.
Kur'ân-ı Kerîm meâli okuyarak dinden soğuyan mütedeyyin aile çocukları var.
Ах Истисмар
Malesef, suimisâlin emsâl kabul edilmesi vaziyeti de mevzubahis. Mesela bir siyasi partinin veya bir sivil toplum örgütünün “dinin temsilcisi” şeklinde telakki edilmesi yanlışlığı yaşanageldi. Dinle alâkası olmayan teşekküllerin hatâları dine mal edildi. Дин, „бирилеринин салтанатни корумак ичи гелистирдиги бир систем“ дијерек сијаси партије олан хинчини динден чикарма темајулу мушахеде едилди.
Имаше и такви кои религиозните верници ги етикетираат како „религиозни“ и се претставуваа како „Алахисти“ (деисти).
Çeşitli gizli emellerini dîni cemaat kisvesi altında gizleyenlerin verdiği zararlar öldürücü zehir misali tesir etti. Топлумун ичине сизмак, манипуле етмек, мобилизирај етмек ве кенди целлери џеетинде јонлендирмек ичин не јазик ки, дин истисмар едилди.
Ахлаксиздан Муслуман Олмаз
Немаше аскетски школи во гимназијата имам-хатип или теолошки факултети за да излезат од таму суфиите, мудреците, научниците, светците... Можеби имало секакви неопходни и непотребни знаења, но немало морално воспитување кое би ја дисциплинирало душата.
Kibri törpülenmemiş; nefsi mutmainne olmamış; riyâzet, mücâhede, murâkebe ve başka hiçbir nefis terbiyesinden geçirilmemiş İmam Hatip veya İlâhiyât mezunları, yığınla dini malumatla yüklendiklerinde kendilerini dinde otorite gibi görmezler mi? О оваа вкусност со дебел врат! Штом ќе се опреми со информации, нема ли да стане ирелевантно? Зарем тој нема илузија дека целиот универзум се врти околу него? Јунус Емренин го вели:
Ако сакате да останете во ова илјада години,
Ако сакате да знаете книги со реченици,
Нејзината харфине јуз бин мана да версен
Тоа не е можно освен ако не постигнете совршен водич.
Hem bu noktada gâyeleri rızâ-yı İlâhîye vâsıl olmak олан дини cemaatlerin de, gençlerin elimizden kayıp gitmesi hususunda eksiği olup olmadığı hususunda kendilerini sorgulamaları gerekmez mi?
Sosyal medya mecrâlarında ateist muhtevalar neşreden ve milyonlarca takipçisi olan sayfalar var. Манзара коркунч.
И глобализацијата
Гечмиште, Бати'да, топлум; fertleri bir insanın sahip olabileceği en tabii haklardan bile mahrum bırakmıştı. Feodal Lordlar, aristokratlar ve nihayet kilise… İnsanca yaşamak gayesiyle, grupların tahakkümüne karşı, hürriyetçi değerleri besleyip yüceltmekten başka çare bulamadılar.
Eşitlik, hürriyet, adalet, insani haklar… Модерна дуња, yüzlerce yıllık mücadele neticesinde, bu değerler üzerine inşa edilmeye çalışıldı. Kişiler, ahlakî normların gereklerine uymaya zorlanmamalı, özgürce kendi inanç ve davranış şeklini seçebilmeliydi.
На прв поглед, оваа идеја изгледаше многу убава. Herkes kendi başının çaresine baktı; çalıştı, didindi. Рекабет ве фердиетчилик (индивидуализам – bireyselcilik) куцанди. Bu cereyan Batılı olmayan medeniyetlere mensup ülkelere de yayıldı.
Денешните луѓе, ослободени од канџите на општеството, станаа осамени. Тој беше изваден од светото.
Bir social çevre takdim edecek; problemlerini çözecek; iç dünyasındaki çalkantıları dindirecek ve hayatının bütün boyutlarını kuşatacak bir “kapsayıcı çözüm” için tek başına yola koyuldu.
Секој поединец започна со својот инстинкт и ограниченото знаење и се бореше да развие модел на мисла, однесување и морал кој има свои права и неправди. Нетице оларак; farklı, zıt ve insanlar sayısınca davranış kalıbı zuhur etti.
Претходно постоеше хиерархија на општествени вредности. Апстрактно и конкретно; Сè беше класифицирано и беа доделени одредени вредности. Проблемот денес е што хиерархијата на вредности е во хаос. Секој поединец развива перцепција за светот, постоењето и животот според сопствениот ум.
Телаш, ендише, кајги ве коштурмаца… Миш гиби јашамак… Сукунет, hüşû ve huzur eksikliği…
Ситуацијата во светот е страшна. Повеќе од седум милијарди луѓе буквално врескаа. Нејзината тарафта бир başı boşluk hâkim. Aksi beklenemezdi zâten: Aklın hükümrân olduğu yerde mütevazilik değil, bitmez tukenmez üstünlük savaşı olur.
Дали поединецот кој е ослободен од сите видови општествена контрола и му се дадени правата ќе може сам да најде решенија за сите проблеми во својот живот?
Yalnızlaşmak ve toplumca esir alınmak arasında gidip gelen günümüz insanı, zerreden kozmosa, topyekun varlığı kapsayan, ferdî ve içtimai, hayatın bütünüyle alâkalı tutarlı ve şümülücülülecü ми?
Hele bir de “ihtiyaç duymadığı” bilgilerin bombardıman altında kalan günümüz insanı; düşünme, akıl yürütme ve muhakeme etme vazifesini televizyon, radyo, bilgisayar ve mobil cihazlara devreder oldu. Alıcı, tüketici, güdümlenmiş, zombi, роботот ve uyur-gezer vaziyete sokuldu.
Дигергамлик (алтруизам) Тоа беше заменето со непотизам и самоконтрола. Вредностите се наопаку; се е хаос. Пронајдените лекови се полоши од проблемот: хедонизам, лудост, депресија, депресија, нихилизам и самоубиство! Драматични, осамени и несвесни маси; Како ќе ја најде вистината кога е во канџите на стотици психолошки болести, кои секојдневно се појавуваат нови?
Düşünelim: “Yaratıcı kainatın ulu mimarıdır, binayı yapar (dünyayı yaratır) герисине каришмаз” şeklindeki bir düşünce kimin işine geliyor? Zombi gibi yaşayan, durmaksızın tüketen ve tükettikçe birilerinin cebini dolduran nesiller hangi global odakların hayâlini kurduğu insan modeli?
Не Јапмали?
Не е возможно да напредуваме без да сфатиме дека безсектичноста, реформите во религијата и модернизацијата во верувањето се всушност атеизам.
Ехл ел-Сунне се состои од четири вистински секти; Не е возможно да напредуваме без да сфатиме дека нема апсолутно никаков простор за ниту еден лам-мим-цим во овој поглед.
Dinde akıl değil, nakil esastır. Din demek, Edille-yi şer'iyye demektir. Yani, Kur'an-ı Kerim, Hadîs-i şerifler, İcmâ-yı Ümmet ve Kıyâs-ı fukaha bölünmez bir bütündür. Sadece Kur'an-ı Kerim meâlini veya hadis-i şerifleri okumakla din öğrenilmiş olmaz. Sadece kıt aklımızla mutlak hakikati bulamayacağımızı idrâk etmeden iflah olmamız mümkün değil.
Поединците, семејствата, заедниците и сите институции мора прво да разберат и објаснат што е ислам, вистинско верување и генијална вера. Има вера и се, но вера нема!
Her Müslümanın, iman ve itikad üzerinde ısrarla duruması; иман ниметинин не кадар кијметли олдугуну; nefis, şeytan, medya ve kötü arkadaşların bu kıymetli cevheri elinden çalmak üzere dört bir yandan saldırdığının idrâkinde olması gerekir.
İman şuuruna sahip bir genç, ahlâksız olmaz. Ecdâdını, tarihini, edebiyatını, kahramanlarını, zaferlerini, vatanını ve bütün milli ve mânevî kıymetlerini седум şuurlu kimse olur.
