Il-mexxej tal-Partit tal-Ġustizzja u Żvilupp (Partit AK) tat-Turkija, Erdoğan, li ppreżenta l-viżjoni politika tal-partit tiegħu għall-2023 u mess ħafna kwistjonijiet ta’ politika barranija, ma semmiex il-proċess ta’ adeżjoni tat-Turkija mal-UE li ilu għal għaxar snin minkejja li kien hemm — għalkemm żgħir. — referenza fit-test ippreparat tad-diskors tiegħu.F'diskors tal-2009, Erdoğan kien għamilha ċara li t-Turkija kienet se żżomm mat-triq lejn l-UE minkejja d-diffikultajiet u se tkompli tadotta riformi biex tgħolli l-istandards fit-Turkija. Il-kritika tiegħu għall-UE kienet limitata għal rimarki dwar xi inġustizzji li ffaċċjat it-Turkija f’idejn ċerti pajjiżi Ewropej li jaġixxu abbażi ta’ politika populista.
Li ma ssemmiex għanijiet politiċi ewlenin bħal riformi u sħubija fl-UE kienet tabilħaqq li ġibdet l-attenzjoni, u l-Prim Ministru sellem notevolment lill-pajjiżi mill-Awstralja sal-Brażil u mill-Ġappun sal-Kanada filwaqt li ma semmiex l-ebda pajjiż Ewropew.
Min-naħa l-oħra, il-mistednin barranin li attendew għall-kungress kienu l-aktar mexxejja tal-Lvant Nofsani, fosthom il-President Eġizzjan Mohamed Morsi, il-mexxej tal-Ħamas Khaled Mashaal u Massoud Barzani tal-Gvern Reġjonali tal-Kurdistan (KRG). L-eks Kanċillier tal-Ġermanja Gerhard Schröder kien fost il-ftit mistednin tal-Punent li attendew.
L-esperti jargumentaw li l-profil tal-mistednin barranin u d-diskors ta’ Erdoğan, li prinċipalment iffoka fuq kwistjonijiet tal-Lvant Nofsani, kienu sinjali ta’ interess dejjem akbar tat-Turkija fil-Lvant Nofsani u fid-distanza mill-UE. Skont l-esperti, madankollu, jekk it-Turkija trid ikollha rwol fir-reġjun, m'għandhiex tbiegħed mill-għanijiet tal-UE.
"It-Turkija se tiffaċċja r-riskju li titlef ir-rwol prominenti tagħha fir-reġjun jekk titbiegħed mill-Ewropa u tipposponi l-miri tagħha tal-UE filwaqt li tilgħab b'politiki unilateralisti fir-reġjun," Mustafa Kutlay, analista mal-Organizzazzjoni Internazzjonali tar-Riċerka Strateġika (USAK) ta' Ankara, qal lil Zaman tal-lum.
Kutlay żied jgħid li l-kontribut tal-UE għall-iżvilupp ta' standards demokratiċi fit-Turkija hija xi ħaġa li m'għandhiex tiġi traskurata. “Tabilħaqq, l-UE kellha rwol sinifikanti fis-suċċess tat-Turkija bħala mudell fil-Lvant Nofsani llum. Ir-relazzjonijiet mal-UE m’għandhomx jitqiesu fil-kuntest ta’ approċċ emozzjonali jew konġunturali iżda fil-kuntest ta’ approċċ strutturat fit-tul,” qal Kutlay.
It-Turkija fetħet taħditiet ta' adeżjoni mal-UE fl-2005, iżda l-progress kien bil-mod minn dak iż-żmien 'l hawn minħabba t-tilwima ta' Ċipru u l-oppożizzjoni għas-sħubija tat-Turkija minn xi pajjiżi membri, bħal Franza u l-Ġermanja. Mill-35 kapitolu li jridu jiġu nnegozjati b'suċċess minn kwalunkwe pajjiż kandidat bħala kundizzjoni għas-sħubija, 13 biss infetħu mit-Turkija, 17 ġew imblukkati u erbgħa għadhom ma nfetħux — wieħed biss huwa magħluq provviżorjament, dak dwar ix-xjenza u r-riċerka .
“L-ewwel nett, fi kwalunkwe każ, Erdoğan kellu jsemmi l-UE għax il-proċess tal-UE mhuwiex xi ħaġa li tista’ tiġi traskurata minħabba l-iżviluppi konġunturali fl-Ewropa. Illum, il-mexxejja Ewropej jistgħu ma japprezzawx l-importanza tat-Turkija, u r-relazzjonijiet bejn it-Turkija u l-UE jistgħu jkunu qed jesperjenzaw żminijiet iebsa, iżda xorta waħda, jekk qed titkellem dwar il-viżjoni tiegħek għall-2023, bħala partit ma tistax tinjora l-UE. Il-viżjonijiet politiċi għall-2023 huma għanijiet strateġiċi u m’għandhomx ikunu bbażati fuq żviluppi konġunturali,” qal Kutlay, filwaqt li tenna li Erdoğan kellu semma l-UE fid-diskors tiegħu.
L-elezzjonijiet presidenzjali reċenti fi Franza ġabu tama għal momentum ġdid fl-offerta tat-Turkija għas-sħubija fl-UE. L-eks President Nicolas Sarkozy, avversarju qalbu tas-sħubija tat-Turkija fl-UE, tilef it-tellieqa għall-elezzjoni mill-ġdid kontra r-rivali Soċjalista tiegħu, François Hollande, li hu magħruf li għandu ħarsa aktar favorevoli tas-sħubija tat-Turkija fl-UE.
Skont il-mexxejja Ewropej, it-Turkija qed tipprova dejjem aktar taġġusta l-pożizzjoni tagħha skont l-ordni l-ġdida tal-Lvant Nofsani filwaqt li għandha rwol aktar indipendenti fir-reġjun, qal Kutlay. “L-Ewropej jaħsbu li t-Turkija tilfet l-interess fir-relazzjonijiet mal-UE minħabba l-interess tagħha li tieħu rwol aktar attiv fir-reġjun. Tabilħaqq, valutazzjoni bħal din ġiet min-nuqqas ta’ previżjoni fost l-Ewropej. L-Ewropej dejjem żviluppaw ir-relazzjonijiet tagħhom mat-Turkija bbażati fuq interessi għal żmien qasir. L-Ewropa ma tistax tibbenefika minn politiki bħal dawn,” qal Kutlay.
F'kumment dwar id-diskors ta' Erdoğan lill-aġenzija tal-aħbarijiet Anatolia nhar il-Ħadd, il-Ministru Tork għall-Affarijiet tal-UE u negozjatur ewlieni Egemen Bağış iddikjara li l-mexxejja tal-Ewropa li m'għandhomx previżjoni jridu jaqraw il-messaġġ ta' Erdoğan bir-reqqa.
“Il-Prim Ministru tagħna semma l-impenn tagħna għall-kostituzzjoni [ġdida] u wassal il-messaġġ tiegħu dwar ir-riformi. Huwa ovvju li dan l-impenn se jkollu impatt pożittiv fuq il-proċess ta’ integrazzjoni fl-UE. Madankollu, huwa ċar ukoll li għadna niffaċċjaw ostakli fil-livell politiku. Għalhekk, il-mexxejja tal-Ewropa li m'għandhomx previżjoni għandhom jaqraw bir-reqqa d-diskors tal-Prim Ministru. Għandhom jieħdu l-messaġġ,” qal Bağış.
Bağış żied ukoll li bħala riżultat tal-istandards doppji użati mill-UE, naqas l-interess tal-pubbliku Tork fl-UE. "Madankollu, se nkomplu b'mod deċiżiv bil-politika tagħna biex niksbu l-istandards tal-UE," qal Bağış.
Filwaqt li jaqbel mal-kummenti ta’ Bağış, Kutlay żied jgħid li hemm ċerti membri tal-UE li jonqsu milli japprezzaw lit-Turkija għall-valur li jixirqilha. “Il-mexxejja Ewropej naqsu milli jilħqu l-aspettattivi tat-Turkija. F'dan ir-rigward, l-attitudni tal-uffiċjali Torok tinftiehem. Madankollu, id-diskors ta’ Erdoğan ma jservix għal strateġija li għandha l-għan li żżid l-importanza tat-Turkija f’għajnejn l-Ewropej. Anzi, ninsabu fi żmien li fih l-importanza tar-relazzjonijiet mal-UE jeħtieġ li tiġi spjegata aħjar minn qabel, u dan ma jistax jitwettaq billi ma nsemmux l-UE f’diskors [tant importanti],” qal Kutlay.
Skont Sylvia Tiryaki, esperta fil-liġi internazzjonali u d-deputat direttur taċ-Ċentru ta’ Xejriet Politiċi Globali, l-importanza tal-UE ntilfet fil-politika Torka f’dawn il-jiem. Il-pubbliku Tork m'għadux jiddiskuti s-sħubija fl-UE.
(Zaman tal-lum)
