Il-PM Tork u l-President il-ġdid tal-Eġittu jappellaw lir-Russja, liċ-Ċina u lill-Iran biex jieqfu jappoġġaw ir-reġim ta’ Assad; Erdogan jgħid li t-Turkija hija determinata li titkellem kontra t-'terroriżmu tal-istat' ta' Iżrael.
It-Turkija u l-Eġittu fittxew li jsaħħu l-alleanza tagħhom f’reġjun turbulenti nhar il-Ħadd, u ħarġu kritika ħarxa tar-reġim Sirjan u wiegħdu appoġġ konġunt għall-kawża Palestinjana.
Il-President il-ġdid tal-Eġittu, Mohammed Morsi, indirizza kungress ewlieni tal-partit fil-gvern tal-Prim Ministru Tork Recep Tayyip Erdogan, fost sinjali li qed titfaċċa sħubija bejn iż-żewġ pajjiżi tagħhom, u qal li t-tnejn qed jippjanaw li jżommu mal-Palestinjani u l-poplu Sirjan.
"L-għan komuni tagħna huwa li nappoġġaw nies oħra li qed iqumu kontra l-amministrazzjonijiet jew ir-reġimi tagħhom, biex nappoġġaw lill-Palestina u lis-Sirjani fl-isforzi tagħhom," qal Morsi.
"L-avvenimenti fis-Sirja huma t-traġedja tas-seklu," qal Morsi. "Se nkunu fuq in-naħa tal-poplu Sirjan sakemm jintemm it-tixrid tad-demm, ir-reġim krudili spiċċa u n-nies Sirjani jilħqu d-drittijiet ġusti tagħhom."
Fid-diskors tiegħu lill-kungress, li qed jimmarka d-deċennju fil-poter tal-partit tal-Ġustizzja u Żvilupp fil-gvern, Erdogan wiegħed li t-Turkija, li tospita madwar 88,000 refuġju Sirjan kif ukoll gruppi tal-oppożizzjoni Sirjana, se tkompli tappoġġja lill-poplu Sirjan li jrid ikeċċi. ir-reġim tal-President Bashar Assad.
Huwa appella lir-Russja, iċ-Ċina u l-Iran biex jieqfu jappoġġaw lir-reġim.
“Nappellaw lir-Russja, liċ-Ċina kif ukoll lill-Iran: jekk jogħġbok irrevedi l-pożizzjoni tiegħek. L-istorja mhux se taħfer lil dawk li joqogħdu flimkien ma’ reġimi krudili,” qal.
B’Khaled Meshal, il-mexxej tal-grupp militanti Iżlamiku Palestinjan Ħamas preżenti wkoll, Erdogan qal li t-Turkija hija determinata li titkellem kontra dak li sejjaħ “t-terroriżmu tal-istat” ta’ Iżrael fir-reġjun u faħħar lil Morsi għall-appoġġ tiegħu lill-Palestinjani.
"Permezz tat-tmexxija ta' Morsi, ħutna Palestinjani f'Gaża u fil-bliet Palestinjani l-oħra kollha jistgħu jieħdu n-nifs faċilment," qal.
Erdogan qal li t-Turkija mhux se tirrikonċilja mal-eks alleat Iżrael sakemm tneħħi l-imblokk ta’ Gaża u skuża ruħha għal attakk fl-2010 li qatel disa’ attivisti l-aktar Torok favur il-Palestinjana f’rejd fuq flottilla li ppruvat tikser l-imblokk.
Iżrael irrifjuta li jiskuża ruħu iżda esprima dispjaċir għat-telf ta’ ħajjiet. Jinsisti li t-truppi fetħu n-nar wara li ġew attakkati minn attivisti.
Matul iż-żjara tiegħu ta’ 12-il siegħa fit-Turkija, Morsi se jipprova jsaħħaħ ir-rabtiet ekonomiċi mat-Turkija – pajjiż li l-grupp tal-Fratellanza Musulmana tiegħu jqis bħala storja ta’ suċċess Iżlamiku, li jħallat ekonomija b’saħħitha mar-rabtiet tal-Punent u l-pieta Iżlamika.
Il-Ministru tal-Affarijiet Barranin Tork Ahmet Davutoglu żar il-Kajr aktar kmieni dan ix-xahar u wiegħed $2 biljun f’għajnuna biex tissaħħaħ il-fiduċja f’ekonomija msawwta ħażin minn waqgħa fit-turiżmu, strajks u protesti li għaddejjin mill-waqgħa tal-mexxej awtoritarju Hosni Mubarak f’rewwixta s-sena l-oħra.
Aktar kmieni, Erdogan qal lid-delegati fil-kungress li l-era tal-kolp ta’ stat militari fil-pajjiż spiċċat u li t-Turkija hija mudell għal pajjiżi Musulmani oħra biex jimitaw.
Il-Partit tal-Ġustizzja u l-Iżvilupp, li tela’ fil-poter fl-2002, żamm is-sistema sekulari tat-Turkija li ilha deċennji, iżda fl-istess ħin naqqas il-poter tal-militar, li għamlu tliet kolpi ta’ stat mis-sittinijiet u ġiegħlu gvern Iżlamiku joħroġ minn uffiċċju fl-1960.
Aktar kmieni dan ix-xahar, qorti kkundannat aktar minn 300 uffiċjal militari għal sentenzi twal ta’ ħabs talli ppruvaw iwaqqgħu l-gvern fl-2003.
"L-era tal-kolp ta 'stat f'dan il-pajjiż qatt mhu se terġa' terġa 'lura," qal Erdogan. “Kull min jintervjeni jew jipprova jintervjeni fid-demokrazija illum jew għada jmur quddiem il-qrati tan-nies u jingħata kont.”
(Haaretz)
