Fi triqtu biex jagħmel żjara bl-intenzjoni li jsaħħaħ l-armonija fir-relazzjonijiet bejn it-Turkija u l-Iraq, il-Ministru għall-Affarijiet Barranin Davutoğlu stqarr, "Hemm moderazzjoni politika fl-Iraq li jeħtieġ li tiġi appoġġata."
Waqt li kien sejjer lejn Bagdad nhar il-Ħadd, il-Ministru tal-Affarijiet Barranin Ahmet Davutoğlu ta evalwazzjoni għall-ġurnalisti qabel il-vjaġġ kritiku tiegħu ta’ jumejn fl-Iraq. Waqt li spjega li r-relazzjonijiet bejn it-Turkija u l-Iraq jidhru li qed jerġgħu lura fit-triq it-tajba, Davutoğlu stqarr, "Qed niftħu paġna ġdida mal-Iraq."
Filwaqt li enfasizza li t-tensjoni Xiita-Sunni issa hija l-akbar theddida fir-reġjun, Davutoğlu stqarr, "Wara perjodu staġnat fir-relazzjonijiet bejn it-Turkija u l-Iraq, issa qed isiru sforzi kbar biex tingħeleb din is-sitwazzjoni." Il-Ministru tal-Affarijiet Barranin stqarr li minn hawn 'il quddiem, laqgħat reċiproċi huma skedati għal prattikament kull xahar, inklużi pjanijiet biex Maliki iżur it-Turkija fi żmien xahrejn. “Ksibna ritmu fir-relazzjonijiet u l-laqgħat Maliki-Barzani u Maliki Nujayfi ħolqu s-sisien pożittivi għal trattib tat-tensjoni u ritmu ġdid fir-relazzjonijiet.
“It-Turkija se tipprovdi kull forma ta’ appoġġ sabiex tiffaċilita l-elezzjonijiet tat-30 ta’ April fl-Iraq. Ma eskludejna lil ħadd fir-relazzjonijiet tagħna, inkluża l-amministrazzjoni reġjonali fl-Iraq,” qal Davutoğlu. “Li nittamaw hu li l-elezzjonijiet jikkonkludu b’riżultat li jkun ibbażat fuq viżjoni għall-futur u mhux ibbażat fuq koalizzjonijiet etniċi u settarji. Ma jkunx tajjeb għall-Iraq jew ir-reġjun li kwalunkwe segment jiġi eskluż. Hemm moderazzjoni politika fl-Iraq li trid tiġi appoġġjata,” qal Davutoğlu filwaqt li rrimarka li m’għandux jingħad li la t-Turkija u lanqas l-Iraq qed jagħmlu pass lura. “Xi wħud jgħidu, ‘It-Turkija qed tirrevedi l-politika barranija tagħha’. Le, ma għamilna xejn li seta’ jikkawża waqfien fir-relazzjonijiet tagħna,” stqarr Davutoğlu, filwaqt li żied li dak li jista’ jissejjaħ dan huwa t-tibdil ta’ paġna ġdida fir-relazzjonijiet mal-Iraq.
“Aħna nipperċepixxu l-ħolqien ta’ struttura politika li tinkludi s-settet u l-gruppi etniċi kollha fl-Iraq bħala fattur ta’ deterrent fil-kunflitt Shiite-Sunni fir-reġjun. Jekk ikun hemm paċi settarja fl-Iraq tinfirex ukoll fir-reġjun,” qal Davutoğlu wissa madankollu, li jekk il-kunflitt fis-Sirja jiġi rifless fuq l-Iraq, jista’ jwassal għal proċess li ma jitwaqqafx.
Waqt li spjega li wara li għamel sensiela ta’ laqgħat nhar il-Ħadd, fit-tieni jum tal-vjaġġ tiegħu qed jippjana li jżur Najaf u Karbala u jiltaqa’ mal-Gran Ayatollah Ali al-Husayni al-Sistani, Davutoğlu stqarr, “Dan huwa x-xahar ta’ Muharrem; għalhekk hemm tifsira simbolika għal dawn iż-żjarat.”
Davutoğlu irrimarka wkoll dwar ir-relazzjonijiet kummerċjali-ekonomiċi tat-Turkija mal-amministrazzjoni tat-Tramuntana tal-Iraq billi stqarr li bl-ebda mod ma ġie injorat id-dritt tal-amministrazzjoni ċentrali u żied li bl-ebda mod ma qabżu l-qafas kostituzzjonali. Hemm proġetti, li jinkludu l-gvern ċentrali dwar it-trasferiment tar-riżorsi tal-enerġija fin-Nofsinhar u fix-Xlokk tal-Iraq għas-suq globali, proġetti li qal li joffru bilanċ aħjar.
It-Turkija u l-Iraq imbarkaw f’din l-era ġdida ta’ tiswija ta’ rabtiet fuq rieda tagħhom stess spjega Davutoğlu u żied li għalkemm l-Amerika se tkun kuntenta b’dan l-iżvilupp, bl-ebda mod ma kien hemm ebda pront jew parir minn barra f’isimhom. "Dan huwa proċess li nbeda mill-messaġġi mxandra matul iż-żjara ta' Nujayfi f'Ankara."
Davutoğlu esprima li t-Turkija dejjem trid tidħol fi djalogu mill-qrib mal-Iraq dwar kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mal-ġlieda kontra t-terroriżmu u ddikjara, “Meta l-proċess ta' riżoluzzjoni jilħaq l-istadju ta' tlestija tiegħu, m'għandu jibqa' ħaddieħor armat fit-Turkija jew fl-Iraq. Nittama li l-gvern tal-Iraq ikun kuntent ukoll b’dawn ir-riżultati.”
Wieħed fuq wieħed ma’ Maliki
Davutoğlu beda ż-żjara tiegħu ta' jumejn fl-Iraq f'Bagdad nhar il-Ħadd, fejn iltaqa' mal-Prim Ministru Nouri Al-Maliki, il-Viċi President Khodair al-Khozaei, id-Deputat PM Saleh al-Mutlaq u l-Ministru tal-Affarijiet Barranin Hoshyar Zebari. Mal-wasla tiegħu, il-Ministru tal-Affarijiet Barranin l-ewwel iltaqa’ mal-Prim Ministru Maliki għal laqgħa magħluqa li saret fil-bini tal-Prim Ministeru f’Bagdad, li damet kważi siegħa.
Davutoğlu kellu wkoll l-opportunità li jiltaqa' mal-Viċi President tal-Iraq Khodair al-Khozaei u mal-Viċi Prim Ministru tal-Iraq Saleh al-Mutlaq, li matulhom enfasizza l-importanza taż-żjara tiegħu f'termini kemm ta' relazzjonijiet bilaterali kif ukoll reġjonali. "Għexna flimkien matul l-istorja u se nkomplu ngħixu flimkien matul l-eternità," stqarr Davutoğlu. Waqt li ħabbar li bdiet era ġdida fir-relazzjonijiet bejn it-Turkija u l-Iraq, id-Deputat PM Mutlaq stqarr, "Din iż-żjara turi ristrutturar ġdid fir-relazzjonijiet bilaterali tagħna."
Waqt konferenza stampa konġunta li saret mal-kontroparti tiegħu Iraqini Hoshyar Zebari, Davutoğlu stqarr, “Kien hemm biżżejjed demm fir-reġjun tagħna. M'hemm l-ebda limiti għar-relazzjonijiet u l-kooperazzjoni tagħna mal-Iraq."
F’kumment dwar is-sitwazzjoni fis-Sirja u b’mod aktar speċifiku Assad, Davutoğlu stqarr, “L-istorja qatt ma rat lil dan tirann qerrieda fuq il-poplu tiegħu stess.” Fir-rigward tal-allegazzjonijiet li t-Turkija qed tgħin lill-gruppi radikali fis-Sirja, Davutoğlu stqarr, “M'hemm assolutament l-ebda għajnuna li tmur lil gruppi radikali fil-kampijiet fit-Turkija jew fis-Sirja. Mhux se nittolleraw il-vjolenza fit-Turkija u lanqas fil-ħamrija ta' madwarna. It-Turkija qatt u bl-ebda mod ma qagħdet wara gruppi favur il-vjolenza.”
Il-Ministru tal-Affarijiet Barranin Iraqin Zebari esprima li l-Iraq stabbilixxa relazzjonijiet estremament privileġġjati mat-Turkija u nnota li huma kontra t-trasferiment tal-armi mill-Iran għas-Sirja fuq it-territorju Iraqi. Zebari enfasizza li din mhix xi ħaġa li se jippermettu u li wasslu l-pożizzjoni tagħhom dwar il-kwistjoni lill-Iran. Zebari żied ukoll li bħala riżultat żiedu l-kontroll fuq ajruplani li jaslu kemm mis-Sirja kif ukoll mill-Iran.
Din hija traduzzjoni ta’ artiklu miktub oriġinarjament minn Okan Müderrisoğlu.
