အန်ကာရာ – II ။ တူရကီသမ္မတနိုင်ငံတော်၏ Grand National Assembly ပြတိုက်
ဗိသုကာပညာရှင် Vedat Tek (1873-1942) မှ ဒီဇိုင်းထုတ်ကာ 1923 ခုနှစ်တွင် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပြည်သူ့ပါတီဌာနချုပ်အဖြစ် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ညီလာခံအဆောက်အအုံအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နှစ်ထပ်တိုက်တွင် အောက်ထပ်တစ်ထပ်လည်း ရှိသည်။ ဗဟိုတွင်တည်ရှိသော နှစ်ထပ်မြင့်သော ပင်မစုဝေးခန်းမသည် ထောင့်သုံးဘက်ရှိ အခန်းများဖြင့် ဝန်းရံထားသည်။ ဝင်ပေါက်မျက်နှာစာတစ်လျှောက် ကျယ်ဝန်းသော ပင်မဝင်ပေါက်ခန်းမတွင် တစ်ဖက်စွန်းတွင် ကြီးမားသောလှေကားနှစ်စင်းရှိပြီး ၎င်း၏မျက်နှာကျက်ကို Seljuk နှင့် Ottoman အဆင်တန်ဆာများနှင့် ပုံစံများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ပင်မပရိဝုဏ်အတွင်း၌ ပရိဘောဂသေတ္တာများပါရှိသော ပင်မပရိသတ်ခန်းမကိုလည်း အလားတူပုံစံဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ သရဖူတံခါးနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ပင်မခန်းမထဲသို့ ပါ၀င်သည့် အခြားအရာအချို့မှလွဲ၍ ၎င်း၏ ကြယ်ပုံစံ သစ်သားမျက်နှာကျက်၊ အကွေးအကွေးများ၊ စဖူးစည်းများနှင့် မိုဆာအလှဆင်ထားသော အပိုင်းများစွာသည် ၎င်း၏ခေတ်ကာလ၏ ဗိသုကာသွင်ပြင်လက္ခဏာများကို ထင်ဟပ်စေသည်။
I. Turkey Grand National Assembly အဆောက်အအုံသည် နောက်ပိုင်းတွင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း တူရကီသမ္မတနိုင်ငံလွှတ်တော်၏ တိုးပွားလာသော လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် မလုံလောက်ပါ။ အဲဒါကြောင့် II ။ Turkey Grand National Assembly ကို ၁၉၂၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၈ ရက်နေ့တွင် တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
II Turkish Grand National Assembly သည် Atatürk ၏ကျောင်းအုပ်ကြီးများနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ အသက်ဝင်လာခဲ့ပြီး အရေးကြီးဆုံးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် သမ္မတနိုင်ငံသစ်ကို ခေတ်ပြိုင်ဥပဒေများဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေမည့် အရေးပါသော အဆောက်အအုံဖြစ်ပြီး တူရကီနိုင်ငံ၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များကို မြှင့်တင်ရန် နိုင်ငံတကာသဘောတူစာချုပ်များနှင့် သဘောတူညီချက်များထားရှိရာ၊ နိုင်ငံတကာနယ်ပယ်နှင့် ပါတီစုံစနစ်သို့ အသွင်ကူးပြောင်းရေးသည် ၁၉၂၄ မှ ၁၉၆၀ အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ II. တူရကီနိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် ၁၉၆၀ ခုနှစ် မေလ ၂၇ ရက်အထိ ၃၆ နှစ်တာကာလအတွင်း အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ညီလာခံကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ခေတ်မီအဆောက်အအုံသစ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက် အဆောက်အအုံကို ဗဟိုစာချုပ်အဖွဲ့ (CENTO) သို့ ချထားပေးခဲ့သည်။ အဆောက်အအုံကို 1924 ခုနှစ်မှ 1960 ခုနှစ်များအတွင်း CENTO ၏ဌာနချုပ်အဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ထိုနှစ်တွင် CENTO ကိုဖျက်သိမ်းပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနသို့ လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ပြတိုက်အဖြစ် အဆောက်အအုံရှေ့ အပိုင်းနှင့် နောက် ပိုင်းကို ရှေးဟောင်းပစ္စည်းနှင့် ပြတိုက်များ ညွှန် ကြားရေးမှူးရုံး အုပ်ချုပ်မှုအဆောက် အအုံအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ပြန်လည်မွမ်းမံပြင်ဆင်ပြီးနောက် ပြတိုက်အပိုင်းကို ၁၉၈၁ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၃၀ ရက်နေ့တွင် “သမ္မတနိုင်ငံပြတိုက်” အဖြစ် ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် 36 ခုနှစ်အထိ ဤအစီအစဉ်ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။ ဤနှစ်တွင်ပင် အများသူငှာ ပိတ်ထားပြီး အသစ်ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၉၁ ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် ပြတိုက်ကို အများပြည်သူသို့ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ပထမသမ္မတ သုံးဦးခေတ်က အဖြစ်အပျက်များကို ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးများ၊ မိန့်ခွန်းများ၊ ဓာတ်ပုံများနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ပစ္စည်းများ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ကာ တစ်ချိန်တည်းတွင်ပင် Grand Assembly မှ အတည်ပြုခဲ့သော ဥပဒေများကို ဤပြတိုက်တွင် ပြသထားသည်။
ပြတိုက်၏အပိုင်းများ
စင်္ကြံ၏ ညာဘက်တွင် ပထမအခန်း
ဤအခန်းသည် မူလက II ၏ စာရင်းကိုင်အခန်းဖြစ်သည်။ ယနေ့ တူရကီအမျိုးသားလွှတ်တော်ကို "Atatürk's Principles Room" ဟုခေါ်သည်။ Atatürk ၏ ရီပတ်ဘလီကန်၊ အမျိုးသားရေးဝါဒီ၊ ပေါ်ပြူလာ၊ စာရင်းအင်းပညာ၊ လောကဝါဒီနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဆိုင်ရာ ကျောင်းအုပ်ကြီးများသည် ဤအခန်းရှိ တောက်ပသော အကန့်များမှတစ်ဆင့် သူ၏ကိုယ်ပိုင်စကားလုံးများနှင့် ဓာတ်ပုံများဖြင့် ပြသထားသည်။
စင်္ကြံလမ်း၏ ညာဘက်တွင် ဒုတိယအခန်း
မူလက II ၏ဆုတောင်းခန်းဖြစ်သည်။ တူရကီအမျိုးသားလွှတ်တော်၊ ယနေ့သည် "Atatürk's Reforms Room" ဖြစ်သည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၊ ဥပဒေအသစ်များ တည်ထောင်ရေး၊ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုနှင့် ၀တ်စားဆင်ယင်မှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ၊ နိုင်ငံတကာ ပြက္ခဒိန်၊ အချိန်နှင့် တိုင်းတာမှုများ၊ တူရကီ ဗျည်းအသစ်၊ မျိုးရိုးအမည် ဥပဒေ၊ ကြီးမြတ်သော မိန့်ခွန်း၊ X. နှစ်မိန့်ခွန်း၊ တူရကီ လေကြောင်းအဖွဲ့အစည်း၊ ရထားလမ်းများ၊ စီးပွားရေး၊ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် Atatürk ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ၊ ဥပဒေပြုရေး အဆိုပြုချက်များ၊ ဥပဒေများ၊ သတင်းစာအပိုင်းများ၊ Atatürk ၏ စကားလုံးများနှင့် ဓာတ်ပုံများ၊ အထက်ဖော်ပြပါ အကြောင်းအရာများနှင့် သက်ဆိုင်သည့် အရာများကို ဤအခန်းတွင် တောက်ပသော အကန့်များနှင့် ပြပွဲများမှတစ်ဆင့် ပြသထားသည်။
ဝင်ပေါက်၏ ညာဘက်တွင် တတိယအခန်း
မူလက ဒုတိယတူရကီမဟာအမျိုးသားလွှတ်တော်အတွင်း “ဥပဒေရေးရာဆောင်ရွက်ချက်များအတွင်းဝန်ရုံး” အခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး ယနေ့ခေတ်တွင် “Atatürk Room” ဖြစ်သည်။ Atatürk ၏ ကိုယ်ပိုင်စကားများနှင့် မိန့်ခွန်းများ၏ လက်မှတ်များနှင့် လက်ရေးများ၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အမိန့်များနှင့် ဆဲလ်များကို ဖျက်သိမ်းခြင်း၊ တူရကီသမိုင်းနှင့်တူရကီဘာသာစကားအသင်းများ တည်ထောင်ခြင်း၊ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ၊ တူရကီရေလက်ကြား၏ Montreux သဘောတူညီချက်၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အနုပညာလက်ရာများ၊ တူရကီအမျိုးသမီးများ၏ မဲပေးပိုင်ခွင့်နှင့် Atatürk ကွယ်လွန်ခြင်းဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်များကို အလင်းပြကွက်များနှင့် ပြခန်းများဖြင့် ပြသထားသည်။ Atatürk ၏ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းများအချို့ကိုလည်း ဤအခန်းတွင်ပြသထားသည်။
ဝင်ပေါက်၏ဘယ်ဘက်တွင်ပထမအခန်း
ဒုတိယတူရကီမဟာ အမျိုးသားလွှတ်တော်တွင် ဤအခန်းကို "ဥပဒေပြုရေးရုံးအခန်း" အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဒီနေ့ ဒီအခန်းထဲမှာ III. Republic of the President of Mahmut Celal Bayar ၏ ဘဝနှင့် 1950 နှင့် 1960 ကြားအဖြစ်အပျက်များကို သူ၏ကိုယ်ပိုင်စကားများနှင့် ဓာတ်ပုံများဖြင့် တင်ပြထားပါသည်။ သူ့မိသားစုက ပြတိုက်မှာ လှူဒါန်းထားတဲ့ သူ့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းတွေတချို့ကိုလည်း ဒီအခန်းမှာ ပြသထားပါတယ်။
ဝင်ပေါက်၏ဘယ်ဘက်တွင်ဒုတိယအခန်း
ဒုတိယတူရကီ Grand National Assembly ကာလတွင် “ဒါရိုက်တာများအဖွဲ့” သို့မဟုတ် “စီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီအခန်း” အဖြစ် မူလအသုံးပြုခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် သမ္မတနိုင်ငံကို စတင်တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ ပျံ့နှံ့ခဲ့သော ငွေစက္ကူများ၊ ဒင်္ဂါးများ၊ တံဆိပ်ခေါင်းများ၊ အထိမ်းအမှတ်ဒင်္ဂါးများနှင့် ဆုတံဆိပ်များကို ပြသရန် အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။
ဝင်ပေါက်၏ဘယ်ဘက်တွင် တတိယအခန်း
ဒုတိယတူရကီမဟာအမျိုးသားလွှတ်တော်ကာလတွင် “မော်ကွန်းတိုက်အတွင်းဝန်များအခန်း” အဖြစ် မူလအသုံးပြုခဲ့သည်။ ယနေ့ II ကိုပြသရန်အသုံးပြုလျက်ရှိသည်။ သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတ၊ Ismet Inönü ၏ ဘဝနှင့် 1938 နှင့် 1950 ခုနှစ်ကြား အဖြစ်အပျက်များကို သူ့ကိုယ်ပိုင် စကားလုံးများနှင့် ဓာတ်ပုံများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ သူ့မိသားစုက ပြတိုက်အတွက် လှူဒါန်းထားတဲ့ သူ့ရဲ့ကိုယ်ပိုင်ပစ္စည်းတွေတချို့ကိုလည်း ဒီအခန်းမှာ ပြသထားပါတယ်။
ပင်မညီလာခံခန်းမ
ဒုတိယတူရကီမဟာအမျိုးသားညီလာခံကာလ၏ အထွေထွေညီလာခံခန်းမသည် တူရကီသမ္မတနိုင်ငံသမိုင်းတွင် အလွန်အရေးကြီးသောနေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၏ ပထမဆုံးသောနေ့ရက်များမှစ၍ ဤခန်းမသည် မိန့်ခွန်းအားလုံး၏ဗဟိုစင်မြင့်ဖြစ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်၏ ကြီးမားသောစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ပေါ်လာစေရန် ဆုံးဖြတ်ချက်များချမှတ်ခဲ့သည်။ စည်းဝေးပွဲ၏ သမ္မတတရားစင်မြင့်သည် ခန်းမ၏ ပင်မဝင်ပေါက်များကြားအလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိသည်။ ဝင်ခွင့်များသည် သံတမန်များ၏ တည်းခိုခန်းများအတွက်ဖြစ်ပြီး ဂုဏ်ပြုသော သမ္မတအိမ်တော်သည် ဘယ်ဘက်တွင်ရှိပြီး ပရိသတ်နှင့် စာနယ်ဇင်းပုံးများသည် ခန်းမနောက်ဘက်တွင်ရှိသည်။ ၁၉၂၄ ခုနှစ်မှ ၁၉၆၀ ခုနှစ်များအတွင်း ပါလီမန်အမတ်ဦးရေ ၆၁၀ ဦးအထိရှိခဲ့သည့် ဤခန်းမကြီးတွင်၊
မျက်မှောက်ခေတ် ခေတ်မီပြတိုက် ပြပွဲကို အောင်မြင်စေရန်နှင့် ဧည့်သည်များ၏ ပညာရေး ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန်အတွက် တိုက်ရိုက် တင်ဆက်မှု နည်းစနစ်များကို အသုံးပြုကာ သဘာဝပတ် ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ဖယောင်းရုပ်တုများကို ယင်းရည်ရွယ်ချက်အတွက် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၂၇ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၅ ရက်မှ ၂၀ ရက်နေ့အထိ ပေးခဲ့သော အတ္တတက်ခ်၏ မဟာမိန့်ခွန်း၊ လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲမှ စတင်ခဲ့သော တူရကီသမ္မတနိုင်ငံသမိုင်း၏ အရေးအပါဆုံး စာရွက်စာတမ်းနှင့် အရင်းအမြစ်ကို ဤခန်းမတွင် ပြသထားသည်။ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှုကို ပံ့ပိုးရန် နိုင်ငံတော်ကဇာတ်ရုံမှ သရုပ်ဆောင်များမှ အရေးကြီးသော မိန့်ခွန်းများကို ဇာတ်ကြောင်းပြောပြပါသည်။
ကြီးမြတ်သောမိန့်ခွန်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးသမိုင်း၏ အရေးကြီးဆုံးရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး တူရကီစကားပြောအနုပညာ၏ ရင့်ကျက်ပြီး အလှပဆုံးဥပမာလည်းဖြစ်သည်။
ဤမိန့်ခွန်းသည် ကြီးမားသောအသေးစိတ်အချက်အလက်နှင့် အရင်းအမြစ်များကိုအခြေခံ၍ နိုင်ငံတော်၏ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၊ လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲနှင့် သမ္မတနိုင်ငံပထမနှစ်များ (1919 - 1927) တို့၏ ပထမဆုံးသောမှတ်တမ်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်ကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်း၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် လေးစားမှုနှင့် အကျင့်စာရိတ္တကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းသည် ဤမိန့်ခွန်း၏ အခြေခံအချက်ဖြစ်သည်။ Atatürk က “၁၉၁၉ ခုနှစ် မေလမှာ Samsun ကို ကျွန်တော်ရောက်တဲ့နေ့မှာ ကျွန်တော့်လက်ထဲမှာ စွမ်းအားမရှိသလို တူရကီလူမျိုးရဲ့ မြင့်မြတ်မှုကနေ ပေါက်ဖွားလာတဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ကိုယ်ကိုကိုယ်သိသောစိတ်ကို ဖြည့်စွမ်းပေးမယ့် အမြင့်ဆုံးဝိညာဉ်ရေးစွမ်းအားကသာ စွမ်းအားပြည့်နေပါတယ်။ ဤအာဏာနှင့်တူရကီနိုင်ငံ၌သာယုံကြည်ကိုးစားခြင်းဖြင့်ဤမွန်မြတ်သောမစ်ရှင်ကိုစတင်ခဲ့သည်။”
တူရကီအမျိုးသားညီလာခံကို ၁၉၆၀ ခုနှစ်အထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက် ဤအဆောက်အအုံကို ပြတိုက်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤပြတိုက်တွင် ပုံမှန်ပြပွဲများ၊ ရံဖန်ရံခါ ပြပွဲများ၊ ဗီဒီယိုပြသမှုများနှင့် အမှတ်စဉ်ညီလာခံများ ကျင်းပနိုင်ရန်၊ လွတ်လပ်ရေးစစ်ပွဲ၊ သမ္မတနိုင်ငံနှင့် Atatürk တို့ကို ဧည့်သည်များ အထူးသဖြင့် လူငယ်မျိုးဆက်သစ်များအား မိတ်ဆက်ပေးပါ။
ပြတိုက်ဒုတိယထပ်
II အတွင်း။ တူရကီနိုင်ငံ အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယထပ်အခန်းများသည် သမ္မတအိမ်တော်၊ သမ္မတဧည့်ခန်း၊ သမ္မတအိမ်တော်မှ နိုင်ငံခြားနှင့်တူရကီနိုင်ငံတော်သားများ၊ သမ္မတ၏ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအတွင်းဝန်အခန်း၊ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ဝန်ကြီးများအခန်း၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌအခန်း၊ လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ၏ သီးသန့်အတွင်းဝန်အခန်းနှင့် ကော်မတီအခန်းတို့ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အခန်းများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများသည် အချိန်နှင့်အမျှ ပြောင်းလဲနေသော အခြေအနေများနှင့်အညီ ပြောင်းလဲနေပါသည်။
နေရပ်လိပ်စာ: Cumhuriyet ရိပ်သာ၊ Ulus / Ankara
တယ်လီဖုန်း: + 90 (312) 311 04 73
