အဇာဘိုင်ဂျန်သည် အစ္စရေးအား အီရန်အား ကူညီပေးနေသည့် မျက်လုံးများဖြစ်သည်။

အီရန်၏နျူကလီးယားနေရာများကိုတိုက်ခိုက်ရန် အစ္စရေး၏ "သွား-တစ်ကိုယ်တည်း" ရွေးချယ်မှုသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို အနားပေးထားပြီး အမေရိကန်သမ္မတရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်မှုအဆင့်မြင့်ချိန်တွင် ၎င်း၏အဓိကမဟာမိတ်ကို အတည်မပြုနိုင်သေးပေ။

ဝန်ကြီးချုပ် Benjamin Netanyahu က Tehran သည် အဏုမြူစွမ်းရည်အတွက် “အနီရောင်မျဉ်း” မှ တစ်နှစ်မျှသာရှိသေးသည်ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် အစ္စရေးချင်း အများအပြားသည် တစ်ဖက်သတ် တိုက်ခိုက်မှု မရှိဘဲ အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များ ကင်းမဲ့ကာ ထိုကဲ့သို့ ကြီးမားပြီး အလှမ်းဝေးသော ရန်သူကို တိုက်ခိုက်မည်ကို စိုးရိမ်နေကြသည်။

သို့သော် ဝါရှင်တန်မရှိလျှင်ပင် အစ္စရေးသည် တစ်နိုင်ငံတည်းမဟုတ်ပါက၊

အီရန်မြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ရှိ ရေနံကြွယ်ဝသော ဆိုဗီယက်သမ္မတနိုင်ငံဟောင်း Azerbaijan သည် ၎င်း၏စစ်ရေးမူဝါဒကို သိရှိထားသည့် ပြည်တွင်းသတင်းရင်းမြစ်များက Azeri လေတပ်စခန်းများနှင့် သူလျှိုဒရုန်းများသည် အစ္စရေးဂျက်လေယာဉ်များကို တာဝေးပစ်တိုက်ခိုက်မှုမှ လွတ်မြောက်အောင် မည်သို့ကူညီပေးနိုင်ပုံကို အစ္စရေးနှင့် စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

၎င်းသည် ဝါရှင်တန်ထံမှ နေတန်ယာဟု လိုချင်သော ကြီးမားသော လက်နက်ကြီးနှင့် သံတမန်ရေးရာ လွှမ်းမိုးမှုမှ ဝေးကွာလှသည်။ သို့သော်၊ အထူးသဖြင့် လောင်စာဆီဖြည့်ခြင်း၊ ထောက်လှမ်းခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းအမှုထမ်းများဆိုင်ရာ အစ္စရေးစစ်အစီအစဉ်၏ အဓိကအားနည်းချက်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းဖြင့်၊ ထိုမဟာမိတ်အဖွဲ့သည် အမေရိကန်အကူအညီမပါဘဲ လုပ်ဆောင်နိုင်ခြေအပေါ် အစ္စရေး၏ တွေးခေါ်မှုကို စောင်းသွားစေနိုင်သည်။

၎င်းသည် ပြင်းထန်သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာနိုင်ပြီး Azeri သမ္မတ Ilham Aliyev သည် ၎င်း၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုအပေါ် မှီခိုနေသည့် စွမ်းအင်လုပ်ငန်းကို ထိခိုက်နိုင်ချေ သို့မဟုတ် အစ္စရေးထံမှ မျက်နှာသာပေးရန်အတွက် ၎င်း၏မင်းဆက်ကို ဖြုတ်ချရန် အိပ်မက်မက်သော အစ္စလမ်မစ်ဝါဒီများကို နှိုးဆော်ရန် နှိုးဆော်ထားသည်။

Azerbaijan နှင့် Israel တို့က တရားဝင် ငြင်းဆိုထားသော်လည်း Azerbaijan နှင့် Israel တို့က အမှုထမ်းများနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော Azeri စစ်ဘက်အရာရှိဟောင်း နှစ်ဦးနှင့် ရုရှားထောက်လှမ်းရေး သတင်းရင်းမြစ် နှစ်ခုစလုံးက Azerbaijan နှင့် Israel တို့သည် Azerbaijan နှင့် Israel တို့က Iran ကို တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော တိုက်ခိုက်မှုတွင် Azeri အခြေစိုက်စခန်းများနှင့် ထောက်လှမ်းရေးများ မည်သို့လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ကို ကြည့်ရှုနေကြကြောင်း Reuters သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“လေယာဉ်တွေက ဘယ်ကနေ ပျံသန်းမှာလဲ၊ ဒီကနေ၊ အဲဒီကနေ ဘယ်ကိုသွားမလဲ။ အခုစီစဉ်နေတာပဲ” ဟု Baku ရှိ Azeri ကာကွယ်ရေးဌာနချုပ်မှ အဆက်အသွယ်ရှိသည့် လုံခြုံရေးအတိုင်ပင်ခံတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ “အစ္စရေးတွေက… အဇာဘိုင်ဂျန်မှာရှိတဲ့ အခြေစိုက်စခန်းတွေကို ဝင်ခွင့်လိုချင်တယ်။”

"ICEBERG" ဆက်ဆံရေး

အနောက်အစိုးရများနှင့် ရေနံကုမ္ပဏီများ၏ သက်ဦးဆံပိုင် မဟာမိတ်ဖြစ်သော Aliyev သည် ဂျူးပြည်နယ်၏ ရှားရှားပါးပါး မွတ်စ်လင်မ်မိတ်ဆွေတစ်ဦး ဖြစ်လာပြီး တီဟီရန်တွင် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချသည့်အရာမှာ လျှို့ဝှက်ထားခြင်းမရှိပေ။ အစ္စရေး မောင်းသူမဲ့ လေယာဉ် ဒါဇင်ပေါင်းများစွာ ပါဝင်တဲ့ ဒေါ်လာ ၁.၆ ဘီလီယံ တန်တဲ့ လက်နက် သဘောတူညီချက် နဲ့ အဇာဘိုင်ဂျန် ကက်စပီယံ ပင်လယ်ရေ ကြမ်းကို အစ္စရေး ငတ်မွတ်နေတဲ့ အကြောင်းကို ကောင်းကောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားပါတယ်။

အစ္စရေးနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးသည် ယခုနှစ် ဧပြီလတွင် ဘာကူသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။

သို့သော် ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ ပေါက်ကြားလာသော အမေရိကန် သံတမန်ကြေးနန်းတစ်ခုတွင် 2009 ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ဖခင်နေရာကို ဆက်ခံခဲ့သော Aliyev အား ကိုးကား၍ အစ္စရေးနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် “ရေခဲတောင်ကဲ့သို့၊ မျက်နှာပြင်အောက် ကိုးပုံတစ်ပုံ…” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

အီရန်ကို စစ်ကူပေးခြင်းဖြင့် အင်အားကြီးအိမ်နီးချင်း၏ ဒေါသကို စွန့်စားမည်ဆိုပါက ၎င်း၏လက်ထောက်များက ပြတ်ပြတ်သားသား ငြင်းဆိုထားသောအရာဖြစ်သည်။ အဇာဘိုင်ဂျန်နှင့် အေးခဲနေသော အာမေးနီးယား ပဋိပက္ခသည် မတည်ငြိမ်မှုများ၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး တူရကီ၊ အီရန်နှင့် ရုရှားတို့မှ အမေရိကန်၊ အနောက်ဥရောပနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့အထိ အင်အားကြီးနိုင်ငံများဖြစ်သည့် တူရကီ၊ အီရန်နှင့် ရုရှားတို့မှ အင်အားကြီးနိုင်ငံများအထိ ကျယ်ပြန့်သော အကျိုးဆက်များသည်လည်း တွက်ချက်ရန် ခက်ခဲပေလိမ့်မည်။ လွှမ်းမိုးမှုအတွက် ဂျော်ကီအားလုံး။

မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ လွတ်လပ်သော Azeri ဥပဒေပြုအမတ်နှင့် ပါလီမန်၏ နိုင်ငံခြားရေးရာကော်မတီအဖွဲ့ဝင် Rasim Musabayov က သူ့တွင် တိကျသောအချက်အလက်များမရှိသော်လည်း၊ အဇာဘိုင်ဂျန်သည် အီရန်အပေါ် မည်သည့်အစ္စရေးအစီအစဥ်တွင်မဆို ပါဝင်နိုင်မည်ဟု နားလည်ထားကြောင်း၊ အနည်းဆုံး အီရန်ကို လောင်စာဆီဖြည့်ရန် အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်၊ တိုက်ခိုက်ရေးအင်အား-

“အီရန်၊ ၎င်း၏နျူကလီးယားနေရာများကို ဗုံးကြဲတော့မည်ဆိုပါက လောင်စာဆီကင်းမဲ့သော အစ္စရေးတွင် ပြဿနာရှိနေသည်” ဟု Musabayov က Reuters သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

“သူတို့ရဲ့ အစီအစဉ်မှာ အဇာဘိုင်ဂျန်အသုံးပြုမှုအချို့ ပါဝင်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။

“ကျွန်တော်တို့မှာ ခေတ်မီရေကြောင်းသွားလာမှု၊ လေယာဉ်ကာကွယ်ရေးနဲ့ အမေရိကန်တွေ လေ့ကျင့်ထားတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေ အပြည့်အ၀ တပ်ဆင်ထားပြီး လိုအပ်ရင် ပြင်ဆင်မှုမရှိဘဲ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

အမေရိကန်စိုးရိမ်မှုများ

အမေရိကန်သမ္မတ ဘားရတ်အိုဘားမား၏ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားက အစ္စရေး၏ ရံဖန်ရံခါ စစ်ပြေငြိမ်းရန် ပြောဆိုမှုကို ကြိုဆိုကြောင်းနှင့် အီရန်နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို ငြင်းဆိုထားသည့် အီရန်နျူကလီးယား အစီအစဉ်ကို လှည့်ပြန်ရန် သံတမန်ရေး နှင့် စီးပွားရေး ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကို ပိုမိုနှစ်သက်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ ဖြတ်သန်းရာတွင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များအသုံးပြုသည့် Azerbaijan ၏ ကာကွယ်ရေးနှင့် အဆောက်အဦများတွင်လည်း ရင်းနှီးမြုပ်နှံထားသောကြောင့် ဝါရှင်တန်သည် အီရန်အပေါ် မည်သည့်အရေးယူမှုမျိုးမဆို Aliyev တွင် ပါဝင်ရန် အားပေးအားမြှောက်ပြုပုံမပေါ်ပေ။

Azeri ဥက္ကဌရဲ့ အသင်းကတော့ ဒီလိုဖြစ်မလာဘူးလို့ အခိုင်အမာဆိုပါတယ်။

“အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ဖို့ အဇာဘိုင်ဂျန်ကို တတိယနိုင်ငံ မသုံးနိုင်ပါဘူး။ ဒီဟောပြောချက်အားလုံးဟာ ထင်ကြေးပေးမှုတွေသာဖြစ်ပါတယ်” ဟု Aliyev ၏ဝန်ထမ်းမှ Reshad Karimov ကပြောကြားခဲ့သည်။ Azeri-Israeli လုပ်ဆောင်ချက်သည် အီရန်နှင့် ကော့ကေးဆပ်တစ်လျှောက် အမေရိကန်သံတမန်ရေးရာကို ဟန့်တားနိုင်သည်ဟု မတ်လတွင် အမေရိကန်အရာရှိများအား ကိုးကားဖော်ပြသည့် Foreign Policy ဂျာနယ်တွင် အစ္စရေးမှ ထုတ်ပြန်သော အလားတူငြင်းဆိုမှုများကို ပဲ့တင်ထပ်နေပါသည်။

အီရန်ကိုတိုက်ခိုက်ရာတွင် Azeri ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အစ္စရေးတာဝန်ရှိသူများက ငြင်းဆိုသော်လည်း တိကျသောအသေးစိတ်အချက်များအပေါ် လူအများ၏မှတ်ချက်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

သီးသန့်စကားပြောရင်တောင်မှ အစ္စရေးအရာရှိအနည်းငယ်က ဒီကိစ္စကို ဆွေးနွေးပါလိမ့်မယ်။ အစ္စရေး၏ Azeri အခြေစိုက်စခန်းများကို လွန်ကဲစွာအသုံးပြုခြင်းသည် ရန်လိုသောတုံ့ပြန်မှုများကို များပြားလွန်းသည်ဟု ဆိုကာ လုပ်ဆောင်သူများသည် သံသယဖြစ်နေကြသည်။ သို့သော် နိုင်ငံရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုကမူ အဇာဘိုင်ဂျန်မှ ပျံသန်းလာသည့် အမှတ်အသားမပါသော ရေနံတင်သင်္ဘောတစ်စီးသည် အစ္စရေး၏ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့၏ အကွာအဝေးကို ချဲ့ထွင်ရန် အစ္စရေး၏ စီစဉ်မှုတွင် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ပါဝင်နိုင်သည်ဟု နိုင်ငံရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ပြောကြားခဲ့သည်။

အီရန်အပေါ် လက်ရှိစစ်ရေးတွေးခေါ်မှုဆိုင်ရာ တိုက်ရိုက်အသိပညာကို ငြင်းဆိုထားသော်လည်း ဖြစ်နိုင်ခြေတစ်ခုမှာ အရပ်ဘက်လေကြောင်းအသွင်ဖြင့် ဖန်တီးထားသည့် ဆီဖြည့်လေယာဉ်ကို ထိုနေရာတွင် ဆင်းသက်နိုင်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် IAF ဂျက်လေယာဉ်များဖြင့် ဆုံရပ်ဝေဟင်အလယ်ပိုင်းသို့ ဆင်းသက်နိုင်သည်ဟု အစ္စရေးက ပြောကြားခဲ့သည်။

တီဟီရန်နှင့် တဲလ်အဗစ်ကို မိုင်တစ်ထောင် ခြားထားကာ၊ အီရန်နိုင်ငံအများစုသည် အစ္စရေး၏ အမေရိကန်လုပ် F-16 ဗုံးကြဲလေယာဉ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ F-15 အစောင့်အကြပ်များ၏ ပုံမှန်အကွာအဝေးထက် ကျော်လွန်နေသည်။ ဒါကြောင့် ဆီဖြည့်တာက အရေးကြီးတယ်။

ထောက်လှမ်းရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့် စစ်ဆင်ရေးတွင်ဖြစ်စေ အီရန်၏နျူကလီးယားစက်ရုံများကို တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့်ပတ်သက်၍ အစ္စရေးခေါင်းဆောင်များအကြား တညီတညွတ်တည်း ဝေးကွာနေပါသည်။ ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က ကုလသမဂ္ဂသို့ နေတန်ယာဟု၏ “မျဉ်းနီ” မိန့်ခွန်းကို အစ္စရေးနိုင်ငံမှ အများအပြားက အီရန်အပေါ် ဒဏ်ခတ်မှု ပြုလုပ်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း အနည်းဆုံး လအနည်းငယ်ကြာ ရှုမြင်ခဲ့ကြသည်။

သို့သော်လည်း အများအပြားက အစ္စရေးသည် ၎င်း၏ဖြစ်တည်မှုကို ခြိမ်းခြောက်မည့် အဏုမြူလက်နက်များအတွက် အစီအစဉ်များဖြစ်သည်ဟု အနောက်နိုင်ငံများ၏ ပြောကြားချက်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည်ကိုပင် အစ္စရေးက ကြာရှည်စွာ သူလျှိုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။

အဇာဘိုင်ဂျန်သည် အစ္စရေးလေယာဉ်အတွက် လွှတ်တင်သည့်နေရာ သို့မဟုတ် ဆင်းသက်ရန် စိတ်ကူးကို “ရယ်စရာကောင်းသော” ဖြစ်သည်ဟု အစ္စရေးနိုင်ငံရေးသတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက ခေါ်ဆိုသော်လည်း အစ္စရေး-အဇာဘိုင်ဂျန်ထောက်လှမ်းရေး ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေးကို ပူးတွဲလုပ်ဆောင်ခြင်းသည် တရားမျှတသည်ဟု ပထမသတင်းရင်းမြစ်နှင့် သဘောတူခဲ့သည်။

Azeri သတင်းရင်းမြစ်များက ထိုကဲ့သို့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ထူထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

ယမန်နှစ် လက်နက်သဘောတူညီချက်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် အဇာဘိုင်ဂျန်သည် အစ္စရေးမှ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော ဒရုန်းအစင်း 60 အထိ တည်ဆောက်နေပြီး ကင်းထောက်ခြင်းသည် ရေနံတပ်ဆင်ခြင်းများကို ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် အာမေးနီးယန်းလူမျိုးစုနယ်မြေအတွင်း စစ်ဆင်ရေးများ လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်ထက် ပိုမိုများပြားမည်ဟု လေ့လာသုံးသပ်သူအများအပြားက ယုံကြည်ကြသည်။ Nagorno-Karabakh ၏

“ဒီမောင်းသူမဲ့လေယာဉ်တွေနဲ့ (အစ္စရေး) က အီရန်မှာ ဖြစ်ပျက်နေတာကို သွယ်ဝိုက်ပြီး စောင့်ကြည့်နိုင်တယ်၊” ဟု ဥပဒေပြုလွှတ်တော်အမတ် Musabayov က Azeri စစ်ဘက်သတင်းရင်းမြစ်ဟောင်းမှ မျှဝေသည့် အမြင်ကို ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်း၏ ယခင် ဆိုဗီယက် အိမ်နောက်ဖေးကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေသည့် အစ္စရေး အရာရှိများ၊ အဇာဘိုင်ဂျန်ရှိ သတင်းရင်းမြစ်များနှင့် ရုရှား ထောက်လှမ်းရေးတို့ထက် လက်ကျန် နည်းပါးပြီး Baku သည် အစ္စရေးကို ပိုမိုကမ်းလှမ်းနိုင်သော်လည်း မည်သည့်သဘောတူညီချက်မှ မပြေလည်သေးဟု မည်သူမျှ မယုံကြည်ကြသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

တူရကီဘာသာစကားနှင့် နီးစပ်သည့် လူကိုးသန်းခန့် နေထိုင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်ပြီး အီရန်၏ ရှီးယိုက် မွတ်ဆလင် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု အများစု နေထိုင်ရာ နိုင်ငံတွင် အစ္စရေး ဂျက်လေယာဉ်များအတွက် သင့်လျော်မည့် ဆိုဗီယက် လေတပ်စခန်းဟောင်း လေးခုရှိကြောင်း Azeri သတင်းရင်းမြစ်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ အလယ်ပိုင်း Kyurdamir၊ အနောက်ဘက်တွင် Gyanja၊ အရှေ့ဘက်တွင် Nasosny နှင့် Gala ဟု အမည်ပေးထားသည်။

နေတိုးအသုံးပြုရန်အတွက် Nasosny လေယာဉ်ကွင်းကို အဆင့်မြှင့်တင်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေကြောင်း ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အာဖဂန်နစ္စတန်သို့ အကူးအပြောင်းတွင် Azeri စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကိုလည်း အသုံးပြုသည်။ သို့သော် အာမေးနီးယားနှင့် ၎င်း၏အငြင်းပွားမှုတွင် ဝါရှင်တန်၏ ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် အခန်းကဏ္ဍက Azerbaijan အား အမေရိကန်၏ စစ်ရေးအကူအညီကို ကန့်သတ်ထားသည်။

Azeri စစ်တပ်နှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက “အမေရိကန်ရဲ့ တရားဝင်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုမှ မရှိဘူး၊ အဇာဘိုင်ဂျန်ပိုင်နက်မှာတောင် အစ္စရေးက နည်းနည်းလေးတောင် နည်းပါးပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒါက 'တရားဝင်'။ ၎င်းတို့သည် တရားဝင်မဟုတ်၊ ၎င်းတို့ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။”

အီရန်သည် အစ္စရေး၏ ဆိုဗီယက်ဖွား နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး Avigdor Lieberman နှင့် ဧပြီလတွင် ဆွေးနွေးမှု၏ အဓိက ခေါင်းစဉ်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်က ဆိုသည်။

ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်း၊ ကယ်တင်ပါ။

Azeri tarmac သည် Fordow မြေအောက်ယူရေနီယံသန့်စင်စက်ရုံနှင့် Tabriz ရှိ ဒုံးကျည်ဘက်ထရီများ အပါအဝင် အီရန်မြောက်ပိုင်းရှိ အဓိကနေရာများမှ တိုတောင်းသော ပျံသန်းမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အစ္စရေး၏စစ်ပွဲအစီအစဉ်တွင် တိုက်ရိုက်နည်းများဖြင့် ပါဝင်နိုင်သည်ဟု ယခင် Azeri အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။

အစ္စရေးသည် အကျဉ်းကျခံနေရသော လေကြောင်းအမှုထမ်းများအပေါ် ဖိအားပေးရန် ၎င်း၏ အားနည်းချက်ကို သတိထားခြင်းဖြင့် ပြုတ်ကျသော လေယာဉ်မှူးများကို ထုတ်ယူရန် အစီအစဉ်များသည် မည်သည့်တိုက်ခိုက်မှုအစီအစဉ်၏ အဓိကအင်္ဂါရပ်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ရှာဖွေရေးနှင့် ကယ်ဆယ်ရေး ရဟတ်ယာဉ်များသည် အဇာဘိုင်ဂျန်မှ လည်ပတ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် လောင်စာဆီထိမှန်ခြင်း သို့မဟုတ် နည်းပါးသော လေယာဉ်များသည် အစွန်းရောက် Azeri အခြေစိုက်စခန်းများသို့ ဆင်းသက်နိုင်သည်ဟု သတင်းရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။

ထိုသို့သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံနှင့် နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီများနှင့် လည်ပတ်နေသော ၎င်း၏ ရေနံပလပ်ဖောင်းများနှင့် ပိုက်လိုင်းများအတွက် အန္တရာယ်များရှိသည်။

အီရန်ကို ခုခံကာကွယ်ခြင်းသည် ဘာကူတွင် လူထုဆွေးနွေးမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အဇာဘိုင်ဂျန်တွင် ကမ်းခြေစောင့်တပ် ဖြတ်စက်သုံးစင်းကို ထောက်ပံ့ပေးထားပြီး ကမ်းရိုးတန်းရေဒါစခန်း ခုနစ်ခုကိုလည်း ရန်ပုံငွေထောက်ပံ့ပေးကာ ၎င်း၏ရေနံတပ်ဆင်ခြင်းများကို ကာကွယ်ရာတွင် အခြားအကူအညီများ ပေးဆောင်လျက်ရှိသည်။

အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံထက် အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံထက် နှစ်ဆပိုများသော Azeris လူမျိုးစုများနေထိုင်ရာ ယခင်ဆိုဗီယက်နိုင်ငံနှင့် အီရန်ကြား ဆက်ဆံရေး တင်းမာနေခဲ့သည်။ တီဟီရန်သည် အလီယက်ဗ်ကို အစ္စရေးနှင့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ရုပ်သေးရုပ်အဖြစ် ပုံဖော်ထားသည့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အဇီရီဘာသာစကားဖြင့် ရုပ်မြင်သံကြားလိုင်းကို လွှင့်တင်ကာ ဘာကူတွင် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။

အဇာဘိုင်ဂျန်သည် ၎င်း၏အစ္စလာမ္မစ်အတိုက်အခံများ၏နောက်ကွယ်တွင် အီရန်လက်ချက်ဖြစ်သည်ဟု မြင်ပြီး နှစ်နိုင်ငံစလုံးက သူလျှိုများနှင့် လှုံ့ဆော်သူများကို ဖမ်းဆီးထားသည်။

မညီမညာသော အင်အားချိန်ခွင်လျှာနှင့် ရင်ဆိုင်ရချိန်တွင် Aliyev ၏ အစိုးရသည် အစ္စရေး၏ မဟာမိတ်ဖြစ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အရိုးစွဲခြင်းမရှိပေ။ အမည်မဖော်လိုသူ သမ္မတ၏ လက်ထောက်တစ်ဦးအနေဖြင့် ဤသို့ရှင်းပြခဲ့သည်– “ကျွန်တော်တို့ဟာ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ရပ်ကွက်တစ်ခုမှာ နေထိုင်ပါတယ်။ အဲဒါက အစ္စရေးနဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဆက်ဆံရေးအတွက် အင်အားအကြီးဆုံး မောင်းနှင်အားပါပဲ။”

သို့သော်လည်း အီရန်နှင့် အစ္စရေး၏ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ပြီး၊ အဇာဘိုင်ဂျန်တွင် လက်နက်တည်ဆောက်မှုသည် ၎င်း၏ ဆိုဗီယက် T-72 တင့်ကားများအတွက် မကြာသေးမီက အစ္စရေး၏ အဆင့်မြှင့်တင်မှုများ အပါအဝင် ကျယ်ပြန့်သော ဒေသအတွက် အကျိုးဆက်များ ရှိလာနိုင်ပြီး အာမေးနီးယားနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည့်အတွက် ပြဿနာဖြစ်စေမည့် အကျိုးဆက်များ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ကက်စ်ပီယံဒေသတွင် အစုရှယ်ယာများပါသော ပါဝါအားလုံး။

“လက်နက်တွေ ဆက်ဝယ်နေတယ်။ တဖက်မှာတော့၊ ဒါဟာ အာမေးနီးယားကို ခြောက်လှန့်ဖို့ ကောင်းမွန်တဲ့ ဗျူဟာပါပဲ” ဟု ယခင် Azeri အရာရှိဟောင်းတစ်ဦးက Nagorno-Karabakh နှင့် ပတ်သက်၍ တုန်လှုပ်နေသော အသက် 18 နှစ်အရွယ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ပြောကြားခဲ့သည်။ “ဒါပေမဲ့ မင်း နံရံမှာ ချိတ်ဆွဲပြီး ဖုန်တွေ စုဖို့ လက်နက်တွေ မစုဆောင်းဘူး။

"တစ်နေ့တော့ ဒါတွေအကုန်သုံးလို့ရတယ်။"

(ရိုက်တာ)