ဘားရက်ဟူစိန်အိုဘားမား (ဃ. 4 Ağustos 1961), Amerika Birleşik Devletleri'nin devlet başkanıdır။ İlk olarak 4 Kasım 2008'de yapılan 2008 ABD başkanlık seçimleri'nde ABD'nin 44. devlet başkanı seçilmiş ve 20 Ocak 2009 tarihinde bu görevi ဂျော့ခ်ျဒဗလျူဘုရ်ှက'tan devralmıştır. 6 Kasım 2012 tarihinde yapılan 2012 ABD başkanlık seçimlerinde ပါတီမှမစ်ရွမ်နေသာ karşısında seçimi kazanmış ve Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığına ikinci kez seçilmiştir။ ABD tarihindeki ilk siyahî devlet başkanı olarak Amerika Birleşik Devletleri'ndeki büyük siyasi gelişmelerden birine imza atmıştır။
YAŞAMI
ABD'nin Hawaii eyaletindeki ဟိုနိုလူလူ kentinde Kapiolani Tıp Merkezi'nde dünyaya gelir။ Kendisiyle aynı adı taşıyan babası Kenya'nın Siaya Bölgesi'ndeki Nyang'oma Kogelo yerleşim yerinde doğmuş ve büyümüş bir Kenyalıဒိုင်ယာ။ Annesi Ann Dunham ise Kansas eyaletinin Wichita kentinde doğmuş ve büyümüş bir အမေရိကန်ဃ။
Barrack Obama'nın anne ve babası, babasının yabancı öğrenci olarak geldiği Hawaii'de tanışır ve evlenir. Yeni evli çift အိုဘားမား yaşındayken boşanır. Babası Boston'a gider ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်'nde doktora yapar ve 1965 yılında Kenya'ya geri döner. Annesi ise yine bir yabancı öğrenci olan Endonezyalı Lolo Soetoro'yla ikinci bir evlilik yapar. Obama'nın hem babası, hem de üvey babası Müslüman kökenli ailelerden gelen fakat fazla dindar olmayan kişilerdir.
Annesi ve üvey babasıyla birlikte Endonezya'ya taşınan Obama, 6-10 yaşları arasında ကာကာတာ'da ilkokul öğrenimi görür. Sonra Honolulu'ya geri dönerek 1979 yılında liseyi bitirinceye kadar anneannesi ve dedesiyle yaşar. Liseden sonra Los Angeles'teki Occidental College မှာ'de üniversitenin ilk iki sınıfını okur. Sonra New York'taki ကိုလံဘီယာတက္ကသိုလ်'ne geçiş yapar ve 1983 yılında Siyasal Bilimler bölümünden mezun olur. ၁၉၈၈ ခုနှစ် ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်မှ Hukuk Fakültesi'ne girer. ဟားဗတ် Üniversitesi'ndeyken öğrenciler tarafından yayınlanan prestijli "ဟားဗတ်ဥပဒေသုံးသပ်ချက်” dergisinin yayın işleri müdürlüğünü yapan ilk Afrikalı-Amerikalı olur. ၁၉၉၁ yılında avukatlık diplomasını alarak başarı kazanır.
အိုဘားမား anne ve babası boşandıktan sonra babasını sadece bir kez Amerika Birleşik Devletleri'ne olan ziyareti sırasında 1971 yılında görür. Babası hayatının geri kalan kısmını ကင်ညာ'da geçirir ve Ruth Ndesandjo ile evlenir ve 1982 yılında နိုင်ရိုဘီ'de bir otomobil kazasında ölür. Annesi ise 1972 yılında ikinci eşinden ayrılarak Endonezya'dan ABD'ye geri döner. ၁၉၉၂ ခုနှစ် ဟာဝိုင်အီတက္ကသိုလ်'nde antropoloji dalında doktora kazanır။ ၁၉၉၅ yılında yumurtalık kanseri'nden ölür. Barrack Obama'nın anne tarafından 1995 tane üvey kardeşi, baba tarafından ise 1 tane üvey kardeşi vardır.
ဘားရက်အိုဘားမား အဆိုပါ 1989 အတွက် Michelle Robinson ၊'la tanışır. 3 Ekim 1992 tarihinde Michelle Robinson'la evlenirler 1998 နှင့် 2001 yıllarında doğan iki kız çocuk sahibi olurlar. 1964 doğumlu Michelle Obama eşi Barack Obama gibi Harvard Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu bir avukattır. အိုဘားမား çifti ပရိုတက်စတန် Hristiyandır ve ခရစ်တော်၏ယူနိုက်တက်ဘုရားကျောင်း mezhebine üyedirler။
SİYASİ YAŞAMI
အိုဘားမား avukatlık diplomasını aldıktan sonra 1992 yılından itbaren 12 yıl süreyle ချီကာဂိုတက္ကသိုလ် Hukuk Fakültesi'ndia Anayasa hukuku dersleri verdi။ Avukatlık firmalarında çalıştı, çeşitli yardım dernekleri ve vakıflarda görev yaptı. ၁၉၉၆ ခုနှစ် အီလီနွိုက်'in eyalet senatosuna seçilerek siyasete ilk adımını attı. 1998 နှင့် 2002 yıllarında iki kez tekrar eyalet senatosuna seçildi. 2000 yılında ABD Temsilciler Meclisi'ne girmek için Demokratik Partinin ön seçimlere katıldı ama başarılı olamadı. ၂၀၀၄ tarihinde adaylığını koyduğu ABD Senatosu'nuna 70%'lik bir oy çoğunluğu almak suretiyle seçildi.
Obama'nın ABD'de ilk defa ülke sahnesine çıkması 2004 ABD başkanlık seçimleri sırasında Boston'da toplanan ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ kurultayında yaaptığı ve ülke çapında televizyonda canlı olarak yayınlanan etkileyici konuşması sayesinde olmuştur. Obama Senato'daki hizmet döneminde Senato Dışişleri Komisyonunda görev yaaptı. Doğu Avrupa၊ Orta Doğu၊ Orta Asya နှင့် Afrika'ya resmi ziyaretlerde bulundu။ Filistin devlet başkanı Mahmud Abbas'la buluştu။ ကင်ညာဒါ နိုင်ရိုဘီတက္ကသိုလ်'nde bir konferans verdi. ABD Senatosu'nda henüz 6 yıllık ilk dönemini tamamlamamışken 10 Şubat 2007 tarihinde 2008 ABD başkanlık seçimlerine Demokratik Parti'den adaylığını koyduğunu açıkladı.
2008 ABD başkanlık seçimleri
ဘားရက်အိုဘားမားa'nın yanı sıra Demokratik Parti içindeki başkanlık ön seçimlerine adaylığı koyan siyasetçiler arasında Hillary Clinton၊ John Edwards၊ Joe Biden၊ Christopher Dodd နှင့် Bill Richardson တို့ ဖြစ်သည်။ gibi birçok tanınmış siyasetçiler bulunmaktaydı။ Özellikle aday adayları arasındaki New York senatörü ဟီလာရီ ကလင်တန် eski ABD başkanı Bill Clinton'un eşi olarak çok tanınmış bir siyasetçiydi ve 2007 yılı boyunca Demokratik Partiçindeı almans şi önce
ABD başkanlık seçimlerinde iki büyük partiyi temsil edecek başkan adayı သူမ၏ eyalette ayrı ayrı ve değişik tarihlerde yapılan ön seçimlerle belirlenmektedir. Bu ön seçimlerden ilki အိုင်အိုဝါ eyaletinde 3 Ocak 2008 tarihinde gerçekleşti။ Siyahilerin sayısının çok az olduğu bu eyalette Barack Obama'nın beklenmedik bir başarı elde ederek seçimi kazanması Hillary Clinton'un adaylık şansını olumsuz yönde etkiledi. Ancak Clinton 5 gün sonra New Hampshire eyaletindeki seçimleri kazanarak yarışı sürdürdü. 2008'in Ocak ayı boyunca Demokratik Parti içinde Hillary Clinton နဲ့ Barack Obama တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ dışındaki bütün adaylar birer birer adaylıktan çekildiklerini ilan ettiler.
Ön seçim takvimine göre 5 Şubat 2008 günü 20 eyalette aynı anda yapılacak Salı seçimleri kritik bir önem taşımaktaydı. Ancak Salı gününde kazanılan oylar iki aday arasında eşitliği bozmadı. Ön seçimler diğer eyaletlerde devam etti။ Zamanla Obama'nın Clinton'a kıyasla az bir farkla öne geçtiği gözlendi. Buna rağmen Haziran ayına kadar adaylık yarışı başa baş devam etti။ ဟီလာရီကလင်တန် အိုဘားမား'yı sonuna kadar az bir farkla takip ediyordu. Ancak ön seçimler 3 Haziran 2008 tarihinde South Dakota ve Montanaeyaletleriyle tamamlandıktan sonra Hillary Clinton'un Obama'nın açtığı bu küçük farkı kapatamayacağı anlaşıldı. Barack Obama Demokratik Parti'nin 2008 ABD başkanlık seçimlerindeki adayı olarak ilan edildi. Böylece Obama ABD tarihinde iki büyük partinin birinden aday gösterilmiş ilk Afrikalı-Amerikalı aday olma özelliğini kazanmış oldu.
Demokratik Partinin kurultayı 25-28 Ağustos 2008 tarihleri arasında Colorado eyaletinin Denver kentindeki Pepsi စင်တာda yapıldı Barack Obama 28 Ağustos gecesi canlı yayınla aktarılan konuşmasında Demokratik Parti'nin adaylığını resmen kabul etti. 1 hafta sonra Minnesota eyaletinin စိန့်ပေါလ် kentindeki XCel စွမ်းအင်စင်တာ'da yapılan Cumhuriyetçi Parti kurultayında အရီဇိုးနားပြည်နယ် senatörü John McCain'in başkan adaylığını onaylandı. Böylece 2008 ABD başkanlık seçimleri kampanyası resmen başlamış oldu.
ဘားရက်အိုဘားမား ve ဂျွန်မက်ကိန်း 26 Eylül- 15 Ekim tarihleri arasında televizyon kameraları önünde 3 defa münazara yaptılar. Seçim kampanyası sırasında ABD gündemi 2008 Ekonomik Kriziyle sarsıldı. Irak Savaşı ve Terörizm gibi konular arka plana itildi။ အိုဘားမား၊ McCain'in Cumhuriyetçi Partili başkan ဂျော့ခ်ျဒဗလျူဘုရ်ှက'un başarısız ekonomik siyasetlerini devam ettireceğini öne sürdü။ McCain ise Obama'nın küçük esnafın gelir vergilerini arttıracağını iddia etti. Seçim kampanyası süresince အိုဘားမား hakkında birçok iddia dile getirilmiştir.
၂၀၀၈ ABD başkanlık seçimleri 2008 Kasım 4 günü yapıldı. ဘားရက်အိုဘားမား oyların % 52'sini kazanarak ABD'nin 44. devlet başkanı seçildi. အိုဘားမား kazandığı oy oranı ve kazandığı eyaletler bakımından son 30 yıl boyunca hiçbir Demokrat Partili başkan adayının elde edemediği bir başarıyı elde etmiştir. Obama'nın adaylığı altında Demokrat Parti Virginia, Florida ve Ohio gibi သား seçimlerde değişmez bir biçimde Cumhuriyetçilere oy veren eyaletleri kazanmayı başarabilmiştir. Seçim zaferi sonrasında yaptığı konuşmada Obama, ABD'nin gelecek döneminde zorlukların ve hataların olabileceğini belirtmiş, yaşanacak sıkıntıların ise vatanseverlikle aşılatırışın
Barack Obama 20 Ocak 2009 günü yerel saatle 12.00 (TSİ 19.00)'de daha önce 1861 yılında başkan အာဗြဟံသည်လင်ကွန်း'un yemin töreninde kullandığı İncil'e el basıp yemin ederek George W. Bush'tan görevi devraldı ve resmen ABD devlet başkanı ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်
2012 ABD Başkanlık Seçimleri
Bu seçimlerde ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ'yi 2008 yılında ilk kez ABD başkanı seçilmiş olan ဘားရက်အိုဘားမားtemsil ederken၊ Cumhuriyetçi Parti'yi ise eski မက်ဆာချူးဆက် eyaleti valisi ve iş adamı ပါတီမှမစ်ရွမ်နေသာ temsil etti Seçimi kazanmayı başaran Barack Obama tekrar ikinci bir kez 4 yıl süreyle ABD başkanlığı görevini üstlendi.
OBAMA'YA YÖNELİK ELEŞTİRİLER
အိုဘားမား 2014 Ferguson Protestoları'na yönelik, olaylarda onlarca kişinin ölmesi ve binlerce kişinin tutuklanmasına sessiz kalması ülkenin birçok kesiminde tepki toplamıştır။
Türkiye၊ Rusya၊ BM (Birleşmiş Milletler) ve တရုတ်နိုင်ငံ gösteriler de Amerika'yı itidale davet etmiştir ve göstericilere karşı sert tutumundan vazgeçmesini istemiştir.
