Akçakale တွင် မော်တာဗုံးဖြင့် ပစ်ခတ်မှုကြောင့် တူရကီနိုင်ငံသား ငါးဦး အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ဆီးရီးယားရှိ နေရာအချို့ကို တူရကီမှ အမြောက်များဖြင့် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း တူရကီ ၀န်ကြီးဋ္ဌာနက ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ဤရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် တူရကီနိုင်ငံသို့ မော်တာဗုံးများ ကျရောက်လာသောအခါတွင် ၎င်းတို့သည် ဆီးရီးယားအစိုးရ၏ တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ဦးစွာပြောရပါမည်။ တူရကီနိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်နယ်မြေ ဂုဏ်သိက္ခာကို ချိုးဖောက်ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုင်ရာနယ်မြေရှိ လူများနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိခိုက်စေခဲ့သည်။ ယင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများသည် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံတော်၏ တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ပြဌာန်းထားသော နိုင်ငံတကာဥပဒေတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဒါကြောင့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိနဲ့ မပစ်ဘဲ တူရကီကို ဗုံးကြဲတာက ဆီးရီးယားမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာက ဥပဒေကို ဆန့်ကျင်တဲ့ လုပ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ၊ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ အရေးမကြီးပါ။ ပြီးသည်နှင့် လုံလောက်သည် ။ နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သော လုပ်ရပ်သည် အခြားနိုင်ငံတစ်ခု၏ အခွင့်အရေးများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းတစ်ရပ်လုံး၏ အခွင့်အရေးများကို ထိပါးစေသည့် လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဒီနေရာမှာ ရလဒ်က သိပ်အရေးမကြီးပါဘူး။ စစ်ဆင်ရေး၏ ရလဒ်သည် ထိခိုက်ပျက်စီးစေခြင်း မရှိခဲ့သော်ငြားလည်း ဆီးရီးယားတွင် တာဝန်မှ လွတ်မြောက်ခြင်း မရှိပေ။
တာဝန်ရှိမှုနှင့် ပတ်သက်သည့် နောက်ထပ်အချက်တစ်ခုမှာ တိုက်ခိုက်မှု၏တရားမ၀င်သော ကဏ္ဍကို ဆီးရီးယားနိုင်ငံအဖြစ် ဖော်ပြနိုင်သည်။ ဗုံးကို ဘယ်သူက တကယ်ပစ်တာ အရေးမကြီးပါဘူး။ သာမာန်အခြေအနေများအောက်တွင် ပြည်နယ်တစ်ခု၏ တပ်ဖွဲ့များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိုပြည်နယ်နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ တနည်းအားဖြင့်ပြောရလျှင် စစ်အစိုးရနှင့် ဆက်စပ်နေသော တရားဝင်သတင်းရင်းမြစ်များ၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ဆီးရီးယားနိုင်ငံမှ တိုက်ခိုက်မှုအဖြစ် လက်ခံပြီး ဤပြည်နယ်၏ တာဝန်ကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ထို့ကြောင့် အဆိုပါ ကျည်ဆန်ကို ဆီးရီးယား အစိုးရမှ ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ကြောင်း ၀န်ကြီး ဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ပြည်သူ့စစ်များသည် နိုင်ငံတော်၏ ယူနီဖောင်းကို ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ၀တ်ဆင်ခြင်းမပြုသော်လည်း လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ၎င်းကို သတ်မှတ်ပြီး ၎င်း၏တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသည်။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စစ်အာဏာရှင်ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေသည့် တပ်ဖွဲ့များပင်လျှင် ၎င်း၏တာဝန်ဝတ္တရားအောက်တွင် ရှိနေသည်ဟု ယူဆပါသည်။ ဆီးရီးယားနိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အတိုက်အခံများ၏ လုပ်ရပ်များအတွက်လည်း တာဝန်ရှိသည်။ အတိုက်အခံတွေ အာဏာရလာရင် ဒီတာဝန်က ဆက်ရှိနေတယ်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံတစ်ခုအနေဖြင့် ဆီးရီးယားတွင် တာဝန်ရှိသည်။ ယင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ တာဝန်ရှိသူများက ၎င်းတို့၏ တာဝန်ကို လက်ခံကြပြီး လိုအပ်သည်များကို တောင်းပန်ခြင်းနှင့် လျော်ကြေးပေးခြင်းများ အရ လိုအပ်သည်များကို လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။
တူရကီအနေနဲ့ ဆီးရီးယားကို ဒီလိုမျိုး အရေးတကြီး အယူခံဝင်သင့်ပြီး ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းကို အသိပေးထားဖို့ လိုပါတယ်။ နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် တူရကီသည် ဤကဲ့သို့ အတိအကျ လုပ်ဆောင်ရန် အမှန်တကယ် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ နောက်ထပ်အရေးကြီးတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုကတော့ အင်အားသုံးပိုင်ခွင့်ပါ။ ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ အပိုဒ် ၂(၄) အရ အင်အားသုံးပိုင်ခွင့်ကို တားမြစ်ထားသည်။ အပိုဒ်ခွဲတွင် ပြည်နယ်တစ်ခုသည် နယ်မြေစိုးမိုးရေး သို့မဟုတ် အခြားသူတစ်ဦး၏ နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်မှုကို ဆန့်ကျင်သည့် အင်အားသုံးရန် တားမြစ်ထားသည်။ ၎င်းသည် တားမြစ်ထားသည့် အင်အားသုံးရုံသာမက အသုံးပြုရန် ခြိမ်းခြောက်မှုလည်းဖြစ်သည်။ ဆောင်းပါး၏ နယ်ပယ်သည် အလွန်ကျယ်ပြန့်ကြောင်း စာဖတ်သူများကို သတိပေးထိုက်သည်။ အင်အားသုံးခြင်းပါ၀င်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်တိုင်းနီးပါးကို ၎င်းအခြေအနေတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ပါသည်။
အင်အားသုံးခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ခြွင်းချက်နှစ်ခုရှိသည်။
ကုလသမဂ္ဂစနစ်အတွင်း အင်အားအသုံးပြုမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ခြွင်းချက်နှစ်ခုရှိသည်။ ယင်းတို့အနက် ပထမအချက်မှာ လုံခြုံရေးကောင်စီကို ဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်အာဏာပေးသည့်အချိန်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးသည် ပျောက်ကွယ်လုနီးပါး သို့မဟုတ် ပြိုကွဲသွားသောအခါ၊ ဤအာဏာကို ပေးအပ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားသည်ကို ဆုံးဖြတ်သည့် လုံခြုံရေးကောင်စီလည်း ဖြစ်သည်။ ဤအာဏာကို ကိုရီးယားတွင် 1950 နှင့် 1991 ခုနှစ်တွင် အီရတ်တွင် ထပ်မံအသုံးပြုခဲ့သည်။ ဆီးရီးယားပြည်တွင်းစစ်၏ ဒေသဆိုင်ရာ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများရှိနေပြီး ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်ဟု စောဒကတက်နိုင်သည်။ သို့သော်လည်း လုံခြုံရေးကောင်စီ၏ အမြဲတမ်းအဖွဲ့ဝင်နှစ်နိုင်ငံဖြစ်သည့် တရုတ်နှင့် ရုရှားတို့က ဗီတိုအာဏာသုံးကာ ဆီးရီးယားတွင် အင်အားအသုံးပြုမှုကို ရည်ညွှန်းသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို ယခုအချိန်အထိ လက်ခံခြင်းမပြုရန် တားမြစ်ထားသည်။ လုံခြုံရေးကောင်စီကို ထိုသို့လုပ်ဆောင်ရန် ခွင့်ပြုခြင်းအပြင် အင်အားအသုံးပြုမှုနှင့်ပတ်သက်သည့် အခြားခြွင်းချက်မှာ တရားဝင်ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေးအခွင့်အရေးဖြစ်သည်။ လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် မိမိကိုယ်ကိုယ်ခုခံကာကွယ်ရန်အတွက် တပ်ဖွဲ့အား အသုံးပြုရမည်ဟု ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ အပိုဒ် ၅၁ တွင် တရားဝင်ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေးကို ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ပစ်မှတ်ဖြစ်သည့် နိုင်ငံသည် မိမိကိုယ်တိုင် သို့မဟုတ် ၎င်း၏ မဟာမိတ်များနှင့်အတူ တရားဝင် မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် ရည်ရွယ်၍ အင်အားကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ အဆိုပါ ဆောင်းပါးတွင် လုံခြုံရေးကောင်စီအား လိုအပ်သော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများ မဆောင်ရွက်နိုင်မချင်း အဆိုပါတပ်ဖွဲ့အား တရားဝင်သော ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်ကြောင်း လုံခြုံရေးကောင်စီတွင် ဖော်ပြထားသည် ။ ကုလသမဂ္ဂစနစ်သည် ဤအခြေအနေနှစ်ခုမှလွဲ၍ အခြားကိစ္စရပ်တိုင်းတွင် အကြမ်းဖက်မှုများကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။
လက်တုံ့ပြန်ခြင်းဆိုသည်မှာ တရားဥပဒေ စာပေများတွင် လက်တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် ပျက်စီးစေခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်သည့်နည်းလမ်းများကို ရည်ညွှန်းသည့် ဝေါဟာရဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ၎င်းတို့နှစ်ဦးစလုံးအတွက် လက်တုံ့ပြန်သည့်အသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုသည်။ လက်တုံ့ပြန်ခြင်းသည် အခြေခံအားဖြင့် အခြားနိုင်ငံတစ်ခုအပေါ် ရန်လိုသောလုပ်ရပ်ကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် နိုင်ငံတစ်ခုမှ ဥပဒေနှင့်အညီ လုပ်ဆောင်ခြင်းအား ရည်ညွှန်းသည်။ ဤဆက်စပ်မှုတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသော အရေးယူဆောင်ရွက်မှုများသည် ကုန်သွယ်မှုလင့်ခ်များကို ဖြတ်တောက်ခြင်း သို့မဟုတ် သီးခြားနိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံသားများအတွက် ဗီဇာလိုအပ်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းကဲ့သို့သော လုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။ ပျက်စီးစေခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ခြင်းဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတကာဥပဒေအရ တားမြစ်ထားသော နည်းလမ်းဖြင့် အခြားနိုင်ငံတစ်ခုမှ တရားမဝင်သော လုပ်ဆောင်ချက်ကို တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။ သာမာန်အခြေအနေများအရ၊ တားမြစ်ထားသောတုံ့ပြန်မှုသည် တရားမ၀င်သောနိုင်ငံအဖြစ် ပထမဆုံးလုပ်ဆောင်သောနိုင်ငံတကာဥပဒေကိုချိုးဖောက်ပြီး ၎င်းနှင့်လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန်အတွက် တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုကိုလုပ်ဆောင်သောကြောင့် တားမြစ်ထားသောတုံ့ပြန်မှုသည်တရားမ၀င်ကြောင်း စောဒကတက်နိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်များ ကျင့်သုံးမှုကို ရပ်ဆိုင်းသည့် နည်းလမ်းကို နမူနာအဖြစ် ကိုးကားနိုင်သည်။ အကြမ်းဖက်မှုအသုံးပြုခြင်းကိုတားမြစ်သည့်ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းအပိုဒ် ၂(၄) သည် ယနေ့ခေတ်တွင် စည်းနှောင်ထားသောစည်းမျဉ်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး တရားဥပဒေဆိုင်ရာအစီအမံများတွင် ပျံ့နှံ့နေသည့်အမြင်အရ အကြမ်းဖက်မှုကိုကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့်အသုံးပြုခြင်းမပြုလုပ်ရပါ။ အလားတူပင်၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးသောဆက်ဆံရေးကြေငြာစာတမ်း 1970 သည် အင်အားသုံးခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် ဆက်ဆံရေးကို တားမြစ်ထားသည်။
တစ်ကြိမ်တည်းသာ ဖြစ်ပွားသော ရိုးရှင်းသော နယ်စပ်တိုက်ပွဲများသည် လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မှု မဟုတ်သော်လည်း ကြိမ်ဖန်များစွာ ပစ်ခတ်ခြင်း သည် အခြေအနေ အမျိုးမျိုး အရ လက်နက်ကိုင် တိုက်ခိုက်မှု အဖြစ် သတ်မှတ် နိုင်သည်။ အကျိုးဆက်အနေဖြင့် အင်အားသုံး၍ တရားမျှတသော မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် လမ်းဖွင့်ပေးနိုင်သည်။ ဆီးရီးယားနိုင်ငံမှ တူရကီကို ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းသည် အထူးသဖြင့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံသည် တာဝန်ဝတ္တရားများကို လက်မခံဘဲ လိုအပ်သည်များကို လုပ်ဆောင်ပါက တရားဝင်ကိုယ်ပိုင်ကာကွယ်ရေးအခွင့်အရေးကို တိုးမြင့်လာစေသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ ဆီးရီးယားတွင် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်သည့် အနေအထားဖြင့် တူရကီသည် ဤမျဉ်းကြောင်းတစ်လျှောက် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ရောက်ရှိလာကြောင်း သရုပ်ပြခဲ့သည်။
တရားဝင်သော မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ပိုင်ခွင့်ကို အချိုးကျပုံစံဖြင့် အသုံးပြုရမည်။ လက်ရှိအခြေအနေအရ ကြီးမားသော ဗုံးခွဲခြင်းနှင့် သိမ်းပိုက်ခြင်းများသည် ဤကဲ့သို့ အရည်အချင်းပြည့်မီမည်မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းပါသည်။ အချိုးကျသည်ဟု ဖော်ပြနိုင်သည့်အရာမှာ မော်တာဗုံးကို ပစ်ခတ်သည့် ဘက်ထရီကို ဖျက်ဆီးခြင်းဖြစ်ပြီး တူရကီသည် ယင်းကဲ့သို့သော နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုမျိုး မကြုံတွေ့ရစေရန် တားဆီးသည့် စီမံချက်များနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသော အကန့်အသတ်ရှိသော ပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်သည်။ လက်တုံ့ပြန်ခြင်းသည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် "တုံ့ပြန်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဤရှုထောင့်ကို အလေးပေးရန်အတွက် အချိုးကျတုံ့ပြန်မှုပေးခြင်းကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သော်လည်း ထိုသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် တရားဝင်သော မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ပိုင်ခွင့်အပေါ် တစ်ခုတည်းသာမူတည်ခြင်းမရှိသည့် အယူခံဝင်ခြင်းအတွက် အယူခံဝင်မည့်အန္တရာယ် ပါရှိသည်။ တရားဝင်သော မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် အချိန်မဆုံးရှုံးစေဘဲ ချက်ချင်းဆောင်ရွက်ရပါမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ကျော်လွန်သွားပါက၊ တိုက်ခိုက်ပိုင်ခွင့်ကို ဖယ်ရှားနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။ မိမိကိုယ်ကို ကာကွယ်ရေးအတွက် အင်အားသုံးခြင်းမှလွဲ၍ အခြားနည်းလမ်းမရှိသည့်အခါတွင်သာ အကျုံးဝင်သည် သို့မဟုတ် လက်ရှိအသုံးပြုနေသော နည်းလမ်းများသည် မည်သည့်ရလဒ်မျှ မထုတ်လုပ်နိုင်သည့်အခါတွင်သာ အကျုံးဝင်ပါသည်။
တူရကီပြည်တွင်းဥပဒေအောက်တွင် ရွေးချယ်စရာများ
ဗုံးခွဲတိုက်ခိုက်မှုကို တူရကီပြည်တွင်းဥပဒေနှင့်အညီ ကြည့်ပါ- အင်အားသုံးပိုင်ခွင့်ကို တူရကီဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၉၂ အရ ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဤအပိုဒ်တွင် တူရကီတပ်များကို နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ အခြားနိုင်ငံတစ်ခုသို့သာ စေလွှတ်နိုင်သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။ ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ အပါအဝင် နိုင်ငံတကာ သဘောတူစာချုပ်များ လိုအပ်သည့် အခြေအနေများတွင် ယင်းကို ခွင့်ပြုရန် တူရကီ မဟာအမျိုးသား ညီလာခံ (TGNA) အား ခွင့်ပြုရန် မလိုအပ်ဘဲ တာဝန်ခွဲဝေမှုနှင့် ဒီမိုကရေစီ ပါဝင်မှုကို ရယူရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် တူရကီ အစိုးရ အဆက်ဆက်သည် ညီလာခံမှ ခွင့်ပြုချက် ရယူမှသာ အခြားနိုင်ငံများသို့ လက်နက်ကိုင် တပ်ဖွဲ့များ စေလွှတ်ရန် အမြဲတမ်း လိုလားခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ဖြစ်ခြင်းကြောင့် TGNA သည် နိုင်ငံတကာဥပဒေတရားဝင်ဟုယူဆသည့် အမှုကိစ္စတစ်ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားခြင်းရှိ၊မရှိ ဆုံးဖြတ်ရန် အနေအထားတွင်ရှိသည်။ အာဖဂန်နစ္စတန်ရှိ ISAF နှင့် လက်ဘနွန်ရှိ UNIFIL ကဲ့သို့သော ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းများကို ဤချိတ်ဆက်မှုတွင် ပြန်လည်သုံးသပ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးရီးယားနှင့် ပတ်သက်သည့် ခွင့်ပြုချက်ကို ညီလာခံက လက်ခံပါက၊ ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်သည် ရိုးရှင်းသော အစိုးရမှ လက်ခံခြင်း မဟုတ်ဘဲ ကျယ်ပြန့်သော ဒီမိုကရေစီ ပါဝင်မှု ပါ၀င်သည့် စင်မြင့်ပေါ်တွင် နိုင်ငံ၏ ဥပဒေပြုအဖွဲ့မှလည်း ဖြစ်သည်ဟူသော အယူအဆကို ထင်ဟပ်စေသည်။
ဤအဆင့်တွင် တူရကီသတိထားရမည့်အချက်များ အမျိုးမျိုးရှိသည်။ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်များသည် ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်း၏ ဘာသာစကားနှင့် ကိုက်ညီရမည်။ စစ်ပွဲဆိုင်ရာ စည်းကမ်းချက်များကို လုံးလုံးလျားလျား ချိုးဖောက်သောကြောင့် ၎င်းတို့အား ဖယ်ထုတ်သင့်သည်။ တူရကီဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံဥပဒေ ပုဒ်မ ၉၂ သည် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းနှင့် မကိုက်ညီသည့် စကားလုံးအသုံးအနှုန်းကို 'စစ်ပွဲ' ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုထားပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ် ရေးဆွဲနေချိန်တွင် ယင်းအချက်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် အမျိုးသားအကျိုးစီးပွား မည်မျှပင် အရေးကြီးနေပါစေ ဆီးရီးယား၏ လုပ်ရပ်များသည် တူရကီ၏ နယ်မြေစိုးမိုးရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်သည်ဟူသော အချက်အပေါ် ကုလသမဂ္ဂ ပဋိညာဉ်စာတမ်းနှင့် အပြိုင် ဖိစီးထားရမည်ဖြစ်သည်။ ပထမဦးစွာ ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် လက်စားချေခြင်းဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများကို ရည်ညွှန်းသော ဝေါဟာရများသည် နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ လိုက်နာမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို ပေါ်ပေါက်စေနိုင်သည်။ တူရကီနိုင်ငံအားလုံး၏အထက်တွင် ၎င်းသည် ၎င်း၏လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ခြွင်းချက်မရှိအသုံးပြု၍ မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း ကြေညာရမည်ဖြစ်သည်။ မှော်စကားလုံးသည် ကာကွယ်ရေးဖြစ်သည်။ လက်တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ခြင်းကဲ့သို့သော အခြားကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်သည့် ထုတ်ပြန်ချက်များသည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ခုခံကာကွယ်နိုင်သော်လည်း ၎င်း၏ရပ်တည်ချက်ကို နိုင်ငံတကာဥပဒေအောက်တွင် အချေအတင်ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် ပြင်သစ်တို့ကဲ့သို့ နိုင်ငံများသည် ကာကွယ်ရေးသဘောတရားကို ခေါ်ဆိုခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ အင်အားအသုံးပြုမှုကို အမြဲရှင်းပြနေပါသည်။ လက်တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် တုံ့ပြန်ခြင်းကဲ့သို့သော အယူအဆများကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အစ္စရေးက မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့သည် ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်သော လုပ်ရပ်များနှင့် အမြဲတမ်း ချက်ချင်းဆက်စပ်နေသည်။
* ပါမောက္ခ İbrahim Kaya သည် USAK မှ ကျွမ်းကျင်သူဖြစ်သည်။
(တူရကီအပတ်စဉ်)
