မြန်မာပြည်ပြည်တွင်းစစ်

မြန်မာနိုင်ငံ သမ္မတ ဦးသိန်းစိန်သည် ၎င်း၏ သံတမန်ဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း ဦးအောင်မင်းမှတဆင့် တနှစ်အတွင်း ယခင် စစ်အစိုးရက သဘောတူထားသည့် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး အများစုကို ပြန်လည် သက်တမ်းတိုးခဲ့ပြီး ၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များကတည်းက ဘိန်းစိုက်ပျိုး ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခဲ့သည့် မြောက်ပိုင်းရှိ ဝ လူနည်းစု၏ အင်အားကြီး ပြည်သူ့စစ်များ အပါအဝင်၊ အထူးသဖြင့် ကရင်၊ ရှမ်း၊ ချင်း၊ ကယားလူနည်းစု (၁) တို့နှင့် သဘောတူညီချက်များကို ပထမဆုံးအကြိမ် ညှိနှိုင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဂျပန်နှင့် နော်ဝေတို့ ဦးဆောင်သော နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းက မြန်မာ-ထိုင်း နယ်စပ်ရှိ ငြိမ်းချမ်းသော ဇုန်သစ်များတွင် ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်းများကို ပံ့ပိုးကူညီရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း ပြောသည်။

သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံတွင် မကြာခဏဖြစ်ပွားခဲ့သည့်အတိုင်း စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများ စတင်ပေါ်ပေါက်လာမည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ကနဦး အကောင်းမြင်ဝါဒကို အစားထိုးခဲ့သည်။ ရှမ်းလက်နက်ကိုင်များနှင့် ဗမာစစ်တပ်ကြား တိုက်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားနေပြီး ကရင်အသိုက်အဝန်းအတွင်း သဘောထား ကွဲလွဲမှုများ ရှိနေသည်။ မြန်မာ-ထိုင်းနယ်စပ်ရှိ အဖွဲ့များနှင့် ဆွေးနွေးပွဲများ စတင်နေချိန်တွင် မြောက်ပိုင်းတွင် ကချင်လွတ်လပ်ရေးတပ်မတော်မှ လက်နက်များ ထပ်မံတပ်သိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ကချင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းတွင် တိုက်ပွဲများ ပိုမိုဆိုးရွားလာခဲ့သည်။ တိုက်ပွဲများကြောင့် ကချင်လူမျိုး ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ဖြစ်ခဲ့ပြီး တရုတ်နိုင်ငံ၊

ဆွန်နီအစ္စလာမ်ဘာသာကိုးကွယ်သည့် မွတ်စလင်လူနည်းစုဖြစ်သည့် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် လူမျိုးရေးအကြမ်းဖက်မှုများသည် ဒေသတွင်းရှိ အခြားဒေသများနှင့်မတူဘဲ ဗုဒ္ဓဘာသာရခိုင် (ရခိုင်) အများစုတွင် တစ်ဖန်ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထပ်တလဲလဲ ခံစားနေကြရသော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုသည် လူမှုအသိုက်အဝန်းများအကြား ပဋိပက္ခသမိုင်း၏ အမွေအနှစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေက ရိုဟင်ဂျာတွေကို အစွဲအလမ်းကြီးစွာ ငြင်းပယ်ကြပါတယ်။

ရှမ်း၊ ချင်းနှင့် ကချင်လူနည်းစုများက ၁၉၄၇ ပင်လုံညီလာခံတွင် ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံမူဘောင်ကို လက်ခံသောအခါ ဗမာအများစုသည် ၎င်းတို့အား ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ပုံစံအဖြစ် အာမခံခဲ့သည်။ သို့သော် အခြားလူနည်းစုများကို ဖိတ်ကြားခြင်း မပြုဘဲ ကရင်လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ရလဒ်ကို ပယ်ချခဲ့သည်။ အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များ ပျက်ကွက်ပြီးကတည်းက ဗမာကြီးစိုးသော ဗဟိုအစိုးရ၏ တိုင်းရင်းသား မူဝါဒသည် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေးနှင့် အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းမှု တန်ပြန်ရေးတို့အကြား တလှည့်စီ ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ကိုယ်ပိုင်ပြဌာန်းခွင့်၊ သယံဇာတနှင့် မြေယာခွဲဝေမှု သို့မဟုတ် လူနည်းစု ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ရေရှည်တည်တံ့သော နိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်ဖြင့် ယင်းကို ချိုးဖျက်နိုင်ခဲ့ခြင်း မရှိပေ။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ထောက်လှမ်းရေး အကြီးအကဲ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခင်ညွန့်၏ ၂၀၀၄ ခုနှစ် ထုတ်ပယ်ခံရချိန်အထိ ဗျူဟာကို ကူးယူကာ တိုင်းရင်းသားအရေး ပြေလည်မှု မရမချင်း စစ်သည်များအကြား “ရဲရင့်သော ငြိမ်းချမ်းရေး” ရှိရန် ဦးသိန်းစိန်က တောင်းဆိုခဲ့သည်။

ပြည်တွင်းစစ်ရဲ့ အမွေအနှစ်

သို့သော် ဗမာနှင့် လူနည်းစုများကြား မယုံကြည်မှုများ၊ ဆယ်စုနှစ်ခြောက်ခုကြာ ပြည်တွင်းစစ်၏ အမွေအနှစ်မှအစပြု၍ အတားအဆီးများစွာ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ တပ်မတော်၏ အထက်အောက် ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေးနှင့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် (ဖခင်လည်း ဗမာစစ်တပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သူ) တို့အကြား လက်ရှိ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး အရ ဗမာအသိုင်းအဝန်းအတွင်း ကွဲပြားမှု နည်းပါးသည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြောက်ကျား စစ်ပွဲများ ဆင်နွှဲခဲ့ရာ ကချင်၊ ကရင်နှင့် ရှမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်များ အားကောင်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် ညံ့ဖျင်းသော နိုင်ငံရေး ဗျူဟာများ ဖြစ်လာကာ ငြိမ်းချမ်းသော မြန်မာ့ နိုင်ငံရေး ပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်ရေး ဘုံအမြင်ကို သဘောတူနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။ ဗမာနှင့် ပတ်သက်လျှင် အနည်းငယ်သာ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကိုးကွယ်သော ဘာသာ၊ လူမျိုးရေးအရ သီးသန့်ဖြစ်လုနီးပါးဖြစ်နိုင်သော လူမျိုးရေးအသိုက်အဝန်းတစ်ခုအဖြစ် လွှမ်းမိုးကြီးစိုးနေသည့် ဗမာ့အမြင်ကို မေးခွန်းထုတ်ရန် ပြင်ဆင်ထားကြသည်။

အထူးသဖြင့် လူမျိုးစုမေးခွန်းသည် နယ်မြေနှင့် စီးပွားရေးနှင့် ဆက်စပ်နေသောကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ အယူအဆကို ပြန်လည်စဉ်းစားရန် အရေးကြီးပါသည်။ 1940 ခုနှစ်များမှစ၍ နယ်စပ်ဒေသများတွင် စစ်စီးပွားရေးများ ဖွံ့ဖြိုးလာကာ ထိုနေရာတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးသည် အင်အားကြီးဒေသခံများနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အကျိုးစီးပွားများကို ထိခိုက်စေမည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် ၎င်း၏စီးပွားရေးကို ကမ္ဘာနှင့်အဝှမ်း ဖွင့်လှစ်ရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်တွင် ၎င်း၏ ကြွယ်ဝသော သဘာဝအရင်းအမြစ်များက စိတ်ဝင်စားမှုကို နှိုးဆွလျက်ရှိသည်။ အစွန်အဖျားဒေသများ အထူးသဖြင့် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ကချင်ပြည်နယ်တို့တွင် သစ်နှင့် အဖိုးတန်ကျောက်မျက်များ ပေါများပြီး ရေအားလျှပ်စစ် အလားအလာရှိသည်။ ဒေသခံလူထုများသည် ၎င်းတို့၏နယ်မြေများကို ဗမာအများစု—စစ်တပ်နှင့် နီးစပ်သော လုပ်ငန်းစုများ—နှင့် နိုင်ငံခြားကုမ္ပဏီများ (တရုတ်နှင့် ထိုင်း)တို့က လုယူခြင်းကို ရပ်တန့်ရန် ရုန်းကန်နေရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် သာတူညီမျှမျှတစွာ ခွဲဝေဖွံ့ဖြိုးမှုကို အာမခံချက်မပေးနိုင်သရွေ့ ပြည်တွင်းစစ်စီးပွားရေး၏ အာဏာရှင်ဆန်သော အလေ့အကျင့်များသည် ငြိမ်းချမ်းသော တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုများ ဆက်ဆံရေး ဖြစ်နိုင်ခြေကို အလျှော့အတင်း ထိခိုက်စေမည်ဖြစ်သည်။

သို့သော်လည်း မြို့တော်သစ်နေပြည်တော်တွင် အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ပေါက်လာကာ နားထောင်လျက်ရှိသည်။ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ကန့်သတ်ထားဆဲ ဗမာ အတိုက်အခံကို ကြိုဆိုသည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ပါဝင်သည်။ ကချင်ပြည်နယ်တွင် တရုတ်ဦးဆောင်သော မြစ်ဆုံရေကာတာစီမံကိန်းကြီးကို ၂၀၁၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလတွင် ဦးသိန်းစိန်က ရပ်ဆိုင်းလိုက်ခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့၏ ဓာတ်အားများ တိုးမြင့်လာခဲ့သည်။ ယခုအခါ အမျိုးသားလွှတ်တော်နှင့် ဒေသန္တရဥပဒေပြုလွှတ်တော် ၁၄ ခု (၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ယခင်နှစ်များထက် ဖက်ဒရယ်စနစ်ဖြင့် ဖန်တီးထားသော၊ ၂၀၁၀ ရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် အစားထိုးရန်) အံ့အားသင့်ဖွယ် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် (၂) နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးမှုများအတွက် နေရာသစ်ကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး လူမျိုးပေါင်းစုံ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးရေး မျှော်လင့်ချက်သစ်များ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။

(Le Monde သံတမန်ရေးရာ)