Bir önceki pazar, 11 Kasım'da, üç büyük imparatorluğun tasfiyesiyle sonuçlanan “Birinci Dünya Savaşı”nı bitiren ateşkesi anmak için Paris'te törenler yapıldı. Bu anma törenine ABD ile Avrupalı "နေတိုး" müttefikleri arasında Trump'ın açtığı çatlakların gölgesi düştü။ Trump yönetimine güvenini kaybeden Avrupa, kendi güvenliğini sağlamak için 'yeni' yollar arıyor.
Küresel sistem içindeki çatlaklar, ABD ve Avrupa'da merkez partilerin ပေါ်ပြူလာစာရင်း Sağ partiler tarafından erozyona maruz bırakılmaları, Çin'in ekonomik yükselişi, Rusya'nın yeniden sikmaslahıvee, le ticaret savaşları ufuktaki dünya savaşının işaretleri olarak kodlanıyor. Bugünkü koşulların “1914 öncesi” ve “1939 öncesi” koşullara benzediğine dair atıflar yapılıyor။ Bu atıfların ucu dünya savaşlarına gidiyor.
Çin'in yükselişini ABD'ye en ciddi tehdit olarak gören 'Ulusalcı' şahin bir eğilim Trump yönetimiyle birlikte 'oyun kurma' gücüne erişti။ Trump'ın Çin ile ticaret savaşlarına bu grup yön veriyor။ “Çin tarafından öldürülmek: Ejderha ile yüzleşmek-Küresel eylem çağrısı” ve “Yaklaşan Çin Savaşı” başlıklı kitapların yazarı olan Prof. Peter Navarro, Trump'ıcarenörse di önelik ticaret savaşlarında başrol oynuyor။
ABD'nin Ulusal Savunma Stratejisi'ne “Çin Korkusu” sinmiş durumda။ Bu korkuyu en iyi, ပါမောက္ခ Graham Allison'ın antik Yunan'daki “Peleponnes Savaşları”ndan esinlenerek ürettiği “Tukidides Tuzağı” anlatıyor။ Atinalı အထွေထွေ Tukidides'e göre, egemen askeri güç (Sparta) ile yükselen güç(Atina) arasındaki rekabetin savaşla sonuçlanması kaçınılmazdı။ Atina'nın deniz gücünün gelişmesiyle အပြိုင် ekonomik yükselişi Sparta için savaş sebebiydi ။ Trump'ın eski Beyaz Saray Baş Stratejisti Steve Bannon ise 2016'da yaptığı konuşmada 10 yıl içinde, Güney Çin Denizi'nde Çin ile ABD arasında bir savaşın palak vereceğini ös.
Bugünkü dünya durumunu “1914 öncesi” ile eşleştirenler, 19. Yüzyılın egemen gücü İngiltere ile yükselen gücü Almanya arasındaki rekabetin savaşla sonuçlandığına di “İngiltere'nin Alman korkusu”nun yeriniyse Amerika'nın Çin Korkusu” almış görünüyor. Oxford Üniversitesi profesörlerinden tarihçi Margaret Macmillan, “Barışa Son Veren Savaş” kitabında Almanya'nın “deniz gücü” olma yönündeki girişimlerinin İngiltere'de yaratkunyısısındı ayırıyor Mesalâ İngiliz gazeteci Ernest Edvin Williams, 1896'daki "Made in Germany" başlıklı yazısında bakın ne demiş:
“Dev bir ticari devlet, refahımızı tehdit etmek ve dünya ticareti konusunda bizimle çatışmak üzere yükseliyor. ကဗရီနစ်ဘာကင်။ Oyuncaklar, kızlarımızın bebekleri, yavrularımızın oyun odalarında sağa sola fırlattığı peri masalları, hep Almanya'da üretilmiş, hatta en sevdiğiniz gazetenizinüklakıdılmek
1897'de “Daily Mail” gazetesi ise okurlarını “gelecek on yılda gözlerini Almanya'dan ayırmamaları” konusunda uyaran bir tefrika yayınlamış။ 1902'de Ingilizler VII. Edvard'ın taç giymesini kutlamak için Donanma gösterisi yaptılar. "The Times" gazetesi, töreni İngiliz deniz gücünün sağlam bir gösterisi olarak duyurmakla kalmayarak, "rakiplerimizden bazıları aradan geçen süre içerisinde canla başla çalırıtıt rlar. Bilmeleri gerekir ki Britanya tetikte ve savunmadadır, denizlerdeki üstünlüğünü muhafaza etmek için de gerekli သူမ၏ fonu harcamaya hazırdır” demiş။
Bu yazılar ABD'deki Çin karşıtı yazılarda sergilenen söylem ve üslupla birebir örtüşüyor။ 1800'lerin sonları ve 1900'lerin başlarındaki İngiliz basınındaki Alman aleyhtarı yazıların, "Almanya" yerine "Çin" olarak değiştirilmesi halinde kimse aradaki farkı anlamayacaktır ABD'nin Çin'in askeri harcamasının dört katı büyüklüğüne denk düşen 716 milyar dolarlık yıllık askeri bütçeyi သည်းခြေရည် yeterli görmemesi dünyanın ne yöitğini doruize Maalesef, barış anlaşmaları savaşın bittiğini göstermiyor, sadece bir molaya işaret ediyorlar။
Abdullah Muradoğlu
