အီဂျစ်လွှတ်တော်က အစ္စလာမ်ကို ဥပဒေပြုရေးအရင်းအမြစ်အဖြစ် မဲခွဲဆုံးဖြတ်သည်။

ညီလာခံအဖွဲ့ဝင်များသည် ကြာသပတေးနေ့တွင် စုရုံးကြပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေမူကြမ်းပါ ပုဒ်မ ၂၃၄ မှ တစ်ခုစီကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

“အစ္စလာမ်ဘာသာသည် နိုင်ငံတော်ဘာသာဖြစ်ပြီး အာရဗီဘာသာစကားသည် ၎င်း၏တရားဝင်ဘာသာစကားဖြစ်သည်။ အစ္စလာမ့်ရှရီယာအခြေခံမူများသည် ဥပဒေပြုခြင်း၏အဓိကအရင်းအမြစ်ဖြစ်သည်” ဟု သဘောတူထားသောစာပိုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

ခရစ်ယာန်နှင့် ဂျူးတရားဝင် ထုံးတမ်းစဉ်လာများ၏ အခြေခံမူများသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စများကို လမ်းညွှန်ပေးမည့် အပိုဒ်တစ်ပိုဒ်ကိုလည်း အတည်ပြုခဲ့သည်။

နောက်ဆုံးမူကြမ်းကို သမ္မတ မိုဟာမက် မော်စီထံ ပေးပို့ပြီး လူထုဆန္ဒခံယူပွဲ မကျင်းပမီ အတည်ပြုရန် မျှော်လင့်ရသည်။

လွန်ခဲ့သည့် ခြောက်လက သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရခဲ့သော မွတ်ဆလင် ညီအကိုတော်များအဖွဲ့ သည် အဆိုပါ လှုပ်ရှားမှုသည် သမ္မတအား ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများကို အဆုံးသတ်ရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေမည်ဟု မျှော်လင့်သည်။

နိုဝင်ဘာလ 22 ရက်နေ့တွင် Morsi သည် "အတည်ဖြစ်ပြီးအယူခံမ၀င်သော မည်သည့်ဆုံးဖြတ်ချက် သို့မဟုတ် ဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်ကိုမဆို ထုတ်ပြန်ရန် ခွင့်ပြုထားသော အငြင်းပွားဖွယ်အမိန့်" ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အဆိုပါ ကြေညာချက်တွင် တရားရုံးများသည် သမ္မတ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို စိန်ခေါ်ခြင်း မပြုရန်လည်း တားမြစ်ထားသည်။

၂၀၁၁ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ကာလရှည်ကြာ အာဏာရှင် ဟော့စနီ မူဘာရက်ကို ဖြုတ်ချခဲ့သော လူကြိုက်များသည့် ဆန္ဒပြပွဲများကို ဖြိုခွင်းရာတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသည့် လုံခြုံရေးအရာရှိများကို ပြန်လည်စစ်ဆေးရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။

အဆိုပါ ကြေငြာချက်အား “တရားဝင်မှုကို ဆန့်ကျင်သည့် အာဏာသိမ်းမှု” နှင့် “ဆိုးရွားသော အကျိုးဆက်များ ရှိလာနိုင်သည့် တော်လှန်ရေးအပေါ် ကြီးမားသော ထိုးနှက်ချက်” အဖြစ် တံဆိပ်ကပ်ထားသည့် အတိုက်အခံ အင်အားစုများမှ နိုင်ငံတစ်ဝန်း ဆန္ဒပြတောင်းဆိုမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အီဂျစ်သမ္မတက အဆိုပါအမိန့်အပေါ် ဝေဖန်မှုကို ပယ်ချခဲ့ပြီး "ကျွန်ုပ်၏ အဓိကတာဝန်မှာ ဤအသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလကို ဖြတ်သန်းရန်အတွက် အမျိုးသားသင်္ဘောကို ထိန်းသိမ်းထားရန်ဖြစ်သည်။ ယင်းမှာ မလွယ်ကူပေ။ အီဂျစ်ပြည်သူများသည် လွတ်လပ်ရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းတွင် ရှေ့သို့သွားရန် စိတ်ပိုင်းဖြတ်ထားသည်။"

၎င်းသည် ယာယီအစီအမံတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအသစ်ပြင်ဆင်သည့်အခါတွင် ၎င်း၏ အထူးအာဏာများကို လက်နက်ချရန် စီစဉ်နေကြောင်း အမိန့်ကို ဆန့်ကျင်သည့် နောက်ဆုံးဆန္ဒပြမှုများကို တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင်နှင့် နိုင်ငံတကာ အဏုမြူစွမ်းအင်အေဂျင်စီ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်ဟောင်း မိုဟာမက် အယ်လ်ဘာရာဒီက မော်စီသည် “နိုင်ငံတော်အာဏာအားလုံးကို သိမ်းပိုက်ပြီး သူ့ကိုယ်သူ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ဖာရိုဘုရင်သစ်အဖြစ် ခန့်အပ်လိုက်ကြောင်း ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မိန့်ခွန်းအတွင်း မော်စီက ၎င်းသည် အာဏာရှင်သစ်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို ပယ်ချခဲ့ပြီး ရာဇ၀တ်မှုနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများကြောင့် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ခံစားခဲ့ရကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

(စာနယ်ဇင်း တီဗီ)