အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံ ၏ အကြမ်းဖက် ကြံစည်မှုများသည် ယနေ့တွင် တုန်လှုပ် ချောက်ချားဖွယ် ဖြစ်သော်လည်း မနက်ဖြန်တွင်ကော။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဆိုင်ရာ ဆော်ဒီသံအမတ်ကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် အီရန်အေးဂျင့်များနှင့် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုဖြင့် အီရန်-အမေရိကန် ကားအရောင်းသမားတစ်ဦးသည် ယခုလတွင် အပြစ်ရှိကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ Mansour Arbabsiar ၏အပြစ်ရှိအသနားခံမှုသည်ဤဇာတ်လမ်း၏အဆုံးသတ်ပုံပေါက်လိမ့်မည်၊ သို့သော်အမှန်တွင်၎င်းသည်အဖြေထက်မေးခွန်းများစွာပေါ်ထွက်လာသည်။
အဖြစ်မှန်က တကယ်ကို ငြင်းခုံခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ အမေရိကန် တာဝန်ရှိသူများသည် အဆိုပါ လုပ်ကြံမှုကို အစောပိုင်းတွင် သိရှိခဲ့ပြီး လေလုံသည့် အမှုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်သူ Arbabsiar ကို ငှားရမ်းရန် ကြိုးစားခဲ့သူမှာ တကယ်တော့ DEA သတင်းပေးသူဖြစ်သည်။ အဖမ်းခံရပြီးတာနဲ့ Arbabsar က ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ၊ ထို့နောက် ၎င်း၏ဝမ်းကွဲနှင့် Quds Force handler Gholam Shakuri ကို ခေါ်ခဲ့သည်။ အေးဂျင့်များ နားထောင်ခြင်းဖြင့် Shakuri က Arbabsar သည် ဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ "မြန်မြန်လုပ်၊ နောက်ကျနေပြီ"
သို့သော် ရန်သူများကြားတွင်ပင် စစ်ဆင်ရေးစွမ်းပကားဖြင့် နာမည်ကျော်ကြားခဲ့သော Quds Force သည် အဘယ်ကြောင့် ချွတ်ယွင်းချက်ကြီးမားသော စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြင့် ရှေ့ဆက်ရန် စိတ်အားထက်သန်နေသနည်း။ Arbabsiar သည် အစိုးရမှ ထိန်းသိမ်းထားသည့် စိတ်ရောဂါအထူးကု ဆရာဝန်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်အရ “အရေးကြီးသော ဖြစ်ချင်သည်” ဟူသော အားနည်းသော ဇာတ်ကောင်ဖြစ်ပုံရသည်။ ပြင်ပစစ်ဆင်ရေးများအတွက် တာဝန်ရှိသော အစ္စလာမ့်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်၏ လက်ရုံးဖြစ်သော ၎င်း၏ဝမ်းကွဲဝမ်းကွဲတော်စပ်မှ စစ်ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးမှ ကြံစည်မှုအတွင်းသို့ ဆွဲသွင်းခံခဲ့ရသည်။ ဒီတော့ တကယ့်မေးခွန်းက Quds Force က ဘာလဲ ?
အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးညွှန်ကြားရေးမှူး James Clapper ၏အဆိုအရ အဆိုပါကြံစည်မှုသည် "အဓိပတိခေါင်းဆောင် Ali Khamenei အပါအဝင် ဖြစ်နိုင်သည့် အီရန်အရာရှိအချို့သည် ၎င်းတို့၏ တွက်ချက်မှုများကို ပြောင်းလဲခဲ့ပြီး ယခုအခါ စစ်အစိုးရကို ခြိမ်းခြောက်နေသည့် အမေရိကန်၏လုပ်ရပ်များကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် အမေရိကန်တွင် တိုက်ခိုက်မှုပြုလုပ်ရန် ပိုမိုဆန္ဒရှိနေကြောင်း ပြသနေသည်။"
Quds Force မှ ၎င်း၏အဓိကအကြမ်းဖက် proxy ဖြစ်သည့် Hezbollah သည် အစ္စရေးသာမက အမေရိကန်သာမက အခြားသော အနောက်နိုင်ငံများကိုပါ ပစ်မှတ်ထားကာ အကြမ်းဖက်မှုအသစ်တစ်ခုကို စတင်မည်ဟု ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိများက ဆုံးဖြတ်ခဲ့သော ဤတွက်ချက်မှုအသစ်သည် 2010 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။
ဘူဂေးရီးယားနိုင်ငံ Burgas မြို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင်လက အစ္စရေး ခရီးသွားတွေ တိုက်ခိုက်ခံရပြီးနောက်ပိုင်း သတင်းသမားတွေက တိုက်ခိုက်မှုရဲ့ ယုတ္တိကို ရှင်းပြဖို့ ကျွန်တော့်ကို လှမ်းခေါ်ပြီး သတင်းသမားတွေက တားမြစ်ထားပါတယ်။ Hezbollah အကြောင်း စာအုပ်တစ်အုပ်ပြီးပါပြီ — Hezbollah: The Global Footprint of Lebanon’s Party of God ၊ ပိုတွေးလေ ပိုစိတ်ရှုပ်လေလေပါပဲ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်၏ အယ်ဒီတာ၏ စိတ်ပျက်အားငယ်စွာဖြင့်၊ အီရန်နှင့် ယင်း၏လက်စားတော်များထံ ချိတ်ဆက်ထားသော ရှီအာအစွန်းရောက်တိုက်ခိုက်မှု၏ လမ်းကြောင်းသစ်ကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် နိုင်ငံအများအပြားမှ သံတမန်များ၊ ထောက်လှမ်းရေးများနှင့် စစ်ဘက်အရာရှိများနှင့် တွေ့ဆုံရန် အချိန်အတော်ကြာအောင် ကျွန်ုပ်သည် ကျွန်ုပ်၏ကီးဘုတ်မှ ထွက်ခွာသွားသည်။ ဤတွင် ငါနားလည်လာပြီ။
အကြမ်းဖက်မှုအသစ်တွင်ပါဝင်ရန် 2010 ဇန်န၀ါရီလတွင် အီရန်မှပြုလုပ်ခဲ့သောဆုံးဖြတ်ချက်ကိုနားလည်ရန်၊ ဘေရွတ်တွင် 1984 US မရိန်းတပ်တန်းလျားဗုံးခွဲမှုနှင့် 1985 F 4 WA ၏အပိုင်စီးမှု 1985 အခြား F4 တိုက်ခိုက်မှုနှင့် 1985 FWA အပိုင်စီးမှု 4 ကြိမ်၊ ဒမတ်စကတ်တွင် Mughniyeh သေဆုံးပြီးနောက် ဟစ်ဇ်ဘိုလာခေါင်းဆောင် Hassan Nasrallah က အစ္စရေးကို “စစ်ပွဲဖွင့်” ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ “Imad Mughniyeh ၏အသွေးသည် ၎င်းတို့ [အစ္စရေး] တည်ရှိမှုမှ နုတ်ထွက်စေလိမ့်မည်” ဟု Nasrallah က ကတိပြုခဲ့သည်။
ရက်သတ္တပတ်များအတွင်း ဟစ်ဇ်ဘိုလာသည် အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်သံရုံးများကို တပြိုင်နက်တည်း ကားဗုံးခွဲမှု၊ အစ္စရေးသံအမတ်ကို ပြန်ပေးဆွဲမှု၊ အဇာဘိုင်ဂျန်နိုင်ငံ ဘာကူမြို့ရှိ ရေဒါမျှော်စင်ကို ဖောက်ခွဲရန် ရည်ရွယ်ပြီး သီတင်းပတ်များအတွင်း ပထမဆုံး ကြိုးပမ်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ နောက်ထပ် ကြံစည်မှု အများအပြားကို တားမြစ်ခဲ့ပြီး Quds Force သည် Hezbollah နှင့် ပူးပေါင်းကာ 2009 ခုနှစ် ဆောင်းရာသီတွင် တူရကီတွင် အကြီးစား ဗုံးခွဲမှုအတွက် ကျယ်ပြန့်သော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အထောက်အပံ့များ ပေးဆောင်ခဲ့သည်။ တူရကီအာဏာပိုင်များသည် အစ္စရေးကို တိုက်ခိုက်ရန် ရည်ရွယ်သည့် ခရီးသွားများအဖြစ် ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် အီရန်အေးဂျင့်များအဖြစ် ဟန်ဆောင်သည့် ကြံစည်မှုအား အနှောင့်အယှက်ပေးခဲ့သည်။ မှတ်တမ်းတစ်ခုအရ၊ Abbas Hossein Zakr ဦးဆောင်သော ဆဲလ်တစ်ခုသည် အစ္စရေးခရီးသွားများ၊ အစ္စရေးသင်္ဘောများ၊ လေယာဉ်များ၊ သို့မဟုတ် တူရကီရှိ တရားဇရပ်များကို တိုက်ခိုက်ရန် ရှာဖွေနေပါသည်။ Quds Force အေးဂျင့်များသည် ခရီးသွားများအဖြစ် နိုင်ငံမှ ထွက်ခွာသွားချိန်တွင် ဆီးရီးယားမှ နိုင်ငံတွင်းသို့ ကားဗုံးတစ်လုံး မှောင်ခိုသယ်ဆောင်လာသော ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်ဆင်ရေးများကို တူရကီရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။
တူရကီတွင် အပျက်အစီး တိုက်ခိုက်မှုသည် ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်ဆင်ရေး စီစဉ်သူများနှင့် ၎င်းတို့၏ အီရန် စပွန်ဆာများအတွက် ရေဝေရေလဲ ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ အစ္စရေး ထောက်လှမ်းရေး အရာရှိများ၏ အဆိုအရ ဟစ်ဇ်ဘိုလာနှင့် Quds တပ်ဖွဲ့တို့အကြား လွန်ခဲ့သည့် နှစ်နှစ်အတွင်း အပြစ်တင်သည့် ဂိမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ဘက်စလုံးက မအောင်မြင်သည့် စစ်ဆင်ရေးအတွက် တစ်ဖက်ကို လက်ညိုးထိုးပြခဲ့ကြသည်ဟု သိရသည်။ ထိုအတောအတွင်း ၂၀၀၉ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အီရန်သည် ၎င်း၏ အခြေတည်နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို ခြိမ်းခြောက်မှုများကို တိုက်ဖျက်ရန် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို အသုံးပြုရန် ပိုမိုစိတ်ဝင်စားလာခဲ့သည်။ အစ္စလာမ္မစ်သမ္မတနိုင်ငံသည် တွန်းအားပေးသူ လိုအပ်နေသည်- အင်္ဂါရပ်များ ချွတ်ယွင်းမှုကြောင့် အီရန်၏ အာရုံခံစက်များ ပျက်စီးခဲ့ပြီး IRGC အရာရှိများ ဘက်ပြောင်းသွားကာ 2010 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အီရန် ရူပဗေဒပါမောက္ခ Masoud Ali Mohammadi သည် ၎င်း၏ တီဟီရန်နေအိမ်အပြင်ဘက်တွင် ဗုံးဖြင့် သေဆုံးခဲ့သည်။
အီရန်အရာရှိများသည် မိုဟာမာဒီသေဆုံးမှုအတွက် ဒေါသတကြီးဖြစ်ကာ ၎င်း၏နောက်ဆက်တွဲတွင် ကောက်ချက်နှစ်ခုရရှိခဲ့သည်- ပထမ၊ ဟစ်ဇ်ဘိုလာသည် ၎င်း၏စစ်ဆင်ရေးစွမ်းရည်ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းရန် လိုအပ်သည်။ ဒုတိယအနေနှင့်၊ IRGC သည် ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို ထောက်ပံ့သည့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးသမားများအဖြစ် တစ်ခုတည်းလုပ်ဆောင်တော့မည်မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ယခုအခါတွင် နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်ရန်အတွက် Quds Force စစ်ဆင်ရေးများကို ဖြန့်ကျက်ချထားမည်ဖြစ်သည်။
ပြီးတော့ အီရန်က ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို အီရန်ရဲ့ အစီအစဉ်တွေထဲ ရောက်သွားအောင် ပြောနိုင်တဲ့ အနေအထားမှာ ရှိပါတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် Clapper သည် Hezbollah နှင့် Iran အကြားဆက်ဆံရေးကို "အီရန်လူမျိုးများနှင့်အတူအကြီးတန်းလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အဖြစ်" မိတ်ဖက်အစီအစဉ်အဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အမျိုးသား အကြမ်းဖက်မှု တန်ပြန်ရေးဗဟိုဌာန ဒါရိုက်တာ Matthew Olson က ပြောကြားခဲ့သည့်အတိုင်း ဤ “မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး” သည် ဟစ်ဇ်ဘိုလာသည် အီရန်၏ proxy ဖြစ်ချိန် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များဆီက ကြာမြင့်စွာ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှု၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။
အီရန်၏ ညွှန်ကြားချက်အရ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ၏ နိုင်ငံတကာ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဖြစ်သည့် အစ္စလာမ္မစ်ဂျီဟတ်အဖွဲ့ (IJO) သည် ကြီးမားသော စစ်ဆင်ရေး ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းမှုကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ထောက်လှမ်းရေးနှင့် စစ်ဆင်ရေးလေ့ကျင့်မှုများအတွက် ဟစ်ဇဘိုလာ၏ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အထက်တန်းလွှာများမှ အရာရှိအသစ်များကို စုဆောင်းခဲ့ပြီး လက်ရှိ IJO စစ်ဆင်ရေးများကို ရာထူးအသစ်များသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်၊ IJO သည် 9/11 စစ်ပွဲနောက်ပိုင်း အကြမ်းဖက်ဝါဒ၏ ဖြတ်ကျော်မှုများမှ ရုန်းထွက်နိုင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် စပျစ်နွယ်ပင်များပေါ်တွင် ညှိုးနွမ်းနေသော ကုန်သွယ်မှုယာဉ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခဲ့သည်။
၎င်း၏ IJO လှုပ်ခတ်မှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့်၊ Hezbollah သည် အစ္စရေး၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများ၏ အကျိုးစီးပွားများကို ပစ်မှတ်ထားကာ အစ္စရေး၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများ၏ အကျိုးစီးပွားများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ပေါင်းစပ်အရိပ်စစ်ပွဲအတွက် အီရန်၏ ပိုမိုကြီးမားသော အစီအစဉ်တွင် Hezbollah ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ထုတ်ဖော်ရန်အတွက် အသေးစိတ် ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ချမှတ်ခဲ့သည့် အစီအစဉ်တွင် Mughniyeh လုပ်ကြံခံရမှုအတွက် လက်စားချေရန်၊ အီရန်နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းအတွက် လက်တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အချိုးမညီသော အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများဆီသို့ အနောက်နိုင်ငံများ၏ ယုံကြည်လက်ခံမှု အပါအဝင် မတူညီသောပန်းတိုင်များစွာကို အောင်မြင်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် စစ်ဆင်ရေးများ ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။
ဤအဆုံးသတ်တွင်၊ အီရန်ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်သူများသည် ကျယ်ပြန့်သောပစ်မှတ်သုံးရပ်ဖြစ်သည့် အစ္စရေးခရီးသွားများ၊ တရားဝင်အစိုးရပစ်မှတ်များ (သံတမန်များ၊ အငြိမ်းစားအရာရှိများ) နှင့် အစ္စရေး၏ကျယ်ပြန့်သောကိုယ်စားပြုမှု သို့မဟုတ် ဂျူးအသိုက်အဝန်း (ရပ်ရွာခေါင်းဆောင်များ၊ ထင်ရှားသောအစ္စရေးကုမ္ပဏီများ) ကိုအခြေခံ၍ အကြမ်းဖက်မှုလှုပ်ရှားမှုကို အခြေချခဲ့သည်။ အစ္စရေး၊ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန် သို့မဟုတ် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများ၏ အကျိုးစီးပွားများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် စစ်ဆင်ရေးအတွက် Quds Force အား အစ္စရေးခရီးသွားများအား ပျော့ပျောင်းသောပစ်မှတ်အဖြစ် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းအား Quds Force ၏ အထူးပြင်ပစစ်ဆင်ရေးဌာနခွဲအသစ် Unit 400 မှ ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သည်။
နောက်လိုက်သော စစ်ဆင်ရေး blitz သည် ယခုအခါတွင် ကောင်းစွာသိရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ဟစ်ဇ်ဘိုလာ စစ်ဆင်ရေးများတွင် ဘူလ်ဂေးရီးယား၊ ထိုင်း၊ တောင်အာဖရိကနှင့် ဆိုက်ပရပ်စ်တို့တွင် မြေကွက်များ ပါဝင်သည်။ ဤအတောအတွင်း၊ Quds Force စစ်ဆင်ရေးများသည် အိန္ဒိယ၊ ဂျော်ဂျီယာ၊ ထိုင်း၊ အဇာဘိုင်ဂျန်၊ ပါကစ္စတန်၊ ကင်ညာနှင့် — Mansour Arbabsiar — United States မှတဆင့် အလုပ်လုပ်သည်။ တီဟီရန်သည် ၎င်း၏နျူကလီးယားပရိုဂရမ်အား လျှို့ဝှက်တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် အတိအကျလက်စားချေရန် ၎င်း၏ဗျူဟာအသစ်နှင့် တိကျသောလက်စားချေရန် စိတ်အားထက်သန်နေသောကြောင့် Quds Force သည် ကုန်သွယ်ယာဉ်အတွက် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားခဲ့ပြီး ၎င်း၏မျိုးစေ့များကို ရိတ်သိမ်းခဲ့သည်။ အချို့သောကိစ္စများတွင်၊ အီရန်အေးဂျင့်များသည် ရယ်စရာကောင်းသော စစ်ဆင်ရေးလုံခြုံရေးကို အသုံးပြုကြသည်။ တခြားသူတွေမှာတော့ Arbabsiar လိုမျိုး အေးဂျင့်တွေက မိုက်တယ်။
ဒါပေမယ့် ခြိမ်းခြောက်မှုတွေက တကယ်ကို လုံလောက်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့သောဇွန်လတွင်၊ ဗြိတိန်ထောက်လှမ်းရေးအေဂျင်စီ MI5 ၏ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Jonathan Evans က ဝါရှင်တန်ရှိ ဆော်ဒီသံတမန်အား လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် ကြံစည်မှုသည် အီရန်ခေါင်းဆောင်ထံသို့ တိုက်ရိုက်ပြန်သွားကြောင်း မှတ်ချက်ချခဲ့သည်။
Quds Force သည် ၎င်း၏ စစ်ဆင်ရေး လှည့်ဖြားမှုမှ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမည်မှာ သေချာပြီး အီရန်ခေါင်းဆောင်များသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ အကျိုးစီးပွားများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် မူဝါဒကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကတိကဝတ်ပြုထားပုံရသည်။ Arbabsiar ၏ အပြစ်ရှိအသနားခံချက်သည် အနောက်အုပ်စုနှင့် အီရန်၏အရိပ်စစ်ပွဲတွင် အခန်းတစ်ခန်းကို အဆုံးသတ်သွားသော်လည်း အာဏာပိုင်များသည် ပေါ်ပေါက်လာမည့် ကြံစည်မှုများအတွက် သတိထားနေရမည်ဖြစ်သည်။
(နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ)
