ဂျပန်၊ ထိုင်ဝမ်တို့သည် ကျွန်းများပေါ်တွင် ရေအမြောက်များဖြင့် ယှဉ်ပြိုင်ကြသည်။

ဂျပန်နှင့် ထိုင်ဝမ် ကမ်းရိုးတန်းစောင့်သင်္ဘောများသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်တွင် ရေအမြောက်များ လဲလှယ်ကာ ဂျပန်-တရုတ် ဆက်ဆံရေးကို တင်းမာနေပြီဖြစ်သော နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကို ရှုပ်ထွေးစေသည်။

အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်ရှိ ကျွန်းငယ်လေးအုပ်စုနှင့် တိုကျိုထိန်းချုပ်ထားသော ကျွန်းများတစ်ဝိုက်တွင် ကင်းလှည့်သင်္ဘောများ လိုက်ပါလာသည့် ထိုင်ဝမ်သင်္ဘော ဒါဇင်နှင့်ချီသော ထိုင်ဝမ်သင်္ဘောများသည် အရှေ့တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း နောက်ဆုံးထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုဖြစ်ပြီးနောက် ဂျပန်နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့မှ ကမ်းခြေစောင့်ရေယာဉ်များနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့ခဲ့သည်။

ထိုင်ဝမ်ငါးဖမ်းသင်္ဘော ၄၀ ခန့်နှင့် ကမ်းရိုးတန်းစောင့်သင်္ဘော ၈ စင်းတို့သည် ယနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် ကျွန်းများအနီး ရေပြင်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်သင်္ဘောများနှင့် ခေတ္တမျှ အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း၊ ထိုင်ဝမ်သင်္ဘောများသည် ၎င်းတို့ပိုင်နက်မှထွက်ခွာရန် သတိပေးချက်များကို လျစ်လျူရှုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ နာရီအနည်းငယ်အကြာတွင် သင်္ဘောများအားလုံး ၎င်းတို့၏ ရေပိုင်နက်မှ ထွက်ခွာသွားကြောင်း ဂျပန်ကမ်းခြေစောင့်တပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုင်ဝမ်သမ္မတ Ma Ying-jeou က အဆိုပါသင်္ဘော၏ မျိုးချစ်စိတ်ဖြင့် တံငါသည်များကို ကာကွယ်ရင်း ကျွန်ုပ်တို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကမ်းရိုးတန်းစောင့်တပ်အား အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ၎င်း၏ရုံးက ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပါရှိသည်။ ဂျပန်အစိုးရအဖွဲ့ အတွင်းဝန် အိုဆာမူ ဖူဂျီမူရာက တိုကျိုသည် အဆိုပါ လုပ်ရပ်နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်ပေကို တိုင်ကြားထားသော်လည်း တိုကျိုက အခြေအနေကို တတ်နိုင်သမျှ သိမ်သိမ်မွေ့မွေ့ ကိုင်တွယ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ဂျပန်ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကတော့ ဂျပန်-တိုင်ပေ ဆက်ဆံရေး ကောင်းမွန်တာကြောင့် ဒီကိစ္စကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အေးအေးဆေးဆေး တုံ့ပြန်ချင်ပါတယ်” ဟု ပြောသည်။

ထိုင်ဝမ်သည် ဂျပန်နှင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးသော ဆက်ဆံရေးရှိသော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးသည် အဆိုပါဒေသတွင် ငါးဖမ်းခွင့်အတွက် ကာလကြာရှည်စွာ အခြေအတင်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်နှင့် ထိုင်ဝမ် နှစ်နိုင်ငံစလုံးက ၎င်းတို့သည် ကျွန်းစုများပေါ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ သမိုင်းဝင် အချုပ်အခြာအာဏာကို အမွေဆက်ခံကြောင်း ငြင်းခုံကြသည်။ လွန်ခဲ့သည့် သီတင်းနှစ်ပတ်က ဂျပန်အစိုးရမှ Senkaku ဟုခေါ်သော လူသူမဲ့ကျွန်းအချို့နှင့် တရုတ်နိုင်ငံရှိ Diaoyu တို့ကို ပုဂ္ဂလိကပိုင်ရှင်များထံမှ ဝယ်ယူမှုသည် တရုတ်တွင် တစ်ခါတစ်ရံတွင် ပြင်းထန်သောဆန္ဒပြမှုများနှင့် ဂျပန်ထုတ်ကုန်များကို တရားဝင် သပိတ်မှောက်မှုများ ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်။

ထိုင်ဝမ်နှင့် ဂျပန်တို့သည် အငြင်းပွားကျွန်းများအနီးတွင် ရေပြင်တိုက်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

ပထမဆုံး တရုတ်လေယာဉ်သည် တင်းမာမှုကို တိုးစေသည်။

တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် ထိုင်ဝမ်တို့ အားလုံးက ကျွန်းစုများကို ပိုင်ဆိုင်ကြသော်လည်း ၎င်းတို့ကို တိုကျိုက အုပ်ချုပ်သည်။ ကျွမ်းကျင်သူအနည်းငယ်က စစ်ရေးအရ ထိပ်တိုက်တွေ့မည်ဟု မျှော်လင့်သော်လည်း ပင်လယ်ပြင်တွင် မလိုလားအပ်သော တိုက်ပွဲများ တင်းမာလာမည်ဖြစ်သော်လည်း နှစ်ဖက်စလုံးက ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရအောင် ထိန်းညှိရန် ကြိုးစားကြမည်ဟု မျှော်လင့်ထားကြသည်။ တင်းမာမှုများနှင့်အတူ တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ပထမဆုံးသော လေယာဉ်တင်သင်္ဘောဖြစ်သည့် ယခင်ဆိုဗီယက်ရေတပ်၏ မပြီးဆုံးသေးသော “Varyag” ဟုအမည်ပေးထားသော “လျောင်နင်း” သည် စတင်ပြေးဆွဲနေပြီဖြစ်ပြီး အဆိုပါသင်္ဘောသည် အာရှထိပ်တန်းရေတပ်အင်အားကြီးဖြစ်လာရန် ၎င်း၏ရည်မှန်းချက်များကို အလေးပေးဖော်ပြကာ အဆိုပါသင်္ဘောကို မျှော်လင့်မထားသော်လည်း၊ လေယာဉ်များ အပြည့်သယ်သွားပါ သို့မဟုတ် တိုက်ပွဲအတွက် အချိန်အတန်ကြာ အဆင်သင့်ထားပါ။

ယူကရိန်းနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူထားသော သင်္ဘောတစ်စီးမှ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသည့် လေယာဉ်တင်သင်္ဘောသည် လေ့ကျင့်ရေးနှင့် စမ်းသပ်ခြင်းအတွက် အများစုမှာ အကန့်အသတ်ဖြင့် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုသာ ပါဝင်မည်ဖြစ်ပြီး အများစုမှာ 2015 ခုနှစ်နောက်ပိုင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပထမဆုံးပြည်တွင်း၌ တည်ဆောက်ထားသော လေယာဉ်တင်သင်္ဘောများ လွှတ်တင်ခြင်းမပြုမီ ဖြစ်နိုင်ကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ၁၉၉၈ ခုနှစ်တွင် ယူကရိန်းထံမှ လေယာဉ်တင်သင်္ဘောကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး သင်္ဘောကို ပြန်လည်ပြုပြင်မွမ်းမံရန် နှစ်အတော်ကြာခဲ့သည်။ တူရကီရေလက်ကြားကိုဖြတ်သွားသည့်သင်္ဘောသည် Aegean သို့ဖြတ်သန်းခြင်းကိုအစောပိုင်းတွင်ကန့်ကွက်ခဲ့သော်လည်း တရုတ်အဆင့်မြင့်ဝန်ကြီးများသည် အန်ကာရာသို့လာရောက်ခဲ့ပြီး အဆိုပါသင်္ဘောသည် တူရကီရေလက်ကြားကိုဖြတ်၍ ထောင်နှင့်ချီသောတရုတ်ခရီးသွားများကို တူရကီသို့ဆွဲဆောင်နိုင်မည်ဟု အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ တူရကီသည် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ရာထူးကို လျှော့ပေါ့ပြီး ၂၀၀၁ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁ ရက်တွင် ဖြတ်သန်းခွင့်ပြုခဲ့သည်။

(Hürriyet နေ့စဉ်သတင်း)