တူရကီနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Ahmet Davutoglu နှင့် တူရကီနိုင်ငံ YOK ဥက္ကဋ္ဌ Gokhan Cetinsaya တို့သည် တူရကီနိုင်ငံခြားရေးဌာနနှင့် တူရကီနိုင်ငံ အဆင့်မြင့်ပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့ YOK ကိုယ်စား ပညာရေးအတွက် Mevlana Exchange Program အသစ်အတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ကြာသပတေးနေ့တွင် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။
တူရကီနိုင်ငံ၏ အဆင့်မြင့်ပညာရေးဘုတ်အဖွဲ့ (YOK) အသစ်ဖွဲ့စည်းထားသော အစီအစဉ်၊ Mevlana လဲလှယ်ရေးအစီအစဉ် တူရကီမြို့တော် အန်ကာရာတွင် လူသိရှင်ကြား ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
အန်ကာရာတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲ အခမ်းအနားမတိုင်မီ ပြောကြားရာတွင် Davutoglu မှ အစီအစဉ်သစ်သည် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော မူဘောင်ဖြင့် အချိန်မှန်တွင် စတင်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ Davutoglu က ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများသည် ကျောင်းသားတစ်ဦးစီအား ဂုဏ်ပြုသော၊ ကျင့်ဝတ်နှင့် အသိဥာဏ်ကောင်းသည့် လူသားတစ်ဦးဖြစ်လာစေရန် ကူညီပေးသင့်သည့် ကမ္ဘာ့အသိပညာများကို နောင်လာနောက်သားများထံ အမြဲဆောင် ရွက်ပေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
တူရကီတက္ကသိုလ်များသည် လွန်ခဲ့သော ဆယ်နှစ်အတွင်း နယ်ပယ်များစွာတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သကဲ့သို့ တူရကီတက္ကသိုလ်များ၊ ကျောင်းသားများနှင့် ပညာရှင်အဆင့် မြင့်တက်လာရမည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ “အခုဆိုရင် အများစုကိုယ်စားပြုတဲ့ ကမ္ဘာမှာ ကျွန်တော်တို့ ကိုးယောက်ရှိပါတယ်။ လာမယ့်နှစ်နှစ်အတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ဟာ ထိပ်တန်းငါးဦးစာရင်းမှာ ပါဝင်လာမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်” သူကဆက်ပြောသည်။
"တကယ်တော့ Mevlana Exchange Pogramme ဟာ ဒီအကြောင်းအရာရဲ့ စည်းလုံးညီညွတ်မှုရဲ့ သဲလွန်စတွေနဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သယ်ဆောင်ရမှာဖြစ်ပြီး၊ အဲဒီယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အသိပညာကို နားလည်မှုအစား စင်တာတစ်ခုတည်းကနေ ဆင်းသက်လာတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေဟာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အချိန်တိုင်း အပြန်အလှန် အကျိုးပြုနိုင်တယ်ဆိုတာကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ပြောချင်ပါတယ်။ တူရကီနိုင်ငံခြားရေးဌာနက ဒီဖလှယ်ရေးအစီအစဉ်ရဲ့ ကွပ်ကဲမှုအောက်မှာ ရှိနေပါတယ်" ဟု Davutoglu မှ ပြောကြားခဲ့သည်။ "လာပါ ဘယ်သူပဲ လာလာ" ဆိုတဲ့ Mevlana ရဲ့ နားလည်မှု ပါ၀င်တယ် ဆိုရင် လူတိုင်းကို အသိပညာ ဖြန့်ဝေဖို့ နဲ့ လူတိုင်းဆီက ဗဟုသုတ ရစေဖို့အတွက် "ပညာရှိတယ်ဆိုရင် တရုတ်ပြည်မှာ ရှိရင် သွားယူပါ" ဆိုတဲ့ နားလည်မှု နဲ့ ဝေးကွာတဲ့ အကွာအဝေးကို အလေးပေး ပြောကြားလိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ် ကတော့ မင်းဟာ မင်းရဲ့ ကိုယ်ပိုင် 'လမ်းလျှောက် လူ့ယဉ်ကျေးမှု' ကို တည်ဆောက်ဖို့ ကြိုးစားနေတယ် လို့ ဆိုလိုပါတယ်။
အာဖဂန်နစ္စတန်သို့သွားသည့်အခါတိုင်း၊ သူသည် "သူ၏ဝိညာဉ်ရေးအငွေ့အသက်ကိုရနံ့" နှင့် "အလယ်အာရှနှင့်အိန္ဒိယစက်ဝိုင်း၏အပြန်အလှန်ဆက်ဆံမှုနှင့်ပညာ၏လေကိုကြည့်ရှုရန်၊ Anatolia၊ Anatolia၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်ယဉ်ကျေးမှုလမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည့် Afghanistan's Balkh"
ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ၎င်း၏ နိုင်ငံတကာတာဝန်မှာ ပြဿနာများအတွက် အဖြေရှာရန်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ လူရာနဲ့ချီသေဆုံးပြီး သန်းပေါင်းများစွာ အိုးအိမ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ ဆီးရီးယားအရေးကို ကြေညာချက်တောင် မထုတ်ပြန်ခဲ့ဘူးလို့ Davutoglu က ပြောကြားရာမှာ “ဒါက စနစ်ရဲ့ ပဋိပက္ခပါပဲ။ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီက ဘာမှမမျှော်လင့်ထားဘဲ အနည်းဆုံးတော့ တစ်ခုခုလုပ်ပေးဖို့ မမျှော်လင့်ထားပါဘူး။ […] မျက်လုံး။"
YOK နှင့် တူရကီနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနတို့ကြား ချုပ်ဆိုခဲ့သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်သည် Mevlana Exchange Program တွင်သာ မဟုတ်ဘဲ တူရကီနိုင်ငံခြားရေး ဆက်ဆံမှုအားလုံးနှင့် ဆက်စပ်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း Cetinsaya က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဗီဇာလျှောက်ထားရာတွင် လွယ်ကူမှု၊ တန်းတူညီမျှမှု လက်မှတ် ပြင်ဆင်မှု၊ တက္ကသိုလ်များ မြှင့်တင်ရေးတို့သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်၏ ဆောင်းပါးများထဲတွင် ပါဝင်ပါသည်။"
“၂၁ ရာစုရဲ့ ပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့ရာ နယ်ပယ်မှာ၊ ဂလိုဘယ်လိုက်ဇေးရှင်းဟာ မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။ ၂၁ ရာစုမှာ နေထိုင်နေတဲ့အတိုင်း နိုင်ငံတကာနဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ အဖွဲ့အစည်းကို နိုင်ငံတကာနဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ရည်မှန်းထားပါတယ်” ဟု ၎င်းက မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။
Cetinsaya က တူရကီနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနကဲ့သို့ပင်၊ လဲလှယ်ရေးအစီအစဉ်သစ်ကို ချောမွေ့စွာလည်ပတ်နိုင်စေရန်အတွက် ၎င်းတို့သည် တူရကီလေကြောင်းလိုင်းနှင့် Yunus Emre ယဉ်ကျေးမှုစင်တာများနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
အသစ်ဖွဲ့စည်းလိုက်သော လဲလှယ်ရေးအစီအစဉ်သည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် ကမ္ဘာနှင့်တူရကီ၏ ဖလှယ်ရေးအစီအစဉ်ဖြစ်ပြီး “ပရိုဂရမ်၏တရားဝင်မိတ်ဆက်ခြင်းမပြုမီတွင်ပင် ယနေ့အထိ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ နိုင်ငံပေါင်း ၃၂ နိုင်ငံနှင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ပရိုတိုကော ၂၂၈ ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပါသည်။”
အဆိုပါအစီအစဉ်ကို နိုင်ငံခြားအဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် တူရကီရှိ တက္ကသိုလ် ၃၇ ခုတို့ကြား 2013-2014 ပညာသင်နှစ်တွင် စတင်လုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။
Mevlana Exchange Program သည်တူရကီအဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့်အခြားနိုင်ငံများ၏အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများအကြားကျောင်းသားများနှင့်ပညာရေး ၀ န်ထမ်းများဖလှယ်ရန်ရည်ရွယ်သည့်အစီအစဉ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဩဂုတ်လ 23 ရက် 2011 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော စည်းမျဉ်းအရ ကျောင်းသားများနှင့် ပညာရေးဝန်ထမ်းများသည် တူရကီနိုင်ငံမှ အဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် အခြားနိုင်ငံများအကြား အပြန်အလှန်ဖလှယ်မှုဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ Mevlana ဟုလူသိများသော Mohammed Jalaladdin Rumi ကိုလူများနှင့်ဘဝအပေါ်သူ၏အမြင်ဖြင့်ပညာတတ်တစ်ဦးအဖြစ်ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလက်ခံထားသည်။ Mevlana မွေးဖွားခြင်း နှစ် 800 ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် UNESCO မှ 2007 ခုနှစ်အား Mevlana နှင့် Tolerance နှစ်အဖြစ် ကြေငြာခဲ့သည်။
တူရကီစာနယ်ဇင်း
