ရှေ့တန်းတူရကီ/အစ္စရေးနှင့်အတူ အမေရိကန်-ရှန်ဟိုင်း စစ်တုရင်ကွင်းအကြောင်း မှတ်ချက်

အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးကို အခြိမ်းခြောက်ဆုံးနှင့် ၎င်း၏အရင်းအမြစ်များကို အခွန်ကောက်ခံသည့် ပဋိပက္ခဇုန်များပေါ်တွင် အနီရောင်တံခွန်များကို တံတိုင်းပေါ်တွင်ထားကာ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုအမြန်ဆုံးနှင့် ကြွယ်ဝမှုအမြင့်မားဆုံးဟူသော ကတိပြုထားသည့် အစိမ်းရောင်ပင်များဆိုလျှင်၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အနီရောင်တံသင်များ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အများအပြားနှင့် အာရှစိမ်းလန်းသော တံသင်များ အများအပြားကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အမေရိကန်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ဝေးကွာပြီး အာရှကို ၎င်း၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ၏ အုတ်မြစ်အဖြစ် လှည့်လာခဲ့ခြင်းမှာ အံ့သြစရာမဟုတ်ပေ။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အနာဂတ်သည် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသ၏ ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းပြဿနာများနှင့် မဟုတ်ဘဲ တရုတ်နှင့် ဆက်စပ်နေမည်ဖြစ်သည်။

မဏ္ဍိုင်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ စီးပွားရေး ဖြစ်သည်- အာရှ၏ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် ကုန်သွယ်မှု နှစ်ရပ်စလုံးဖြင့် အမေရိကန် လုပ်ဆောင်သည့် စီးပွားရေး ပမာဏကို မြှင့်တင်ရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အဆိုပါ အစီအစဉ်များသည် တရုတ်၏ ဒေသတွင်း ရည်မှန်းချက်များနှင့် ထိပ်တိုက်တွေ့နေပါသည်။ မဏ္ဍိုင်အောင်မြင်ရန်၊ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြီးမားသော တွန်းအားကို ပိတ်ဆို့ထားပြီး ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် အိမ်နောက်ဖေးတွင် ၎င်း၏ မြင့်တက်လာမှုကို ပါရှိသည်။ ထို့ကြောင့် တရုတ်ကို ပါ၀င်စေခြင်းသည် လာမည့်ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အမေရိကန်ကို ရင်ဆိုင်နေရသော စစ်မှန်သော မဟာဗျူဟာ စိန်ခေါ်မှုဖြစ်သည်။ ဤကြီးမားသောကစားကွင်းတွင်၊ အာရှ၊ တရုတ်သည် ၎င်း၏လက်လှမ်းမီမှုကို ချဲ့ထွင်ကာ တိုက်ကြီးတစ်ခွင်နှင့် ဥရောပဆီသို့ အနောက်ဘက်သို့ လှည့်ကာ အမေရိကကို အရှေ့ဘက်သို့ လှည့်နေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ အမြင်အရ အရှေ့အလယ်ပိုင်းသည် အာရှ၏ ပါဝါနိုင်ငံရေးတွင် အဓိကကျပြီး အမေရိကန်သည် အာရှ၏ ပျော့ပြောင်းသော အယူအဆဖြင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် ပစိဖိတ်ဒေသကို အာရုံစိုက်သော နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွင် ရှေ့တန်းမဟာမိတ်နှစ်ရပ်ဖြစ်သည့် တူရကီနှင့် အစ္စရေးတို့နှင့် သွယ်ဝိုက်၍ သွယ်ဝိုက်ပါဝင်နေပါသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ရေနံအပေါ် မှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချနေသည့် အမေရိကန်သည် ယင်းနည်းလမ်းကို တွေးတောရန် တတ်နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ တဟုန်ထိုးတိုးတက်နေသော စီးပွားရေးကို နှိမ့်ချနေစေရန် ဗဟိုအာရှနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၏ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကြွယ်ဝသော နယ်ပယ်များကို မျှော်ကြည့်နေသည်။ James Fallows က “[တရုတ်၏] စီးပွားရေး ကြီးထွားလာသည်နှင့်အမျှ ၎င်း၏ စွမ်းအင်သုံးစွဲမှုသည် ပိုမိုမြန်ဆန်လာသည်။ စီးပွားရေးထွက်ရှိမှု ရာခိုင်နှုန်းတစ်ခုစီတိုင်းသည် စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ထက် အချိုးကျ တိုးလာစေသည်။” တရုတ်နိုင်ငံသည် အမေရိကန်ပြီးလျှင် ကမ္ဘာ့ဒုတိယအကြီးဆုံး ရေနံတင်သွင်းသူဖြစ်သည်။ လာမည့် 15 နှစ်အတွင်း ၎င်း၏ရေနံလိုအပ်ချက်သည် နှစ်ဆတိုးလာမည်ဖြစ်သည်။ အဲဒီမတိုင်ခင် 2020 မှာ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားရဲ့ မျှော်မှန်းထားတဲ့ ထုတ်လုပ်မှုရဲ့ ထက်ဝက်ဖြစ်တဲ့ တစ်နေ့ ရေနံစိမ်း စည်ပေါင်း 7.3 သန်း တင်သွင်းဖို့ မျှော်မှန်းထားပါတယ်။ ထိုအချိန်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့နံပါတ်တစ် ရေနံစားသုံးသူဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏စိတ်ကြွမှုနှုန်းသည် မြို့ပြအသွင်ကူးပြောင်းမှုပုံစံအတိုင်း ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ လာမည့်ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုတည်းတွင်၊ McKinsey အစီရင်ခံစာအရ တရုတ်မြို့သစ်များ မြင့်တက်လာခြင်းသည် "ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု၏ 20 ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် [ကမ္ဘာ့] ရေနံဝယ်လိုအား၏ လေးပုံတစ်ပုံအထိ တိုးလာမည်" ဟုဆိုသည်။ လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုက တရုတ်နိုင်ငံ၏ကြီးမားသောစက်မှုလုပ်ငန်းနှင့်လူဦးရေဗဟိုချက်သည်၎င်း၏အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်သီးသန့်နီးပါးရှိသည်။ ထိုဒေသသည် ဒိုင်းနမိုတစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေသော်လည်း လူများနှင့် ထုတ်လုပ်မှု—နှင့် စွမ်းအင်ငတ်မွတ်မှု—အနောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားနေသည်။ ယခုအခါ တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ အလယ်ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းဒေသများအတွက် စွမ်းအင်ပိုမိုလိုအပ်နေပြီဖြစ်သည်။

အနောက်အာရှတွင် တရုတ်၏ ရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုသည် ရှုပ်ထွေးသောလမ်းများ၊ ရထားလမ်းများနှင့် ပိုက်လိုင်းများကို အီရတ်မြောက်ပိုင်းနှင့် အာရှအလယ်ပိုင်း၏ ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့နယ်ပယ်မှ အိမ်သို့ဆန့်ထုတ်ရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည်။ အဆိုပါ ကုန်းလမ်းလမ်းကြောင်းများသည် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာကိုဖြတ်၍ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည်များ တင်ဆောင်လာသော ရေနံတင်သင်္ဘောများကို အားဖြည့်ပေးမည်ဖြစ်သည်။ ပါကစ္စတန်နှင့် အီရန်နိုင်ငံတို့နှင့် တူရကီသို့ ဆက်သွယ်မည့် မီးရထားလိုင်းများ သွယ်တန်းထားပြီး တရုတ်နိုင်ငံ အနောက်ဘက်သို့ မြင့်မားသော တောင်တန်းများပေါ်မှ အနောက်ဘက်သို့ သွယ်တန်းသော ပိုက်လိုင်းများ သို့မဟုတ် အာရေဗျပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံ၊ Gwador ဆိပ်ကမ်းသို့ သွယ်တန်းရန် အစီအစဉ်များ ရှိပါသည်။ ဤအရာအားလုံးကို အဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်အတွက် တရုတ်နိုင်ငံသည် တူရကီ၊ အီရန်နှင့် ပါကစ္စတန်တို့နှင့် နီးကပ်သော စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုများ ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ ဘုရင်မင်းမြတ်များနှင့် ကုန်သွယ်မှုမှာလည်း မြင့်တက်လာသည်။ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ရန်ပုံငွေများသည် ကိုင်ရိုနှင့် ဘဂ္ဂဒက်တွင် တရုတ်စီးပွားရေးလုပ်ငန်း အများအပြား တိုးလာနေချိန်တွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဝင်လာနေပါသည်။ ယခုအချိန်တွင် တရုတ်စီးပွားရေးသမားအများအပြားသည် အီရတ်မြောက်ပိုင်းရှိ Irbil သို့ လာရောက်လည်ပတ်ကြပြီး ဒေသတွင်း ဥပဒေကုမ္ပဏီများက မန်ဒရင်းစပီကာများကို ရှာဖွေနေကြသည်။ တရုတ်သည် စျေးကွက်များနှင့် အရင်းအမြစ်များကို ဝယ်ယူရန် ဘီလီယံနှင့်ချီ၍ ရင်းနှီးမြုပ်နှံနေပြီး ၎င်း၏ နိုင်ငံရေးသြဇာကို တိုးမြှင့်ရန်လည်း လုပ်ဆောင်နေသည်။ အာဖရိကအတွက် တရုတ်၏ ပြိုင်ဆိုင်မှုသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်နေသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းများ၏ လုံခြုံရေးအတွက် သဘာဝအတိုင်း စိုးရိမ်ပူပန်လျက်ရှိသည်။ ပစိဖိတ်ဒေသမှ ပါရှန်ပင်လယ်ကွေ့အထိ နိုင်ငံများနှင့် အမေရိကန်၏ မဟာဗျူဟာမြောက် ဆက်ဆံရေးကို ပေကျင်းက တရုတ်၏ စွမ်းအင်ရရှိမှုကို ဟန့်တားနိုင်သည့် ကြိုးဝိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ စွမ်းအင်ရရှိရေးသည် လာမည့်ကမ္ဘာ့ပြိုင်ဆိုင်မှု၏ အချက်အချာဖြစ်သည့် တရုတ်နှင့် အမေရိကကြားတွင် ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့က ယုံကြည်ကြသည်။ စွမ်းအင် သို့မဟုတ် စျေးကွက်များထက် အင်အားကြီးနှစ်နိုင်ငံကြား ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုသည် ဝေးလံခေါင်သီသော စိတ်ကူးမဟုတ်တော့ဘဲ ဖြစ်နိုင်ခြေနယ်ပယ်အတွင်း လုံးလုံးလျားလျား—အာရှတွင် အမေရိကန်စစ်တပ် ထူထောင်နေခြင်းက အချက်ပြနေသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ အမေရိကန် ဆုတ်ခွာခြင်းကို ဗျူဟာမြောက် အကျိုးအမြတ်အဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံက ကြိုဆိုသော်လည်း၊ အနောက်အာရှတွင် ၎င်း၏ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးကို တရုတ်နိုင်ငံက လွတ်လပ်စွာ ပုံဖော်နိုင်စေမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသရှိ အမေရိကန်ဖိအားကို တွန်းလှန်ရာတွင် ပေကျင်းကို ပိုမိုအားကောင်းလာစေမည်ဖြစ်သည်။ တစ်ဖက်တွင် အမေရိကန်က တူရကီနှင့် အစ္စရေးအား တင်းမာသော မဟာဗျူဟာ ရှုထောင့်က ကျင့်သုံးမည်ဖြစ်သည်။ အရှေ့တောင် အာရှတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ဘေဂျင်း၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို တွန်းလှန်ရန် အမေရိကန်၏ တည်ရှိမှုသည် တရုတ်၏ အနောက်ဘက်နယ်စပ်နှင့် အနီးဆုံး ဗဟိုအာရှနိုင်ငံများကို တွန်းအားပေးနိုင်မည်ကို တရုတ်က စိုးရိမ်နေပေမည်။ ပေကျင်းသည် ထိုသြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို မြှင့်တင်ရန်၊ ၎င်း၏နယ်စပ်နှင့် အနီးကပ်ဆုံး အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် ဗဟိုအာရှ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ၎င်း၏စီးပွားရေးပတ်လမ်းထဲသို့ ပေါင်းစည်းကာ ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (SCO) ကို တည်ထောင်ကာ နေတိုး သို့မဟုတ် ပင်လယ်ကွေ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကောင်စီ (GCC) ၏ ပြိုင်ဘက်အဖြစ် အမေရိကန်ပါဝါ၏ပြိုင်ဘက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အီရန်နှင့် ရုရှားတို့၏ ကျောထောက်နောက်ခံဖြင့် SCO သည် ဒေသတွင်းတွင် အမေရိကန် သံတမန်ဆက်ဆံရေးကို ကန့်သတ်ရန် လုပ်ဆောင်နေသည်။ ယခုလည်းတူရကီသည် SCO တွင်အံ့သြဖွယ်မရှိပေ။