အောက်တိုဘာ ၃၁ ရက်က ဘာလင်တွင် ဂျာမန်အဓိပတိ Angela Merkel နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် တူရကီဝန်ကြီးချုပ် Tayyip Erdoğan က အရေးအကြီးဆုံးပြဿနာတစ်ခုမှာ ဥရောပရှိ တရားမဝင် Kurdistan Workers' Party (PKK) လှုပ်ရှားမှုများကို ပိုမိုထောက်ခံအားပေးခဲ့သည်။.
အိုကာလန်သည် အမေရိကန်၏ကမ်းလှမ်းမှုအရ MIT နှင့် Central Intelligence Agency (CIA) တို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးဖြင့် ဂရိသံရုံးမှ ထွက်ခွာပြီးနောက် နိုင်ရိုဘီလေဆိပ်တွင် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရသည်။
အန်ကာရာဆိုင်ရာ အမေရိကန်သံအမတ် Francis Ricciardone က တူရကီအား အကူအညီများ ပိုမိုပေးအပ်ခြင်းဆိုင်ရာ မေးခွန်းရှည်ကြီးအား (ထောက်လှမ်းရေး မျှဝေခြင်းထက်၊ အထူးသဖြင့် အိမ်နီးချင်း အီရတ်ရှိ ကာ့ဒ်ဒေသတွင် PKK စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအကြောင်း) ကို အမေရိကန်က အယ်လ်ကေးဒါးခေါင်းဆောင် Usame bin Ladin ကို သတ်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပါကစ္စတန်တွင် အမေရိကန်က အမှန်တကယ် ကမ်းလှမ်းထားသော်လည်း တူရကီအစိုးရသည် အလားတူ ပူးပေါင်းစစ်ဆင်ရေးမျိုး လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
တူရကီနှင့် ၎င်း၏မဟာမိတ်များကြားတွင် သိသာထင်ရှားသော ယုံကြည်မှုပြဿနာတစ်ခုရှိသည်။ PKK ဆန့်ကျင်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်နှင့် EU၊ ဩဇာကြီးမားသော ရာထူးများတွင် တူရကီအရာရှိအချို့က ယေဘုယျအားဖြင့် ယေဘုယျအားဖြင့် 'အနောက်နိုင်ငံ' သည် တူရကီကို နောက်ထပ်ဒီမိုကရေစီနှင့် စီးပွားရေးသက်သာချောင်ချိမှုမှ ထိန်းထားနိုင်ရန် PKK ကို အပြီးမသတ်ချင်ဟု သံသယရှိသည်။
မေးမြန်းသောအခါ Ricciardone သည် Hürriyet Daily News နှင့် ပတ်သက်၍ ဤအခြေအနေနှင့်ပတ်သက်၍ အသေးစိတ်မှတ်ချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း ပေးခဲ့သည်။
• “PKK အကြမ်းဖက်ဝါဒ အဆုံးသတ်ရမယ်လို့ အမေရိကန်က ထင်မြင်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြောချင်ပါတယ်။ ဒီရည်ရွယ်ချက်အတွက် တူရကီအစိုးရနဲ့ နီးနီးကပ်ကပ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ရှိတယ်၊
• “အမေရိကန်က PKK ကို တစ်နည်းနည်းနဲ့ ထောက်ခံတာ ဒါမှမဟုတ် သည်းခံပေးတယ်ဆိုတဲ့ သဘောထားတင်းမာတဲ့ တိုင်ကြားချက်တွေအတွက် အခြေခံမရှိပါဘူး။ PKK ကို အမေရိကန်ဥပဒေအရ နိုင်ငံတကာ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် ကြေညာထားပါတယ်။ Kurds အပါအဝင် တူရကီနိုင်ငံသားအားလုံးရဲ့ လူ့အခွင့်အရေးကို ကျွန်တော်တို့ ထောက်ခံပါတယ်။ သူဆိုထားတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း အကြမ်းဖက်အကြမ်းဖက်မှုတွေကို မထောက်ခံပါဘူး၊ အထူးသဖြင့် PK ဟာ တန်းတူညီမျှဖြစ်မှုကို တူးဆွဖို့ ဘာကိုမှ မယုံကြည်ပါဘူး။ တူရကီ၏ ကာ့ဒ်နိုင်ငံသားများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ကာ့ဒ်များကို သတ်ပစ်ကြပြီး အခြားသူများထက် ကာ့ဒ်များ၏ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ဖျက်ဆီးနေကြသည်။
• "တူရကီသည် ကျွန်ုပ်တို့၏မိတ်ဆွေနှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်ပြီး PKK အကြမ်းဖက်ဝါဒကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် တူရကီဘက်မှ ဆက်လက်ရပ်တည်သွားမည်ဖြစ်သည်။ တူရကီသည် အားလုံးအတွက် တူရကီဒီမိုကရက်တစ်အားကောင်းစေရန် လုံ့လဝီရိယရှိရှိ လုပ်ဆောင်နေပါသည်။
• ကျွန်ုပ်တို့၏ထောက်လှမ်းရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏အသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုကျွန်ုပ်မဆွေးနွေးနိုင်သည်မှာသိသာထင်ရှားပါသည်၊ သို့သော်ကျွန်ုပ်တို့မျှဝေနိုင်သမျှကိုမျှဝေလျက်ရှိပြီးအကြမ်းဖက်သမားများအပေါ်အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြင့်ထိုကဲ့သို့သောထောက်လှမ်းရေးကိုအသုံးချနည်းဖြင့်ကျွန်ုပ်တို့၏အတွေ့အကြုံ၏အကျိုးကျေးဇူးကိုမျှဝေရန်ဆန္ဒရှိနေပါသည်။
• PKK ဝါဒဖြန့်သူများသည် PKK သည် များပြားလှသော နိုင်ငံခြားအထောက်အပံ့ကို ရရှိသည်ဟု တူရကီပြည်သူများက ယုံကြည်ကြပြီး ၎င်းတို့အား ရင်ဆိုင်ရာတွင် တူရကီက တစ်နည်းတစ်ဖုံ ရပ်တည်သည်ဟု ယုံကြည်စေလိုပေမည်။ ထိုသို့သော လိမ်လည်လှည့်ဖြားမှုများသည် မိမိတို့နိုင်ငံသူ နိုင်ငံသားများအား သတ်ဖြတ်ရန် စိတ်အားထက်သန်သော ပညာမတတ်လူငယ်များကို စုဆောင်းရာတွင် အသုံးဝင်ကောင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ငြင်းခုံမှုတိုင်းတွင် အမှန်တရားအတွက် အခြေခံမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် တူရကီထင်မြင်ယူဆချက်ခေါင်းဆောင်များသည် ဖြစ်ရပ်မှန်များနှင့်ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ခေတ်မမီတော့သော 'ပူးပေါင်းကြံစည်တွေးခေါ်ခြင်း' တွင် ခေတ်မမီတော့ဘဲ အသိအမှတ်ပြုခံရသော 'ပူးပေါင်းကြံစည်မှု' တွင် ပါဝင်လာသောအခါ ကျွန်ုပ် စိတ်မကောင်းဖြစ်မိပါသည်။
Murat Yetkin
(Hürriyet နေ့စဉ်သတင်း)
