BDP တွဲဖက်ခေါင်းဆောင် Gültan Kışanak က ဝန်ကြီးချုပ် Erdoğan က ဆီးရီးယားခေါင်းဆောင် Bashar al-Assad ကို သူပေးခဲ့တဲ့ အကြံဉာဏ်ကို ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်သာ အသုံးချခဲ့မယ်ဆိုရင် တူရကီရဲ့ လက်ရှိဖြစ်နေတဲ့ ကာ့ဒ်ပြဿနာကို ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ HDN ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဝန်ကြီးချုပ် Recep Tayyip Erdoğan က ဆီးရီးယားခေါင်းဆောင် Bashar al-Assad ကို ဒီမိုကရေစီအသွင်ကူးပြောင်းရေးမှာ ပေးခဲ့တဲ့ အကြံဉာဏ်တွေကို ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်သာ အသုံးချခဲ့မယ်ဆိုရင် တူရကီရဲ့ ဆယ်စုနှစ်များစွာ သက်တမ်းရှိ ကာ့ဒ်မေးခွန်းကို ဖြေရှင်းနိုင်လိမ့်မယ်လို့ အကြီးတန်း ကာ့ဒ်နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
“ဝန်ကြီးချုပ် အာဒိုဂန်က အာဆတ်ကို အကြံပေးထားတဲ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ အကောင်အထည်ဖော်မယ်ဆိုရင် [ကာ့ဒ်ပြဿနာနဲ့ ပတ်သက်လို့] ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ ကျန်ရှိတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် တူရကီမှာ Mr. အာဒိုဂန်သည် ဆီးရီးယားအတွက် မှန်ကန်သည်ဟု သူထင်မြင်သည်နှင့် ဆန့်ကျင်သည်” ဟု ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီပါတီ (BDP) ၏ ပူးတွဲဥက္ကဋ္ဌ Gültan Kışanak က Hürriyet Daily News အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဆီးရီးယားနှင့် အခြားအာရပ်နွေဦးနိုင်ငံများမှ ပြည်သူများသည် သက်ဦးဆံပိုင်အုပ်ချုပ်ရေးများကို တော်လှန်ပုန်ကန်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အား ထောက်ခံရန်မှာ သာမာန်ဖြစ်ကြောင်း Kışanak က ပြောကြားခဲ့ပြီး တူရကီအစိုးရအနေဖြင့် ကာ့ဒ်ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် နိုင်ငံရေးဆန္ဒကို ခံယူသင့်သည်ဟု အမျိုးသားထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့အား တာဝန်ပေးမည့်အစား ( MIT)။
Kışanak ၏ ထုတ်ပြန်ချက်သည် MİT ၏ အကြီးအကဲ Hakan Fidan သည် ကာ့ဒ်ပြဿနာတွင် ထောက်လှမ်းရေးအဖွဲ့၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် Oslo ရှိ အကြီးတန်း Kurdistan Workers' Party (PKK) အဖွဲ့ဝင်များနှင့် တွေ့ဆုံမှုများကြောင့် တရားရေးဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွင် ပါဝင်လာချိန်တွင် Kışanak ၏ ကြေညာချက်ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
“MIT ရဲ့ အလုပ်က နိုင်ငံရေးပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေ မလုပ်ဘဲ ထောက်လှမ်းရေးတွေ စုဆောင်းဖို့ပါ။ တူရကီရှိ ကာ့ဒ်ပြဿနာနှင့် အိုင်ယာလန် ရီပတ်ဘလီကန် တပ်မတော်ကို တစ်ခါတစ်ရံ နှိုင်းယှဉ်ပါသည်။ [ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း] Tony Blair က နိုင်ငံရေးတာဝန်ယူပြီးနောက် အင်္ဂလန်မှာ ပြဿနာပြေလည်သွားပါတယ်” ဟု BDP ခေါင်းဆောင်က ထောက်ပြသည်။
Kışanak သည် အာဏာရ တရားမျှတရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (AKP) သည် အတိုက်အခံများ AKP ဆန့်ကျင်ရေး အဖွဲ့ ဖွဲ့ကာ လျှို့ဝှက်အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၏ ပစ်မှတ်အဖြစ် တည်ရှိနေသေးသည်ဟု ပြောဆိုမှုများ ဖြန့်ကြက်ခြင်းဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အကြောက်တရားများ ပျံ့နှံ့စေသည်ဟု Kışanak က ဝေဖန်ခဲ့သည်။ “အာဏာရပါတီရဲ့ ရပ်တည်ချက်က နိုင်ငံသားတွေကို ထိတ်လန့်စေတယ်။ သူတို့သည် နေရာတိုင်းတွင် Ergenekon မြေကွက်များကို ရှာဖွေနေပါသည်။ ပြဿနာအားလုံးကို Ergenekon မြေကွက်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဒီလို အရူးအမူးနဲ့ အစိုးရက ဆက်ပြီး အုပ်ချုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ထောင်နဲ့ချီပြီး အဖမ်းခံရတယ်။
Kışanak သည် BDP ၏ လမ်းပြမြေပုံကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားပြီး ၎င်းတို့သည် စုဝေးဆန္ဒပြမှုများမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏လူမှုရေးတောင်းဆိုမှုများကို မြင်သာအောင် ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့ပြီး အာဏာရပါတီ၏ ပြင်းထန်သောဖိအားပေးမှုများအောက်တွင် ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံရေးကို ဆက်လက်တောင်းဆိုသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ထောင်တွေ ကွဲနေတယ်။ ၎င်းတို့အားလုံးကို ဖမ်းဆီးခြင်းခံရသောကြောင့် ပြီးခဲ့သည့်လများအတွင်း Mardin တွင် မတူညီသောပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌ ခြောက်ဦးကို ကျွန်ုပ်တို့ ခန့်အပ်ခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့သည် Bakırköy အမျိုးသမီးအကျဉ်းထောင်သို့ လစဉ် ရပ်ကွက်အသစ်များ ပေါင်းထည့်လျက်ရှိသည်။ လူနှစ်ယောက်က ကုတင်တစ်လုံးကို မျှဝေနေပါတယ်” ဟု ကာ့ဒ်ကွန်မြူနတီများ သမဂ္ဂ (KCK) ၏ နောက်ဆုံးလှိုင်း စစ်ဆင်ရေးကို အလေးပေးကာ ဖမ်းဆီးခံရသူ အရေအတွက်မှာ ၆၂၀၀ အထိ တိုးလာကြောင်း Kışanak က ပြောကြားခဲ့သည်။ KCK သည် တရားမ၀င် PKK ၏ မြို့ပြအဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်သည်။
ကာ့ဒ်ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရန် တူရကီက ရေးဆွဲရန် ပြင်ဆင်နေသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်သည် အရေးကြီးပြီး BDP သည် လက်ရှိအခြေအနေက ၎င်းတို့အား မျှော်လင့်ချက်များစွာမပေးသော်လည်း ၎င်း၏ထောက်ခံမှုကို ချေးငှားရန် အစွမ်းကုန် လုပ်ဆောင်မည်ဖြစ်ကြောင်း Kışanak က ပြောကြားခဲ့သည်။
“AKP က သူ့ရဲ့ အားနည်းချက်တွေကို တခြားနေရာတွေကို လွှဲပြောင်းပေးနေပါတယ်။ ဒါကို ကျွန်တော်တို့က နောက်တစ်ကြိမ် လက်ခံမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ [ညှိနှိုင်းရေး] ကော်မရှင်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် အဆုံးတိုင်သွားမည်ဖြစ်သည်။ တစ်ယောက်ယောက်က စားပွဲကထွက်သွားရင် AKP ဖြစ်သင့်တယ်” ဟု BDP ခေါင်းဆောင်က ပြောသည်။
