ဘဂ္ဂဒက်မှ ခွဲထွက်ခြင်း။
အီရတ်ကာဒစ်စတန်ရှိ အကြီးဆုံးမြို့သုံးမြို့ဖြစ်သည့် Erbil၊ Sulaymaniyah နှင့် Dohuk တို့တွင် ခံစားချက်များသည် ယနေ့ခေတ်တွင် အားကောင်းလာပြီး အကြောင်းပြချက်ကောင်းများဖြင့် တက်ကြွနေပါသည်။ ကာဒစ်စတန် ဒေသဆိုင်ရာ အစိုးရ (KRG) မှ ဦးစီးသော တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသကို သိမ်းပိုက်ထားသော အီရတ် ကာ့ဒ်များ သည် ဂုဏ်ပြုပွဲများစွာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အခြားနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို ခံစားရပြီး အတန်အသင့် ပွင့်လင်းသော လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ကြွားလုံးထုတ်ကာ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်တွင် ExxonMobil အပါအဝင် ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး ရေနံကုမ္ပဏီများမှ ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးကို အခြေချယုံကြည်မှု များပြားသော ထောက်ခံမဲကို ရရှိခဲ့သည်။ Chevron၊ Total နှင့် Gazprom တို့သည် KRG နှင့် ရှာဖွေရေး စာချုပ်များ ချုပ်ဆိုခဲ့ကြသည်။ အီရတ်ကာဒစ်စတန်သည် မကြုံစဖူးသော အဆောက်အဦများ အလုံးအရင်းနှင့် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးမြင့်လာနေရုံသာမက၊ ၎င်း၏လူများသည် ယခုအခါတွင် တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ မတွေးဝံ့စရာ အယူအဆတစ်ခုကို ထုတ်ဖော်နေကြသည်- ကျန် အီရတ်နိုင်ငံမှ လွတ်မြောက်မည့်နေ့သည် နီးကပ်လာပြီဖြစ်သည်။
ကာ့ဒ်များ ရှေ့သို့ တိုးလာနေချိန်တွင် ၎င်းတို့သည် အီရတ် ၀န်ကြီးချုပ် Nouri al-Maliki အစိုးရနှင့် ပိုမို ဝေးကွာလာခဲ့သည်။ Maliki နှင့် Kurdish ဒေသဆိုင်ရာ သမ္မတ Massoud Barzani တို့ကြား ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ဆက်ဆံရေးသည် တစ်ချိန်လုံး အနိမ့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အာဏာ၊ နယ်မြေနှင့် အရင်းအမြစ်များဆိုင်ရာ အရေးပါသော အငြင်းပွားမှုများကို မဖြေရှင်းနိုင်စေရန် တားဆီးထားသည်။ ပြီးခဲ့သည့် ဇွန်လအတွင်းက ဘာဇနီနှင့် မာလီကီ၏ အခြားပြိုင်ဘက်များက အယုံအကြည်မရှိသော မဲဖြင့် ဝန်ကြီးချုပ်ကို ဖြုတ်ချရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့ မအောင်မြင်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ ရည်မှန်းချက်သည် အလွန်ရှင်သန်နေဆဲဖြစ်သည်။
ကာ့ဒ်များသည် သမိုင်း၊ ပထဝီဂရပ်ဖစ်၏ သားကောင်များဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်းချက်များကို ကျော်လွန်သွားသည့် အခါမျိုးတွင်၊ ၎င်းတို့သည် ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုမှ လွတ်မြောက်ရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ ကုန်းတွင်းပိတ်တည်နေရာကို ကျော်လွှားရန် ရာစုနှစ်တစ်ခုနီးပါး ရုန်းကန်ခဲ့ရသည်။ ယနေ့တွင်၊ လျင်မြန်စွာပြောင်းလဲနေသော ဒေသသည် ၎င်းတို့အား မဟာမိတ်အသစ်များနှင့် အခွင့်အလမ်းသစ်များဖြင့် တင်ဆက်လျက်ရှိသည်။ သို့သော်လည်း ကာ့ဒ်များသည် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံတော် ရာထူးကို နောက်တစ်ကြိမ် ရွှေ့ဆိုင်းရမည်ဟု ယူဆရန် အကြောင်းပြချက်ကောင်း ရှိပြီး၊ ဘဂ္ဂဒက်၏ ကုန်သွယ်မှု အများစုမှာ တူရကီအပေါ် ပိုမို လိုက်လျောညီထွေ မှီခိုနေရမှု အတွက် ဘဂ္ဂဒက်၏ ရင်ကျပ်ခြင်းကို ဆုပ်ကိုင်ထားရန် အကြောင်းပြချက်ကောင်း ရှိပါသည်။
* JOOST R. HILTERMANN သည် MIT Center for International Studies မှ International Crisis Group နှင့် Research Affiliate မှ အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် မြောက်အာဖရိကအတွက် ပရိုဂရမ်ဒါရိုက်တာဖြစ်သည်။
နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန
