တူရကီနိုင်ငံ၏ အကြီးမားဆုံးအငြင်းပွားမှုမှာ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ စုပုံနေသော ပြဿနာများစွာရှိနေသည်။ ဒီမိုကရေစီ တောင်းဆိုမှုတွေနဲ့ ကာဒစ်စတန် အလုပ်သမားပါတီ (PKK) အကြမ်းဖက်ဝါဒသည် ဤစာရင်းကို ဆန့်ကျင်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်များသည် တူရကီ၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် နိုင်ငံကြီးတစ်ခု ဖြစ်လာရန် အလားအလာအတွက် အကြီးမားဆုံး အဟန့်အတားဖြစ်သည်။ မင်းရဲ့စီးပွားရေးလည်ပတ်မှုက ခမ်းနားနိုင်တယ်၊ မင်းရဲ့အလားအလာတွေကို အပြည့်အဝအသုံးချဖို့ ဆိုးရွားသွားရုံပဲ။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးသည် ကြီးမားသောကစားကွက်အတွက် အဓိကလိုအပ်ချက်ဖြစ်ပြီး သင်၏လုပ်ရပ်များကို ဤအဆုံးတိုင်အောင် အာမခံပေးမည့် အစိုးရ၏ တည်မြဲနေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် အတိအကျပြောရသော် လွန်ခဲ့သည့်ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း တူရကီသည် ကမ္ဘာ့ 17 ခုမြောက် အကြီးဆုံးစီးပွားရေးနိုင်ငံဖြစ်လာခဲ့ပြီး ဖြေရှင်းရခက်သောပြဿနာများကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ရဲစွမ်းသတ္တိရှိလာခဲ့သည်။ ခြားနားသောနည်းဖြင့် ထားနိုင်သည်- တူရကီသည် လွန်ခဲ့သည့်ဆယ်စုနှစ်များ၏ ကျူရှင်စစ်ပွဲများမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပါက၊ စစ်တပ်၏စာတိုပေးပို့မှုများနှင့် အတိုက်အခံများ၏ ကျူရှင်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ခရိုင်ရဲ့ တကယ့်အခြေအနေက ဘာဖြစ်မလဲ။
ဆီးရီးယားအကျပ်အတည်းသည် ဤသုံးသပ်ချက်၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ ဆီးရီးယားက တူရကီထောက်လှမ်းရေးဂျက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ အကျပ်အတည်းရဲ့ ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုတွေဟာ ရေခဲလွှာလေးပေါ်မှာ ထိုင်နေတယ်ဆိုတဲ့ ခိုင်လုံတဲ့ သက်သေပါပဲ။ ဆီးရီးယား အာရပ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် လက်ရှိ ငြင်းခုံမှုသည် အမျိုးသားနိုင်ငံရေး ကိစ္စတစ်ခုအဖြစ် အလဟဿ ဖြစ်နေသည်။ ကျွန်မကို ထိတ်လန့်စေတာကတော့ အကြမ်းဖက်ခံရသူတွေရဲ့ အပန်းဖြေခွင့်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကာ့ဒ်တွေကို လှုံ့ဆော်သူတွေက အလိုအလျောက် Baath လေယာဉ်မှူးတွေ ကစားကြပြီး သွေးထွက်သံယို သဘောထားရှိတဲ့ အာဏာရှင် Bashar al-Assad ကို ပံ့ပိုးပေးနေကြတာပါ။ ယေဘူယျအားဖြင့် သူတို့က ထက်သန်နေမယ်ဆိုရင် နောက်ပြန်လှည့်တာကို စောင့်မျှော်နေမှာပါ။ တူရကီရှိ ကာ့ဒ်များသည် ယခင်က နက်ရှိုင်းသောပြည်နယ်၏ လက်တွင် မမျှတသော ဆက်ဆံမှုနှင့် သတ်ဖြတ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်ဟု သင်ထင်ပါက၊ ၎င်းကို မည်သူမျှ ငြင်းဆိုထားခြင်းမရှိပါက၊ ထို့နောက် ဆီးရီးယားအာဏာရှင်စနစ်မှ အပြစ်မဲ့ နိုင်ငံသား ၁၂,၀၀၀ ကို ကြုံရာကျပန်း သတ်ဖြတ်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် အသံကို နှိုးဆော်ရမည်ဖြစ်သည်။ မတူခြားနားစွာပြောပါ၊ အကယ်၍ သင်သည် ဒုက္ခသည်များကို အမှန်တကယ် ထောက်ခံလိုလျှင် သင့်ရာထူးကို လိုချင်ပါက၊ သင်မလုပ်သင့်သောအရာမှာ realpolitik ၏ မြူခိုးစင်္ကြံများတွင် လူးလိမ့်နေသော်လည်း အမှန်အတိုင်းပြောပါ။
ဒါပေမယ့် အဲဒါက အလုပ်မဖြစ်ဘူး။ လူအချို့က အာဆတ်၏ လူသတ်မှုများကို နယ်ချဲ့သမားများကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သည့်စစ်ပွဲအဖြစ် သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး ကွယ်လွန်သွားသူများကို နယ်ချဲ့၏ကျွန်များအဖြစ် ရှုတ်ချပြောဆိုကြသည်။
ရိုးရိုးသားသားပြောရရင် တူရကီအစိုးရရဲ့ ဆီးရီးယားပေါ်လစီဟာ တစ်ခုလုံး တိကျတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ လေယာဉ်ပျက်ကျမှုအကျပ်အတည်းကြောင့် တူရကီသည် Davos တွင် ၀န်ကြီးချုပ် Recep Tayyip Erdoğan ဦးဆောင်သော ၎င်း၏ကျင့်ဝတ်သိက္ခာကို ထိန်းကျောင်းထားပြီး realpolitik ၏ ပုံသေနည်းများနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်အခါမျှ အလေးထားခြင်းမရှိပေ။ တိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ပြီးနောက်တွင် တူရကီသည် အာဆတ်ကို အချိန်အတော်ကြာအောင် စည်းရုံးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် Erdoğan နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Ahmet Davutoglu တို့သည် သတ်ဖြတ်မှုများကို ရပ်တန့်ရန် အာမခံထားသည့် Assad ကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ ဒါပေမယ့် အာဆတ်က သူ့ကတိကို မလိုက်နာဘဲ ပိုဆိုးတာက အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုတွေ ပြင်းထန်လာတယ်။
သဘာဝအားဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် အလွန်နက်နဲသော ဝမ်းနည်းကြေကွဲမှုကို တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ကြရသည်။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ၊ ဒီဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို အစိုးရအနေနဲ့ နိုင်ငံရေးနယ်ပယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်တာကို ဝမ်းမြောက်မိပါတယ်။ ဤတူရကီဦးဆောင်သော နိုင်ငံတကာဖိအားများမပါဘဲ၊ အာဆတ်၏ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများသည် တိုင်းပြည်၏ အဆုံးစွန်သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။ ဒါက ကျွန်တော်တို့ ပိုကောင်းတဲ့ မှတ်ချက်တစ်ခုပါ။
ဝမ်းနည်းစရာမှာ ဆီးရီးယားသည် ဆိုရှယ်လစ်ပြည်သူများ၏ လစ်ဗျား အာရပ် ဂျမာဟီရီယာနှင့် မတူသလို အာဆတ်သည် မွမ်မာ ကဒါဖီနှင့်လည်း မတူပေ။ ဒေသတွင်း အငြင်းပွားမှုတိုင်းတွင် ဂိုဏ်းဂဏစစ်ပွဲများကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အစွမ်းသတ္တိရှိပြီး အစ္စရေးသည် ရုရှား သို့မဟုတ် အီရန်တို့ ပါဝင်ပတ်သက်ပြီးနောက် ဝင်ရောက်လာနိုင်သည်။ ဤအန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုတိုင်းတွင် သေဆုံးသူဦးရေ မြင့်မားနိုင်ခြေရှိသည်။ မည်သူမဆို သူ့ကို မီးရှို့ရန် ကြိုးပမ်းပါက အာဆတ်၏ ထရမ့်သည် အရာအားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေနေပြီဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့် တူရကီဂျက်လေယာဉ်ကို ပစ်ချခြင်းသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးအတွက် ဤသတင်းစကား၏ ပိုမိုအစွန်းရောက်သော ထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုမှလွဲ၍ ကျန်အရာမဟုတ်ပေ။ ဒီကိစ္စမှာ အာဆတ် အောင်မြင်ခဲ့တယ်။ တူရကီ၏ စွမ်းရည်သည် ပြင်းထန်စွာ အားနည်းသွားခဲ့သည်။ အစိုးရ၏ ဆီးရီးယား မူဝါဒကို အတည်ပြုခြင်းသည် တစ်ခုတည်းသော အရာဖြစ်ပြီး ဤဖြစ်ရပ်သို့ ဦးတည်သော အမှားများကို မေးခွန်းထုတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ အတိုချုံးပြောရလျှင် တူရကီဂျက်လေယာဉ်သည် ဆီးရီးယားလေပိုင်နက်ကို တိုက်ခိုက်ရန် အဘယ်ကြောင့် ဤနိုင်ငံနှင့် အငြင်းပွားဖွယ်ရှိသနည်း။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆီးရီးယားကို စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ရန် အဘယ်ကြောင့် အခွင့်အရေးပေးခဲ့သနည်း။
