တကယ်ဘာဖြစ်နေတာလဲ?
2016 ခုနှစ်၏တူရကီနိုင်ငံသည် 2023 ခုနှစ်၏တူရကီဆီသို့ဦးတည်ခြေလှမ်းဖြစ်လိမ့်မည်ဟုသင်ပြောသောအခါတကယ်ဖြစ်ပျက်နေသည်?
လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ တွန်းအားကို တိုင်းတာဖို့ ကြိုးစားနေပါတယ်။ PCS Türkiye နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် အရာများစွာ ရှိနေသည် ။ ဘာတွေဖြစ်နေတာလဲ? NGOကြှနျုပျတို့ဝယျသညျ?
ငါတို့ ပညာရှင်တွေကော။ "Türkiye သည် လုံခြုံသောနိုင်ငံမဟုတ်" ကြောင်း နိုင်ငံခြားမှလာသော ပညာရှင်များကို မလာရန်ပြောကာ ညီလာခံများကို ဖျက်သိမ်းလိုက်ကြောင်း ၎င်းတို့က အရှက်ရစွာ ကြေငြာခဲ့သည်။ ဒါဆို ဒီပညာရှင်တွေ ဘာတွေဖြစ်နေလဲ။
သမ္မတ Recep Tayyip Erdoğan က သူ့ကို အာဏာရှင်လို့ ပြစ်တင်ရှုတ်ချနေတဲ့ MHP ခေါင်းဆောင် Devlet Bahçeli က ကွန်ဂရက်ကို ကျင်းပတာကို ရှောင်ရှားဖို့ ဖြစ်နိုင်သမျှ တွန်းအားတွေ ဆွဲထုတ်နေပါတယ်။ မလုံလောက်သေးရင် ပြည်နယ်နဲ့ ခရိုင်ရုံးချုပ်ကိုတောင် ဖျက်သိမ်းလိုက်ပါပြီ။ အချို့သော MHP ခေါင်းဆောင် Devlet Bahçeli သည် မှန်ကန်သောအရာကို လုပ်ဆောင်နေသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ သူသည် MHP အတွင်း Parallel Movement ကို တိုက်ခိုက်နေပါသည်။ သို့သော် Ekmelleddin İhsanoğlu သည် သူ့အနားတွင် ရှိပြီး Dialogue Movement ကို Parallel Movement ဖြင့် မည်သို့ တိုက်ခိုက်နိုင်မည်နည်း။ ဒါကို ဘယ်သူမှ ရှင်းပြလို့ မရဘူး။ MHP နဲ့ Bahçeli မှာ တကယ်ဖြစ်ပျက်နေတာလား။
ဒီတော့ CHP ခေါင်းဆောင် Kemal Kılıçdaroğlu က သမ္မတ Recep Tayyip Erdoğan ကို “အာဏာရှင် ပြုတ်ကျ” “အာဏာရှင် ပေါ်လွင်စေ” လို့ အဆက်မပြတ် ခေါ်နေတဲ့ ကော ဘယ်လိုလဲ။ Kılıçdaroğlu သည် CHP အတွင်းရှိအမျိုးသားရေးဝါဒီများကိုစစ်ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး CHP ၏အခြေခံအုတ်မြစ်များကိုနှောင့်ယှက်နေသော CHP ခေါင်းဆောင် Deniz Baykal ကိုနောက်ဆုံးတွင်ပါတီမှဖယ်ရှားခဲ့သည်။ မလုံလောက်ပါက CHP အတွင်းရှိ မငြိမ်မသက်မှုများကို နားပင်းစေကာ CHP အတွင်းရှိ အပြောင်းအလဲများနှင့် လူထု၏ မသက်မသာမှုများကို လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ ဒါအကုန်ကောင်းပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် Türkiye မှာ ကြောင်တစ်ကောင်တည်းရှိတဲ့ CHP မှာ ဘာဖြစ်သွားမလဲ။
HDP Co-Chair Selahattin Demirtaş သည် ဝါကျတိုင်းတွင် "Kaltasci" "Fascist State" "Certain State" နှင့် "Dictator" ဟူသော စကားလုံးများပါ၀င်သည် ။ လူတွေကို လမ်းပေါ်ထွက်ခေါ်နေတဲ့ HDP ခေါင်းဆောင် Demirtaş က PKK ရဲ့ အာဘော်အဖြစ် လက်တွေ့ကျကျ လုပ်ဆောင်နေပြီး ကာဒစ်စတန်နဲ့ မနီးစပ်ဖူးဘူးလို့ ဘယ်သူဝါကြွားတဲ့သူက သူ့နောက်ကွယ်က ပါဝါကို မြင်ပါသလား။ သူ့စကားတွေ ဘာကြောင့် ပြင်းထန်လာတာလဲ။ HDP ဟဲဗီးဝိတ် Altan Tan သည် HDP ခေါင်းဆောင်မှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန်ဝေဖန်နေချိန်တွင် HDP တွင်ဘာဖြစ်နေသည်ကို အံ့သြနေပါသလား။
Gezi Park မှာ သူတို့လိုချင်တဲ့ ရလဒ်ကို မရနိုင်တဲ့ Lumpens တွေ၊ ဒါမှမဟုတ် 17/25 December အာဏာသိမ်းဖို့ ကြိုးစားမှုတွေ၊ Cerattepe၎င်းတို့သည် ဂျာမနီတွင် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုအသစ်ကို စတင်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။ German Green ပါတီတောင်မှ ဒီဆန္ဒပြပွဲတွေကို အများကြီး ထောက်ခံခဲ့ပါတယ်။ ဂျာမနီတွင်ဆန္ဒပြခြင်းမှတားမြစ်ထားသော Greens သည် Türkiyeရှိစိမ်းလန်းသောသစ်ပင်များကိုကာကွယ်ရန်မမောမပန်းအလုပ်လုပ်နေပါသည်။ ပိုစိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက နှင်းလျှောစီးလျှောစောက်တည်ဆောက်ဖို့အတွက် သစ်ပင်ပေါင်း 6.000 ကျော် ခုတ်လှဲခံခဲ့ရပေမယ့် Artvin မှာ ဘယ်သူမှ ဘာမှမသိခဲ့ကြပါဘူး။ Cerattepe ၏ အမည် သို့မဟုတ် တည်နေရာကို မည်သူမျှ မသိခဲ့ကြပါ။ German Green Party မှာတောင် ရှိမနေပါဘူး။ ဘာဖြစ်တာလဲ? Cerattepe'၏?
လက်ဝဲယိမ်းမှ ဂျာနယ်လစ်အမည်ခံ စာရေးဆရာများနှင့် အနုပညာရှင်များသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း တင်းမာနေသည့် Türkiye တွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုအကြောင်း ပြောဆိုနေကြသည်။ အနည်းငယ်မျှသော မီးပွားများပင် မီးလောင်ကျွမ်းပြီး ယမ်းမှုန့်ကဲ့သို့ ပေါက်ကွဲသွားနိုင်သည် ။ ပိုစိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတာက နိုင်ငံခြားမှာ နေထိုင်သူတွေ လုပ်နေကြတာပါ။ "မသွားရင်တောင် မတွေ့ရင်တောင် အဲဒီရွာက ငါတို့ရွာပဲ" စိတ်ဓာတ်နှင့်နေထိုင်သူများသည် Türkiye ရှိလူများစိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ကြသည်ဟုဆိုသည်။ သူတို့သည် Türkiye တွင်နေထိုင်ပြီး တူရကီလေကို ရှူရှိုက်မိသည်ဟု သင်ထင်မြင်မိပေမည်။ ဒါဆို ဒီသတင်းထောက်တွေ ဘာဖြစ်နေတာလဲ။
သို့သော်လည်း ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေတရားရုံးသည် Can Dündar ၏အမှုကို ဆိုင်းငံ့ထားသည့် အမှုပေါင်း 20.000 ထဲမှ အလျင်အမြန်ဆွဲထုတ်ပြီး "ထိန်းသိမ်းခြင်းမပြုဘဲ ရုံးတင်စစ်ဆေးခြင်း" အမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဒီတော့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခုံရုံးက ပုံမှန်အမိန့်အတိုင်း ဆက်သွားမယ်ဆိုရင် Can Dündar ရဲ့ အလှည့်အပြောင်းကို ကြားနာဖို့ ဘယ်လောက်ကြာမလဲ။ တစ်နှစ်ခွဲပြည့်ပြီးနောက်။ အစောဆုံး! ထူးဆန်းလိုက်တာ။ လူတိုင်း လျစ်လျူရှုထားပုံရသည်။ Can Dündar ၏ဇနီး Dilek Dündar သည် မလွတ်မြောက်မီ တစ်ပတ်အလိုတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး အစည်းအဝေးအချို့ကျင်းပကာ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီးနောက် Can Dündar ပြန်လည်လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်။မထူးဆန်းဘူးလား? ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေခုံရုံးမှာ ဘာတွေဖြစ်နေလဲ။ ဒါမှမဟုတ် ဒါက တိုက်ဆိုင်မှုတစ်ခုလား။
ဒါတွေအားလုံး ဘာဖြစ်နေတာလဲ။ အနှစ် ၄၀ ရှိသော သူငယ်ချင်းများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ပြု၍ ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဆန့်ကျင်ပြောဆိုမှုများဖြင့် မီးမောင်းထိုးပြနေရန် ကြိုးပမ်းနေသော အငြိမ်းစားယူလိုသော နိုင်ငံရေးသမားများတွင် မည်သို့ဖြစ်သနည်း။
ဒီအဖွဲ့တွေအားလုံးက "အခုဘာဖြစ်နေတာလဲ" လို့မေးပါတယ်၊ တကယ်တော့ Türkiye မှာ မီးပွားပြီးသွားတာပါ။ သူတို့အားလုံးက အများသူငှာကို တစ်ခုခုဖြစ်အောင် ကြိုးစားနေကြတာ။ ပြီးတော့... “ဒီမိုကရေစီ”၊ ဒါဆို လူတွေ ဘယ်မှာလဲ။ ပြည်သူတွေ ဘာဖြစ်နေတာလဲ။
လူတွေ နိုးလာပြီ၊ လူတွေက အန္တရာယ်ကို သတိပြုမိကြပြီး အိတ်ကို ခေါင်းပေါ်တင်ဖို့ ကြိုးစားနေကြပေမယ့် ငါတို့ပြောခဲ့တဲ့ လူတွေကတော့ ခေါင်းပေါ်တင်ဖို့ ကြိုးစားနေကြပေမယ့် မမြင်နိုင်အောင် ကြိုးစားနေကြတာကိုလည်း သတိပြုမိပါတယ်...
မတ်လ 20၊ 2016 နှင့် Nevruz။ PKK သည် ၎င်း၏နောက်ဆုံးထွက်သက်အထိ ရုန်းကန်နေရသဖြင့် ၎င်းတို့အားလုံးသည် မိတ်ဖက်အသစ်များရှာဖွေရန်နှင့် ပရမ်းပတာအသစ်ဖန်တီးရန် အကြောင်းပြချက်အဖြစ် Nevruz၊ Spring Festival ကို အသုံးပြုကြသည်။
ပိုဆိုးတာက ငါပြောသလိုပဲ၊ လူတွေ နိုးလာနေပြီဆိုတာ သူတို့ တကယ်သိနေတယ်၊ ဒါမှမဟုတ် သမ္မတ Recep Tayyip Erdoğan၊ “ဒါဆို တိုင်းပြည်ကို သွားကြစို့၊ 'လူမျိုးက ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချပါစေ'” သူ့စကားက ဘာကြောင့် တုံ့ပြန်မှုကို မရှာသင့်တာလဲ။ သူရဲ့ စကားလုံးတိုင်းကို ကန့်ကွက်တဲ့ Cenahs က ဒီတောင်းဆိုချက်ကို သမ္မတ Recep Tayyip Erdoğan ရဲ့ ဒီပြောဆိုချက်ကို ဘာကြောင့် မတုံ့ပြန်သင့်တာလဲ။
ဖေဖော်ဝါရီလ 17 ရက်၊ 2016 ခုနှစ်သမ္မတအိမ်တော် Complex တွင်သမ္မတ Recep Tayyip Erdoğan ကဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများနှင့်ခရိုင်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအားမိန့်ခွန်းတွင်သတိရပါ။ "အချုပ်အခြာအာဏာသည် နိုင်ငံတော်၏ ခြွင်းချက်မရှိ ဖြစ်သည်" ကတိတော်ကို သတိရခြင်း။ "ငါတို့က Atatürkists လို့ မပြောကြဘူးလား။ အချုပ်အခြာအာဏာသည် နိုင်ငံတော်ကို ခြွင်းချက်မရှိ ပိုင်သည်။ လူမျိုးကို သွားရအောင်။" ဟုပြောသည်။
သမ္မတ Recep Tayyip Erdogan "သူတို့သည် Atatürkists များဟု မယူဆကြဘူးလား။ အချုပ်အခြာအာဏာသည် နိုင်ငံတော်မှ ခြွင်းချက်မရှိ၊ လူမျိုးကို သွားရအောင်။ ဒီတော့ လူမျိုးကို သွားကြစို့၊ ဒါပေမယ့် သူတို့ လူမျိုးကို ကြောက်တယ်။ မင်း Atatürkists ဆိုရင် လူမျိုးကို သွားကြည့်ရအောင်၊ လူမျိုးကို မေးကြည့်ရအောင်။ ဤသည်မှာ လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။ လူမျိုးကိုတောင် ကြောက်တယ်။ သူတို့နိုင်ငံကို လွယ်လွယ်နဲ့ မသွားနိုင်ဘူး။
ဒီဆောင်းပါးအစကတည်းက မီဒီယာအသီးသီးကို “ဘာတွေဖြစ်နေတာလဲ” လို့ မေးခဲ့တယ်။ သမ္မတ Recep Tayyip Erdoğan ၏ စကားများတွင် အဖြေသည် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ပြတ်သားသည်။ ပြည်သူကို ကြောက်ရွံ့သူများသည် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ထောက်ခံမှုရရှိထားသည့် သမ္မတ Recep Tayyip Erdoğan နှင့် ၀န်ကြီးချုပ် Ahmet Davutoglu အစိုးရကို ဖြုတ်ချရန် အချင်းချင်း လှုံ့ဆော်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။ လူတွေက အဲဒီလို ရည်ရွယ်ချက်နဲ့ အားထုတ်မှု မရှိဘူးဆိုတာ ရှင်းနေပေမယ့်...
သခင်၊ Türkiye တွင်ဘာကြောင့်ဖြစ်ပျက်နေသည်နှင့်ယခုသင်နားလည်ပါသလား။
