ဆိုဗီယက်အာဏာပိုင်များက အတတ်နိုင်ဆုံး ဖုံးကွယ်ရန် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားပြီးနောက် ပျက်ဆီးနေသော ဘေးကင်းရေး စမ်းသပ်မှုအပြီးတွင် ဥရောပ၏ လေးပုံသုံးပုံတစ်ခွင်တွင် ရေဒီယိုသတ္တိကြွ တိမ်တိုက်များ လွင့်စင်သွားသည့် ပျက်စီးနေသော ယူရေနီယံ တန်ချိန် ၂၀၀ ကျော် ကျန်ရှိနေပါသည်။
အဆိပ်အတောက်များကို ဖုံးအုပ်ထားသော ကွန်ကရစ် အဆောက်အအုံဟောင်းသည် ရာစုနှစ်တစ်ခုထက်မနည်း လုံခြုံအောင် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်သည့် ဧရာမ ခုံးခုံးသစ်ကြီးကို ဆောက်လုပ်ရန် နိုင်ငံတကာမှ ရန်ပုံငွေအဖြစ် တွန်းအားပေးလာပါက ယိုစိမ့်မှုအသစ်များ ထွက်ပေါ်လာမည်ကို စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံသားများကို နောင်လာနောက်သား မျိုးဆက်များအတွက် အကြောက်တရားကင်းစွာ နေထိုင်နိုင်စေမည့် ပိုကြီးသော နျူကလီးယားလောင်စာ သိုလှောင်ရေး အဆောက်အအုံသစ်ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက် တနင်္လာနေ့တွင် နိုင်ငံတကာအလှူရှင်များက နောက်ထပ် ယူရို 87.5 သန်း (ဒေါ်လာ 99 သန်း) ပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းရှိ ဓာတ်ပေါင်းဖို နံပါတ် လေးသည် ဧပြီ ၂၆ ရက်က ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး ၁၀ ရက်ကြာ မီးလောင်ကျွမ်းခဲ့ရာ ကမ္ဘာကြီးကို ထိတ်လန့်စေခဲ့သော်လည်း ဒေသခံများက ကောလာဟလများနှင့် ကြေကွဲဖွယ်ရာ အနောက်တိုင်း ရေဒီယို ထုတ်လွှင့်မှုများမှ ကြားသိနေရသည့် သတင်းများသာ ဖြစ်သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီသည် စစ်အေးခေတ် စူပါပါဝါ၏ ပုံရိပ်ကို ညှိုးနွမ်းစေမည့် အဖြစ်ဆိုးများကို အများပြည်သူများ သိရှိခြင်းမှ ကင်းဝေးစေရန် အလို့ငှာ ဘာမှမပြောခြင်း သို့မဟုတ် လုံးလုံး လိမ်ညာခြင်း ဟူသော ခိုင်မာသော အစဉ်အလာကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်။
၎င်းတို့သည် အနီးနားရှိ Pripyat မြို့သူမြို့သား ၄၈,၀၀၀ ကို နောက်နေ့မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။
ဆွီဒင်သည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် ဓာတ်ရောင်ခြည်အဆင့်တွင် ရှင်းမပြနိုင်သော မြင့်တက်လာသည်ကို တွေ့ရှိသောအခါ ပထမအချက်ပေးချက်ကို ဧပြီ ၂၈ ရက်တွင် ထုတ်ဖော်ခဲ့သည်။
ကွန်မြူနစ်ပါတီ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး မီခေးလ်ဂေါ်ဘာချော့ဗ်သည် ၁၉၉၀ ခုနှစ် ဒီမိုကရေစီနှင့် စီးပွားရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများအတွက် နိုဘယ်ငြိမ်းချမ်းရေးဆုရှင်၊ မေလ ၁၄ ရက်အထိ အဆိုပါဘေးအန္တရာယ်ကို လူသိရှင်ကြား ဝန်ခံခြင်းမရှိပေ။
ဆိုဗီယက် ရုပ်မြင်သံကြားသည် ၎င်းတို့၏နိုင်ငံကို ပုတ်ခတ်ပြောဆိုသော နိုင်ငံခြားရေး ဝါဒဖြန့်လှုံ့ဆော်မှု ခံနေရသည့် လူများကို စည်းရုံးသိမ်းသွင်းရန် အစွမ်းကုန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။
“မင်းမြင်တဲ့အတိုင်းပဲ အနောက်မီဒီယာတွေက အဆက်မပြတ်ပြောနေတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ပျက်စီးမှုဆိုတာ အဲဒီ့မှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု အဖြူအမည်း သတင်းကလစ်တစ်ခုက စက်ရုံပြိုကျပြီးပြီးချင်း မကြာမီပင် မြင်ကွင်းများကို ပြသသည့် အဖြူအမည်း သတင်းကလစ်တစ်ခုက ပြောကြားခဲ့သည်။
“Chernobyl မှာ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေတဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေရဲ့ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကတော့ အဲဒီမှာ အလုပ်လုပ်သူအားလုံးရဲ့ လုံးဝဘေးကင်းမှုပါပဲ” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် ယခုအခါ မြုံနေသောအပင်ကို ဝန်းရံထားဆဲဖြစ်သော 30 ကီလိုမီတာ (19 မိုင်) ဖယ်ထုတ်ထားသောဇုန်မှ အာဏာပိုင်များသည် ထိုနှစ်တွင် လူပေါင်း 116,000 ကို နေရာရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့သည်။
အရေးပေါ် လုပ်သားများနှင့် နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများ အများစုပါဝင်သော “ငွေစာရင်းရှင်းသူများ” ဟု လူသိများသော လူပေါင်း 600,000 ခန့်သည် အဆိပ်တောက်မီးတောက်များကို ငြိမ်းသတ်နိုင်ရန် အကာအကွယ်ပစ္စည်း အနည်းငယ် သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိသဖြင့် စေလွှတ်ခံခဲ့ရသည်။
၎င်းတို့သည် ပျက်စီးနေသော ဓာတ်ပေါင်းဖို၏ အကြွင်းအကျန်များပေါ်တွင် scophagus များ စိုက်ထူရန် တာဝန်ရှိသည် ။
ချာနိုဘိုင်းကို ကယ်တင်ရန် စေလွှတ်ခံရသူ အယောက် ၃၀ ခန့်မှာ အဏုမြူရောင်ခြည်သက်ရောက်မှုဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ သိပ္ပံနည်းကျ ကော်မတီက တရားဝင် အသိအမှတ် ပြုခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ဓာတ်ရောင်ခြည် အဆိပ်သင့်မှုကြောင့် သေဆုံးသူ စုစုပေါင်း အရေအတွက်သည် ပြင်းထန်သော အငြင်းပွားမှု ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။
ယူကရိန်းနှင့် အိမ်နီးချင်း ရုရှားနှင့် ဘီလာရုစ်တို့တွင် မမြင်နိုင်သော အဆိပ်ကြောင့် “၄၀၀၀” အထိ သေဆုံးနိုင်ကြောင်း ၂၀၀၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် အငြင်းပွားဖွယ် ကုလသမဂ္ဂ အစီရင်ခံစာတွင် ခန့်မှန်းထားသည်။
Greenpeace သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးအဖွဲ့က အဆိုပါ ကိန်းဂဏန်းကို လာမည့်နှစ်တွင် အကြမ်းဖျင်း လျှော့တွက်မှုအဖြစ် ရှုတ်ချခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု Pennsylvania ပြည်နယ်ရှိ 1979 ခုနှစ် Three Mile Island ဖြစ်ရပ်နှင့် Chernobyl ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် နျူကလီးယားစွမ်းအင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် လူထုအမြင်ကို ပြင်းထန်စွာ တွန်းအားပေးခဲ့ပြီး US စက်ရုံများ လက်တစ်ဆုပ်စာမျှသာ 1986 နှင့် 2013 ခုနှစ်ကြားတွင် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Chernobyl ဖြစ်ရပ်ဆိုးသည် ဂျာမဏီနှင့် နျူကလီးယားလောင်စာအပေါ် အလွန်အမင်းမှီခိုသော အခြားဥရောပနိုင်ငံများတွင် အစိမ်းရောင်ပါတီများ ထွန်းကားလာမှုကိုလည်း အားပေးခဲ့သည်။
ပြင်းထန်သောကာလများတွင် ဆောလျင်စွာတည်ဆောက်ခဲ့သော အူမကြီးကွဲအက်သွားခြင်းအား ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်မှုများကြောင့် နိုင်ငံပေါင်း ၄၀ ကျော်သည် 2010 ခုနှစ်တွင် တန်ချိန် 25,000 ရှိသော သံမဏိအကာအကွယ်အတားအဆီးအသစ်ကို ဖန်တီးရန်အတွက် ယူရို 2.1 ဘီလီယံတန်ကြေးရှိခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့အင်အားကြီး G7 အုပ်စုနှင့် ဥရောပကော်မရှင်တို့မှ နောက်ထပ် ယူရို ၁၆၅ သန်းခန့်ကို မျှော်လင့်ထားသည်။
ဧရာမပုခုံးကြီးသည် ပါရီရှိ Notre-Dame ဘုရားရှိခိုးကျောင်းကို ဖုံးအုပ်ထားနိုင်လောက်အောင် ကျယ်ဝန်းပြီး အလေးချိန်မှာ အီဖယ်မျှော်စင်ထက် သုံးဆပိုသည်။
ပင်မလုပ်ငန်းအများစုသည် ယခုအခါ ပြီးမြောက်ပြီးဖြစ်ပြီး၊ အရာအားလုံးသည် အစီအစဉ်အတိုင်းဖြစ်ပါက - အတွင်းပိုင်းရှိ အန္တရာယ်ရှိသော ပစ္စည်းများကို ညစ်ညမ်းစေမည့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာသုံး စက်ကိရိယာများဖြင့် တပ်ဆင်ထားပါသည်။
“နိုင်ငံတကာ အသိုက်အဝန်းရဲ့ အကူအညီမပါဘဲ ဒီဘေးဆိုးကြီးကို ကျွန်တော်တို့ ဘယ်တော့မှ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး” ဟု ယူကရိန်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဝန်ကြီး Ostap Semerak က Facebook တွင် ရေးသားခဲ့သည်။



