အစိုးရက ကာ့ဒ်တောင်းဆိုမှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်လား။

ဝန်ကြီးချုပ် Recep Tayyip Erdoğan က စက်တင်ဘာ 30 ရက်နေ့တွင် ကြေညာခဲ့သော ဒီမိုကရက်တစ် အစီအစဉ်အား ကာ့ဒ်နိုင်ငံရေးမျက်နှာစာမှ "ကျေနပ်စရာ" ဟု မယူဆပါ။ 

အကျဉ်းချခံထားရသော ဥပဒေမဲ့ Kurdistan အလုပ်သမားပါတီ (PKK) ခေါင်းဆောင် Abdullah Öcalan၊ အီရတ်မြောက်ပိုင်း Kandil တောင်ပေါ်ရှိ PKK ခေါင်းဆောင်များ၊ ဥရောပရှိ PKK ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီပါတီ (BDP) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူများအားလုံးက အာဏာရ တရားမျှတမှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ (AKP) ၏ လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ပါဝင်ကူညီနေသည့် Kurgo သည် အလှမ်းဝေးသည်ဟု ဆိုသည်။

မကြာသေးမီက နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်းများနှင့် တွေ့ဆုံမှုတွင် အိုကာလန်သည် ကြီးကြီးမားမားစိတ်ပျက်စရာကို ရှောင်ရှားရန် ဘောလုံးသည် ၎င်း၏တရားရုံးတွင် ရှိနေသေးကြောင်း အစိုးရထံ ထပ်ခါတလဲလဲ တောင်းဆိုခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အတွက် ကောင်းမွန်သော မျှော်လင့်ချက်ရှိနေဆဲဖြစ်ကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြခဲ့သည်။

Öcalan သည် “ပြင်းထန်သော စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများတွင် ပါဝင်ရန်” အဆိုပြုချက်အတွက် ပြည်နယ်နှင့် အစိုးရ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို စောင့်မျှော်နေချိန်တွင် BDP နှင့် Kurdistan Communities' Union (KCK) မှ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူများသည် အစိုးရ၏ ကျေနပ်ဖွယ်မရှိသော လှုပ်ရှားမှုများကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် ပိုမိုခက်ခဲသော ရပ်တည်ချက်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ကာ AKP အား နောက်ထပ်ခြေလှမ်းများလှမ်းရန် တွန်းအားပေးရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။ ဤနည်းအားဖြင့် BDP သည် ဤလုပ်ငန်းစဉ်အသစ်တွင် အသက်ဝင်စေမည့် လုပ်ငန်းစီမံချက်ကို ရေးဆွဲခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ အစိုးရသည် Öcalan နှင့် ပိုမိုအဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝပြီး ပြင်းထန်သော တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွင် ပါဝင်ရန် ဆန္ဒရှိ/မရှိကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်။

အစိုးရ၏ Öcalan နှင့် ဆွေးနွေးမှု ကိုင်တွယ်ပုံ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အခြေအနေများ ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေရန် လုပ်ဆောင်မှုများအပြင် Öcalan သည် သတင်းထောက်များ၊ အရပ်ဘက်လူမှုအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများနှင့် တွေ့ဆုံခွင့်ကို BDP ၏ အမြင်တွင် ရိုးသားမှု စမ်းသပ်မှုတစ်မျိုးအဖြစ် ရှုမြင်မည်ဖြစ်သည်။

ယခုသက်တမ်းအသစ်တွင် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မည့် လုပ်ဆောင်ချက်အစီအစဉ်တွင် အဓိကအဆင့်သုံးဆင့်ရှိသည်။ အထုပ်၏ကြေငြာပြီးသားဆောင်းပါးများအတွက်ပြင်ဆင်ချက်အချို့မှတဆင့်ဒီမိုကရက်တစ်အထုပ်ကိုအားဖြည့်ခြင်းနှင့်တရားရေး ၀ န်ကြီး Sadullah Ergin နှင့်ဤအဆုံးသတ်အထိဤအစီအစဉ်၏ပထမအဆင့်ဖြစ်သည်။
အထုပ်ကို အားဖြည့်ပေးရန် BDP ၏ တောင်းဆိုချက်များကို AKP မှ ငြင်းဆိုခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်တွင် ကာ့ဒ်များသည် လူမှုရေး အတိုက်အခံများကို မြှင့်တင်ရန် မျှော်မှန်းထားသည့် အစီအစဉ်၏ ဒုတိယအဆင့်ကို စတင်ရန် စီစဉ်နေပါသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပါတီသည် ၎င်းတို့၏ စိတ်ပျက်မှုကို ပြသရန် လူထုဆန္ဒပြပွဲများတွင် ပါဝင်ရန် ၎င်း၏ ထောက်ခံသူများကို တောင်းဆိုနိုင်သည်။

အစီအစဥ်၏တတိယအဆင့်မှာ ဒီမိုကရက်တစ်အစ္စလမ်ကွန်ဂရက်အဖြစ် Öcalan ဖော်ပြထားသောအရာကို စုစည်းရန်ဖြစ်သည်။
BDP သည် အဖွဲ့အစည်းတွင် တရားဝင်မဟုတ်သော်လည်း စီစဉ်ထားသောအစည်းအဝေးတွင် လေးနက်စွာ ပါဝင်ကူညီမည်ဖြစ်သည်။ BDP အဖွဲ့ဝင်အချို့၏အဆိုအရ ညီလာခံကိုယ်တိုင်နှင့် ၎င်း၏ပါဝင်သူများသည် AKP ကို ကောင်းစွာနှောင့်ယှက်နိုင်သည်။

အစီအစဥ်ပထမအဆင့်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ကြည့်ရှုရန် အရေးကြီးပါသည်။ BDP တာဝန်ရှိသူများက “ကျေနပ်ဖွယ်မရှိသော ဒီမိုကရေစီအစီအစဥ်မှ ဖန်တီးထားသော စိတ်ပျက်ဖွယ်ကောင်းမှုသည် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်အပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေသည်” ဟု AKP မှ နိဂုံးချုပ်လာသည်ဟု BDP တာဝန်ရှိသူများက ယုံကြည်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် AKP သည် ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ် ဆက်လက် တည်တံ့ရေးနှင့် အပစ်အခတ် ရပ်စဲရေး အတွက် အထူး သဖြင့် ၂၀၁၄ ခုနှစ် မတ်လတွင် ကျင်းပမည့် ဒေသန္တရ ရွေးကောက်ပွဲ အကြို တွင် အလွန် အရေးကြီး သည့် ချစ်ကြည်ရေး အမူအရာ ဟုခေါ်သည့် အစီအစဥ် အရ အဆင်သင့် ဖြစ်အောင် ဆောင်ရွက်ပေး နိုင်မည်ဟု ယူဆ ပါသည်။

ပြင်ဆင်ရေး တောင်းဆိုချက်စာရင်း

BDP တာဝန်ရှိသူများသည် အဆိုပါ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများတွင် နိုင်ငံသားများ၏ မိခင်ဘာသာစကားဖြင့် ပညာသင်ကြားခွင့် သို့မဟုတ် ဒေသန္တရ အုပ်ချုပ်မှု ပဋိဉာဉ်၏ ခွင့်ပြုချက် မပါဝင်ကြောင်း ကောင်းစွာ သိရှိနားလည်ပါသည်။ အဲဒါကြောင့် သူတို့ရဲ့မျှော်လင့်ချက်တွေကို နိမ့်ချပြီး ရလဒ်တွေကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် လုပ်ချင်ကြတယ်။ ဤအဆုံးထိ ၎င်းတို့၏ AKP လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များထံ ပြင်ဆင်ချက်စာရင်းကို တင်ပြလိုပါသည်။

BDP သည် လွတ်လပ်စွာ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့် နယ်ပယ်ကို ချဲ့ထွင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသဖြင့် အကြမ်းဖက် လုပ်ရပ်များကို ကျူးလွန်ခဲ့ဖူးခြင်း သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်မှု မြှင့်တင်ခြင်း မပြုဖူးသူများသည် အကြမ်းဖက် စွဲချက်များနှင့် တရားမစွဲသင့်ဘဲ အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေနှင့် ရာဇသတ်ကြီး ဥပဒေကို ပြင်ဆင်ရန် စာရင်း၏ ထိပ်တွင် ရှိနေသည်။ အန္တိမရည်မှန်းချက်မှာ KCK အမှုများတွင် အကျဉ်းထောင်များနောက်ကွယ်ရှိ ရာနှင့်ချီသော ကာ့ဒ်နိုင်ငံရေးသမားများကို လွှတ်ပေးရန်ဖြစ်သည်။

စုဝေးခွင့်နှင့် ဆန္ဒပြခွင့်၊ ရဲတပ်ဖွဲ့၏ အခွင့်အာဏာကို ကန့်သတ်ချုပ်ချယ်ခြင်း၊ ရာဇ၀တ်ကျင့်ထုံးဥပဒေတွင် ဖော်ပြထားသည့် ချုပ်နှောင်ရခြင်းအကြောင်းရင်းများကို ရိုးရှင်းစေရေးနှင့် တားမြစ်ချက်များကို အပြည့်အဝ ပယ်ဖျက်ရန် နိုင်ငံရေးပါတီများဥပဒေတွင် ထပ်မံပြင်ဆင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ရန် BDP က ၎င်း၏စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းရန် စီစဉ်နေသည့် အခြားအချက်အချို့လည်း ဖြစ်သည်။

BDP ၏ တောင်းဆိုချက်များကို AKP က အပြုသဘော တုံ့ပြန်မည်လား။ ဒီပါတီနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အမြင်နှစ်ခု ကွဲပြားပါတယ်။ တဖက်တွင်လည်း KCK အကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးခြင်းသည် အထူးသဖြင့် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် AKP ၏ အခွင့်ကောင်းများဆီသို့ ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို ပိုမိုတိုးတက်စေမည်ဟု ယုံကြည်သူများလည်း ရှိပါသည်။ တစ်ဖက်တွင်မူ AKP အရာရှိအချို့က ထိုသို့သော လုပ်ရပ်သည် အစိုးရအပေါ် အမျိုးသားရေး စိတ်ဓာတ်ဖြင့် တုံ့ပြန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး နိုင်ငံအနောက်ပိုင်းတွင် မဲများ လျော့ပါးသွားစေမည်ကို စိုးရိမ်ကြောင်း ထုတ်ဖော် ပြောကြားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးစကားလုံးသည် ၀န်ကြီးချုပ် Recep Tayyip Erdoğan နှင့် သက်ဆိုင်ကြောင်း သတိပြုသင့်သည်။

BDP နှင့် Republican People's Party (CHP) ကဲ့သို့သော အခြားပါတီများမှ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များကို ဆွဲဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိပါက ဒေသန္တရရွေးကောက်ပွဲများမတိုင်မီ ဒီမိုကရေစီအစီအစဥ်ကို ချဲ့ထွင်ရန် ထိုကဲ့သို့သောခြေလှမ်းကို မလုပ်ဆောင်မီ အစိုးရက နှစ်ကြိမ်စဉ်းစားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။