Nu de Amerikaanse presidentsverkiezingen dichterbij zijn dan ooit, bruist de pers van speculaties over de vraag of Barack Obama, na een matige prestatie in het eerste debat, het momentum van Mitt Romney tijdens zijn tweede optreden vanavond kan omkeren. En niet alleen de Amerikaanse media. Nieuwskanalen van India tot Israël zijn druk bezig met het ontleden van de tegenslag van Obama, de comeback van Romney en wat de nieuwe stand van zaken in de race voor hun landen betekent. Hier is een momentopname van enkele van de meest kleurrijke berichtgeving van de afgelopen dagen:
Groot-Brittannië
De Britse pers is soms nogal brutaal geweest in het beoordelen van de veranderende dynamiek in de presidentiële race (voorbeeld Daily Mail kop deze week: “Al aan het voorbereiden op een nieuwe baan? Obama bezorgt pizza’s aan campagnemedewerkers terwijl hij zich klaarmaakt voor een tv-debat in een golfresort”). Maar commentatoren hebben ook gespeculeerd over wat een overwinning van Romney voor Groot-Brittannië zou betekenen. Daar bij de TelegraafTim Stanley stelt dat David Cameron en zijn Conservatieve Partij hun voorkeur voor Obama te openlijk hebben uitgesproken. “Door deze standpunten publiekelijk naar buiten te brengen, hebben de Tories te veel gegokt op het winnen van de verkiezingen door Obama”, stelt hij. 'En als hij dat niet doet, dan hebben ze een president in handen die ze routinematig hebben beledigd. Dat kan niet goed zijn voor de Atlantische alliantie.” (Voor alle duidelijkheid: Stanley denkt dat het debat van vanavond zal eindigen in een gelijkspel of in een overwinning van Romney.)
Ondertussen schrijft Sir Christopher Meyer, een voormalige Britse ambassadeur in de Verenigde Staten, in deLondon Evening Standard dat een overwinning van Obama het beste zou zijn voor Groot-Brittannië:
Romney zou een uitstekende president van het buitenlands beleid kunnen blijken te zijn, maar op dit moment is zijn team voor het buitenlands beleid verdeeld tussen neoconservatieve haviken en degenen met een meer pragmatisch, ‘realistisch’ wereldbeeld, vergelijkbaar met het onze. We weten niet welke fractie als winnaar uit de bus zal komen. Onder de gegeven omstandigheden zijn we beter af met de duivel die we kennen – en dat is Obama.
China
Het staatspersbureau Xinhua heeft vandaag een waarschuwing voor de presidentskandidaten: “Het zou zowel politiek kortzichtig zijn als schadelijk zijn voor de betrekkingen tussen China en de VS als ze de bijeenkomst in gemeentehuisstijl zouden veranderen in een wedstrijd om China te bashen.” (het nieuwskanaal lijkt het debat van vanavond te verwarren met het derde en laatste debat over het buitenlands beleid, dat onderwerpen zal behandelen als “de opkomst van China en de wereld van morgen”). Zeker, de harde woorden van beide kandidaten over China zijn misschien niets meer dan campagnegebrul, merkt Xinhua op. Maar “deze kameleonische politici moeten niet altijd verwachten dat de wonden die ze hebben toegebracht aan de banden tussen China en de VS automatisch zullen genezen” zodra ze hun ambt aanvaarden.
India
In een artikel over de mogelijkheid dat India binnen enkele maanden te maken zou kunnen krijgen met verschillende nieuwe wereldleiders, zei de Times of India verbaast zich erover dat “Mitt Romney, van een kandidaat die nauwelijks controle had over zijn eigen Republikeinse Partij, zich heeft ontwikkeld tot een verrassend bekwame debater en een meer dan geloofwaardige tegenstander.” Toch voegt de krant eraan toe dat de uitkomst van de Amerikaanse verkiezingen wellicht geen grote impact zal hebben op de bilaterale betrekkingen. “De relatie tussen Indo en de VS is nu geïnstitutionaliseerd en is eigenlijk niet meer afhankelijk van een president”, merkt het artikel op.
In een debatvoorbeschouwing op de Hindustan TimesDe in de VS gevestigde journalist Rashmee Roshan Lall stelt dat het onwaarschijnlijk is dat Romney zich tijdens het evenement van dinsdagavond geliefd zal maken bij India of de wereld. Het is waar, merkt ze op, dat de “expert in New Delhi altijd heeft gedacht dat Republikeinse presidenten veel beter bij India passen dan Democratische.” Maar Romney noemt India niet tijdens zijn campagne en wil “de VS opnieuw als wereldburger benoemen, zij het met een make-over die veel leent van enkele van de duistere manifestaties van Heer Voldemort.” Ze besluit met een vraag: “Is het beter om onder de voet gelopen te worden of simpelweg genegeerd te worden, of is het misschien wel de beste optie voor India en alle anderen om nog vier jaar Obama te blijven?”
Israël
Nu de race in de VS steeds strenger is geworden: “De presidentiële race is opnieuw begonnen”, één Israël Hayomkop verkondigt – de redacties op Haaretz en Jerusalem Post hebben verklaringen gepubliceerd waarom ze tijdens de verkiezingen neutraal zullen blijven. Haaretz merkt in nogal levendige bewoordingen op dat “Romney bij de premier van Israël zou blijven en zij vlees van één vlees zouden worden”, maar voegt eraan toe dat de inhoudelijke verschillen tussen de kandidaten klein zijn. Haaretzcolumnist Chemi Shalev mijmert ondertussen over de verschillende leiderschapswisselingen die zouden kunnen voortvloeien uit verkiezingen in Israël en de Verenigde Staten.
Wat het komende debat betreft, Israël HayomAbraham Ben-Avi denkt dat dit “Obama's laatste kans is om zijn status als leider te rehabiliteren”, terwijl HaaretzAdar Primor betoogt dat de wereld nog steeds de voorkeur zal geven aan Obama boven Romney, ook al zullen de kandidaten vanavond de verschillen tussen hen op het gebied van het buitenlands beleid aanscherpen. “Degenen [over de hele wereld] die hun fixatie op Obama hebben afgeschud, hebben dat grotendeels gedaan omdat hij op bepaalde beleidsterreinen wordt gezien als iemand die de Republikeinse agenda heeft aangenomen”, schrijft Primor.
Rusland
De Russische RT geloofde niet in het wijdverbreide oordeel dat Romney Obama in het eerste debat had verslagen, en merkte op dat het ‘lauwe’ forum had laten zien dat de kandidaten ‘twee kanten van dezelfde medaille’ waren. Maar de opleving van Romney na het debat heeft de Russische pers ertoe aangezet de Republikeinse kandidaat nader te bekijken. De nieuwsmedia besteedden aandacht aan de Russische opmerkingen van Romney tijdens zijn recente toespraak over het buitenlands beleid in Virginia, maar waarschuwden ervoor niet te veel in de agressieve retoriek te lezen (de door de staat gerunde Voice of Russia merkte op dat “een serieuze politicus moet vermijden dat soort opmerkingen te maken met betrekking tot een ander toonaangevend land”). Een Russisch parlementslid beschuldigde Romney er ondertussen van dat hij het mislukte beleid van George W. Bush omarmde en leiding gaf aan de ‘laatste stuiptrekking van de Amerikaanse wereld’.
In het meest creatieve commentaar vergelijkt The Voice of Russia de debatten met schaakwedstrijden en citeert de schaker Vladislav Tkachev:
“Heel vaak blijven de echte stappen, zoals het actieplan en het hervormingspakket van de kandidaat, op de achtergrond en komt de psychologische factor op de voorgrond. Het volstaat om naar de beelden van de confrontatie tussen Karpov en Kasparov te kijken om te zien dat het duel van de ogen, een verende stap en een algeheel agressieve blik van het grootste belang waren. Het is algemeen bekend hoe moeilijk het is om het juiste antwoord te geven als je wordt blootgesteld aan de blikken van de rivaal. De reactie van het publiek kan je ook opfleuren of volledig demoraliseren. Barack Obama zag er met neergeslagen ogen deze keer niet op zijn best uit, zij aan zij met zijn tegenstander die vertrouwen uitstraalde.”
Er zijn echter nog meer debatten in het verschiet en de resultaten kunnen veranderen. Obama loopt immers voorop in de publieke opiniepeilingen. Het belangrijkste voor hem is nu om af te komen van het imago van een serieuze, bedachtzame en humane maar niet erg vastberaden leider, omdat dit de verkeerde stijl is voor de tijd van verandering. De schaakpraktijk laat echter zien dat de speelstijl niet van de ene op de andere dag kan veranderen.
Duitsland
De Duitse pers heeft het Mitt-mentum-verhaal overgenomen – zoals de in de VS gevestigde journalist Gregor Peter Schmitz schreef der SpiegelJoe Bidens vice-presidentiële debatoptreden “blies bijna in zijn eentje de Obama-campagne nieuw leven in, die dreigde aan de beademing te worden gelegd na het rampzalige debatoptreden van de president in Denver.” Maar nieuwsmedia hebben er ook op gewezen dat de race er heel anders uit zou zien als deze in Duitsland (of in veel andere Europese landen trouwens) zou worden gehouden, waar meer dan acht op de tien mensen de Democraten zouden steunen. ‘Obama heeft de overwinning verzekerd – onder de Duitsers’, kopte hij De Wereld verklaart (een artikel in Berliner Morgenpost suggereert dat de overweldigende populariteit van Obama in het land helpt verklaren waarom Romney Duitsland deze zomer niet bezocht tijdens zijn overzeese reis).
Pakistan
De Pakistaanse pers heeft bericht over de steeds kleiner wordende race. “Zelfs de New York Times, die de voorkeur geeft aan Obama, geeft toe dat Romney sinds het debat is blijven stijgen”, aldus een artikel in Dageraadmerkt op. Maar in een opiniestuk voor dezelfde krant betoogt Muhammad Ali Siddiqi dat de weken sinds het eerste debat hebben aangetoond dat Obama de ware overwinnaar is. “De heer Obama was consistent, zonder flamboyantie, en bleef bij zijn standpunt”, terwijl “de heer Romney op de tribune speelde”, merkt Siddiqi op. Hij voegt eraan toe dat ‘de heer Romney zijn buitenlands beleid graag op de manier van de Koude Oorlog zou willen voeren’, maar geeft toe dat, in tegenstelling tot de indruk in Pakistan, het buitenlands beleid ‘op de achtergrond is gekomen in de campagne’.
(Buitenlands beleid)
