Onze geliefde Profeet 'sall-Allahu 'alayhi wa sal-lam' zegt het volgende in een hadith-i-sherîf: “Mensen kunnen zichzelf niet bevrijden van de volgende drie dingen: 'Sû‑i zan', 'Tayara' en 'Hasad'. Wanneer iemand een slechte mening heeft over iemand anders (Sû-i zan), moet hij niet handelen volgens zijn slechte mening. Doe de dingen waarvan je denkt dat ze onheilspellend kunnen zijn, door je vertrouwen (tawakkul) te stellen aan Allâhu ta'âlâ, en als je jaloers bent op iemand, doe hem dan nooit pijn.' ‘Hasad’ betekent jaloers zijn. ‘Tayara’ betekent geloven in slechte voortekenen. “Sû‑i zan” betekent dat iemand een bepaalde persoon als een slecht persoon beschouwt.
Veronderstellen dat iemands zonden niet vergeven zullen worden, betekent plegen sû-i-zan tegen Allahu ta'âlâ. En te veronderstellen dat alle gelovigen zondaars zijn, betekent plegen sû-i-zan tegen gelovigen (Mu'mins). “Sû-i zan” is verboden (harâm) handeling. Een hekel aan iemand die hem een verboden handeling ziet begaan of verneemt dat hij een verboden handeling heeft begaan, zou geen “sû-i zan” zijn; in plaats daarvan is het een afkeer die wordt opgevat ter wille van Allâhu ta'âlâ (bughd al-fillah); het genereert ontdooien (beloningen in het Hiernamaals). Wanneer een moslim een andere moslim (broeder) iets verkeerd ziet doen, moet hij proberen dit op een goede manier te interpreteren (husn al-zan) en moet proberen hem ervan te weerhouden die actie opnieuw uit te voeren. Een negatieve gedachte die in het hart opkomt maar daar niet lang blijft hangen, zou geen “sû-i zan” zijn. Op een negatieve manier een sterke gedachte in het hart ontwikkelen zou “sû-i zan” zijn.
De twaalfde âyat van soera “Hujurât” in de Qur'ân al-kerîm beweert: “O jullie die geloven! Vermijd argwaan zo veel (mogelijk); want verdenking is in sommige gevallen een zonde: …” Rasûlullah 'sall-Allahu 'alayhi wa sal-lam' zegt in een hadith-i-sherîf: “Heb geen 'sû-i zan'. 'Sû-i zan' zorgt voor verkeerde beslissingen. Snuffel niet in de privézaken van anderen. Kijk naar de fouten van anderen. Maak geen ruzie met anderen. Wees niet jaloers op anderen. Heb geen vijandigheid jegens elkaar. Laster elkaar niet. Heb elkaar lief als broers. Een moslim is een broer van een andere moslim. Daarom zal een moslim geen andere moslim despoteren; hij zal hem helpen. Hij zal niet op hem neerkijken.” Het is verboden (harâm) dat een moslim een andere moslim vermoordt. Rasûlullah 'sall-Allâhu 'alayhi wa sal-lam' zegt in een hadith-i-sherîf: “Een moslim valt het zelf, het eigendom of de eer van een andere moslim niet aan. Allahu ta'âlâ kijkt niet naar de kracht of schoonheid van jullie lichaam. Hij kijkt ook niet naar jouw daden. Maar Hij kijkt naar uw hart.” Allâhu ta'âlâ kijkt naar de oprechtheid en angst voor Allah in de harten. Zodat daden en aanbidding geaccepteerd worden, dwz beloningen (thawâbs) Om gegeven te worden, moeten ze gedaan worden met veel aandacht voor de noodzakelijke omstandigheden en met een juiste intentie, dat wil zeggen, ter wille van Allâhu ta'âlâ (ikhlâs).
Rasûlullah 'sall-Allâhu 'alayhi wa sal-lam' zegt in een hadith-i-sherîf: “Heb een goede mening ‘husn al-zan’ jegens Allahu ta’âlâ.” Drieënvijftigste âyat van Sûra van Zumar van de Koran al-kerîm beweert: “Oh Mijn slaven met vele zonden! Geef de hoop op genade van Allah niet op. Allah vergeeft alle zonden. Hij is een Wezen met oneindige vergevingsgezindheid en eindeloze genade.” Allahu ta'âlâ zal zeker elke vorm van ongeloof en zonde vergeven wanneer het berouw wordt gedaan in overeenstemming met de voorwaarden ervan. Als Hij wil, zal Hij ook alle soorten zonden vergeven, behalve ongeloof, zonder berouw. In een hadith al-Qudsî verklaart Allahu ta'âlâ: “Ik zal Mijn slaaf behandelen zoals Mijn slaaf over Mij denkt.” Allahu ta'âlâ zal degenen vergeven die berouw tonen in de hoop dat Hij zal vergeven.
Rasûlullah 'sall-Allâhu 'alayhi wa sal-lam' zegt in de volgende hadith-i-sherîfs: “Het is een daad van aanbidding om een goede mening (husn-i-zan) te hebben over Allahu ta’âlâ.” en “Ik zweer in de Naam van Allâhu ta'âlâ, die de Enige Ilâh is zonder enige partner, dat Hij elk gebed zal aanvaarden dat gedaan wordt (met een hart) en een goede mening over Hem uitdraagt.” en “Op de Dag des Oordeels zal 'Qiyâmat' Allâhu ta'âlâ bevelen dat iemand in de hel wordt geworpen. Terwijl hij naar de hel wordt gebracht, zal de persoon zich omdraaien en tegen Allâhu ta'âlâ zeggen: 'O mijn Heer! Toen ik op aarde was, had ik altijd een goede mening over Jou!'. Allahu ta'âlâ zal zeggen: 'Breng hem niet naar de hel. Ik zal hem behandelen zoals hij over mij dacht.”
Als niet bekend is of een bepaalde gelovige sâlih (vroom) of fâsiq (zondig, slecht) is, moeten we een goede mening over hem hebben. Wanneer de mogelijkheid dat iemand vroom of slecht is, in evenwicht is, wordt deze toestand van onzekerheid genoemd schud (twijfel, scepsis). Een onbalans van mogelijkheden in beide richtingen is een toestand van zan (veronderstelling, mening, vermoeden), terwijl de minder waarschijnlijke mogelijkheid wordt genoemd Wauw (waanvoorstellingen, wantrouwen).
We moeten een goede mening hebben over de mensen die ons advies geven, maar ook over alle moslims. We moeten hun woorden en advies met optimisme interpreteren. Geloven in de goedheid en vroomheid van een moslim is een daad die beloningen oplevert. Wantrouwen gebaseerd op een pessimistische predispositie dat een bepaalde moslim niet geloofd mag worden, is in feite een weerspiegeling van een losse moraal van de kant van de eigenaar van het wantrouwen. We moeten proberen te begrijpen wat er wordt gezegd en als we het niet kunnen begrijpen, moeten we ernaar informeren. We moeten niet meteen een slechte mening hebben over iemand die ons iets vertelt. Onder de slechte suggesties die door de duivel in het hart worden gebracht, is het hebben van een slechte mening (sû-i zan) over anderen is degene waarin de duivel het meeste succes heeft. Sû-i-zan is verboden (harâm). Als een bepaalde uiting te duidelijk kwaadaardig klinkt om met optimisme te kunnen interpreteren, moet rekening worden gehouden met een mogelijke vergissing, verspreking of geheugenverlies (aan de kant van de persoon die de uiting heeft gedaan).
ref: Deze paragrafen zijn geciteerd uit het boek “Ethiek van de Islam” pagina 129, de vertaling van het boek Berîka geschreven door Abû Sa'îd Muhammad bin MustafâHâdimî 'rahima hullâhu ta'âlâ', overleden in 1176 Hijrî, 1762 AD in Konya / Turkije en het boek Akhlâq-i-Alâî geschreven in het Turks door Alî bin Amrullah 'rahimahullâhu ta'âlâ,' die overleed in 979 Hijrî, 1572 AD in Edirne / Turkije. U kunt het hele boek en de andere waardevolle boeken op de website vinden www.hakikatkitabevi.com.tr en download in PDF-formaat voor Adobe Acrobat Reader, EPUB-formaat voor iPhone-iPad-Mac-apparaten en MOBI-formaat voor Amazon Kindle-apparaat.
