Na de militaire staatsgreep in 2013 heeft het nieuwe regime in Egypte serieuze stappen ondernomen om de activiteiten van het maatschappelijk middenveld aan banden te leggen. Het regime onder leiding van Abdel Fattah Al-Sisi nam de eerste aanval op de beweging van de Moslimbroederschap, de grootste niet-gouvernementele organisatie van het land. In 2013 en 2014 richtte het Sisi-regime zich op NGO's, gezondheidsinstellingen, religieuze en onderwijscentra, waarvan werd beweerd dat ze banden hadden met de Moslimbroederschap. Het aantal organisaties dat in de periode na de staatsgreep werd gesloten, bedroeg volgens de beste schatting meer dan 10.
Niet-gouvernementele organisaties en activisten met een seculiere en liberale ideologie zoals de Beweging van 6 April, Revolutionaire Socialisten, de Kefaya-beweging en zelfs de Tamarod-beweging werden het doelwit van het Sisi-regime.
Aan de andere kant waren niet-gouvernementele organisaties en activisten met een seculiere en liberale ideologie ook het doelwit van het Sisi-regime. De 6 April-beweging, de revolutionaire socialisten en de Kefaya-beweging, evenals leden van deze organisaties, stonden onder druk van het regime en sommigen werden gearresteerd voor lange gevangenisstraffen. Zelfs de Tamarod-beweging, die Sisi steunde tijdens de staatsgreep, kreeg geen steun van het post-coup-regime dat sinds juli 2013 van kracht is.
In 2017 zette het Sisi-regime een stap om de druk op het maatschappelijk middenveld te industrialiseren met een nieuwe wet die de activiteiten van maatschappelijke organisaties herschikte. Maar in plaats van het functioneren van het maatschappelijk middenveld te liberaliseren, beperkte de wet hun activiteiten verder. De wet maakte het voor 47,000 NGO's in het land moeilijk om hun activiteiten uit te voeren. Bovendien bepaalde de wet dat buitenlandse NGO's 16,500 dollar moesten betalen om hun activiteiten in Egypte te kunnen starten – een vereiste dat aanleiding gaf tot bezorgdheid over de motivatie van de wet. Er wordt ook gevraagd dat zowel binnenlandse als buitenlandse NGO's worden goedgekeurd door de commissie die door deze wet is ingesteld en dat zij hun activiteiten na deze goedkeuring uitvoeren.
Als gevolg van de ngo-wet van 2017 werden veel maatschappelijke organisaties gesloten en moesten sommige buitenlandse ngo’s hun activiteiten in Egypte stopzetten. De Egyptische politie bestormde enkele van hun kantoren.
Ondanks druk van de overheid hebben NGO's geprobeerd actief te blijven. Als gevolg van de ngo-wet van 2017 werden velen echter gesloten en moesten sommige buitenlandse ngo’s hun activiteiten in Egypte stopzetten. In deze context bestormde de Egyptische politie op 9 februari 2017 het kantoor van de belangrijkste mensenrechtenorganisatie van het land, het Al-Nadeem Centrum voor Rehabilitatie van Slachtoffers van Geweld.
Naast Nadeem Centre schorten ook Nazra for Feminist Studies en het Centre for Egyptian Women's Legal Assistance (CEWLA) hun activiteiten op onder druk van de overheid. Het Cairo Institute of Human Rights Studies (CIHRS) is verhuisd naar zijn nieuwe hoofdkantoor in Tunis. Organisaties als de Association for Freedom of Thought and Expression (AFTE) en het Arab Network for Human Rights Information (ANHRI) hebben hun activiteiten beperkt en geprobeerd de druk van de overheid te vermijden vanwege hun kritische berichtgeving. Ze bleven echter zichtbaar in de publieke sfeer.
Het repressieve beleid van het Sisi-regime jegens het maatschappelijk middenveld wordt op verschillende manieren voortgezet. Onlangs lokte de arrestatie van 31 mensen, waaronder werknemers van de mensenrechtenorganisatie Egyptian Coördinatie voor Rechten en Vrijheden, de reactie uit van vele bewegingen uit het maatschappelijk middenveld, zowel binnen als buiten het land. Naar verluidt is een van de gevangenen Aisha Al-Shater, de dochter van Hairat Al-Shater, die een van de leidende zakenlieden en invloedrijke figuren in de strijd was. moslims Broederschap organisatie voordat hij werd gearresteerd tijdens het harde optreden tegen de beweging na de staatsgreep.
Het maatschappelijk middenveld in Egypte is veel erger dan tijdens het Moebarak-tijdperk. De druk van de overheid heeft de activiteiten van lokale en internationale maatschappelijke organisaties in het land steeds meer beperkt.
Ondertussen hebben veel mensenrechtenorganisaties in het land een gezamenlijke verklaring afgegeven tegen de operatie, waarin ze de vrijlating van de gevangenen eisen. De Egyptische Commissie voor Rechten en Vrijheden, het Al-Nadeem Centrum voor de Rehabilitatie van Slachtoffers van Geweld, het Adala Centrum voor Rechten en Vrijheden, het Caïro Centrum voor Mensenrechtenstudies, het Egyptische Front voor de Mensenrechten en de Gemeenschap voor Justitie hebben gezamenlijk verklaard dat het beleid van de Egyptische regering ten aanzien van het maatschappelijk middenveld onaanvaardbaar is. Amnesty International veroordeelde ook de inval en riep op tot de vrijlating van mensenrechtenactivisten.
Het maatschappelijk middenveld in Egypte is veel erger dan tijdens het Moebarak-tijdperk. De druk van de overheid heeft de activiteiten van lokale en internationale maatschappelijke organisaties in het land steeds meer beperkt. Veel deskundigen zijn het er ook over eens dat de situatie van de mensenrechten, de rechtsstaat en de vrijheid van meningsuiting in Egypte slechter is dan die in het Moebarak-tijdperk. Vanuit dit gezichtspunt is het duidelijk dat het huidige regime in Egypte – verre van enige vorm van democratisering – het land naar een meer totalitair bewind heeft gesleept.
İSMAIL NUMAN TELCI
