Als een van de toonaangevende platforms voor intellectueel debat in Turkije werd vorige week het TRT World Forum 2018 in Istanbul gehouden met deelname van vooraanstaande wetenschappers, denktankers, journalisten, politici, vertegenwoordigers van NGO's en studenten. Het hoofdthema van het Forum was het voor ogen hebben van vrede en veiligheid in een gefragmenteerde wereld. De deelnemers bespraken verschillende dimensies van dit thema op zowel regionaal als internationaal niveau.
Het TRT World Forum is een opkomend internationaal platform voor uitgebreide analyse van aanhoudende problemen in de wereld. Tijdens de discussies en brainstormsessies stelt het Forum de deelnemers in staat oplossingen te bieden voor structurele problemen die de vrede in verschillende delen van de wereld verhinderen. Omdat kan worden beargumenteerd dat conflicten in de wereld van vandaag voortkomen uit vijf verschillende kwesties, namelijk soevereiniteit, ideologie, veiligheid, onafhankelijkheid en identiteit, is het TRT World Forum succesvol geweest in het besteden van aandacht aan deze kwesties en het voorstellen van alternatieve manieren voor begrip en het oplossen van aanhoudende crises op nationaal, regionaal en internationaal niveau.
Tijdens de openings- en slotsessies werden “transformaties in het internationale systeem sinds de Eerste Wereldoorlog, de EU als een project na de Tweede Wereldoorlog, de opkomst van het mondiale zuiden, regionale spelers en de veranderende veiligheidsvergelijking in het Midden-Oosten, de leiderschapsrol van vrouwen in het een tijd van conflict, nieuwe media en vertrouwensvorming en internationale samenwerking op het gebied van terrorismebestrijding” stonden centraal in de discussies en voorgestelde oplossingen.
Omdat het gastland van het Forum Turkije was, besteedden de sprekers speciale aandacht aan de rol van Turkije bij het bewerkstelligen van vrede en het bevorderen van de democratie in de regio. Instabiliteit in het Midden-Oosten is geen nieuw fenomeen, en zoals door sommige sprekers werd geanalyseerd, zitten daar onderliggende sociale, economische en culturele redenen achter. Bovendien benadrukten de meeste sprekers de veranderende concepten van conflict en vrede na de Tweede Wereldoorlog.
Turkije is een gamechanger geworden door vredesinitiatieven voor gewone mensen op regionaal en internationaal niveau te ontwerpen en te coördineren. De humanitaire diplomatie is wat Turkije onderscheidt van de rest van de wereld.
In de wereld van vandaag is het definiëren van geweld, conflict en vrede inderdaad niet zo eenvoudig als voorheen. Als een van de grondleggers van vredesstudies maakt Galtungs conflictdriehoek onderscheid tussen structureel, cultureel en direct geweld. Gultang geeft aan dat het ontbreken van geweld niet altijd betekent dat er vrede is. Hij maakt onderscheid tussen negatieve en positieve vrede en voegt hieraan toe dat er sprake is van structureel en/of cultureel geweld ondanks het ontbreken van direct geweld. Deze situatie zou dan negatieve vrede genoemd moeten worden. Positieve vrede vereist daarentegen de afwezigheid van structureel en cultureel geweld, naast de afwezigheid van direct geweld.
Zoals benadrukt door Galtung, vestigden de sprekers op het TRT World Forum ook de aandacht op de dubbelzinnigheid van deze concepten in post-truth-tijden. Niettemin is Turkije een gamechanger geworden door het ontwerpen en coördineren van vredesinitiatieven voor gewone mensen op regionaal en internationaal niveau. Deze benadering van humanitaire diplomatie onderscheidt Turkije, zoals door de sprekers wordt gesteld, van de rest van de wereld, omdat Turkije ook aandacht besteedt aan het opbouwen van duurzame vrede op maatschappelijk niveau.
Traditionele methoden om vrede te bewerkstelligen zijn mislukt. Bijna driehonderd vredesakkoorden die in de jaren negentig werden ondertekend, mislukten na een tijdje.
Waarom gebruikt Turkije verschillende diplomatieke instrumenten om duurzame vrede in de wereldorde op te bouwen? Vooral na de jaren negentig hebben traditionele methoden om vrede te bewerkstelligen gefaald. Bijna driehonderd vredesakkoorden die in de jaren negentig werden ondertekend, mislukten bijvoorbeeld na een tijdje. Bovendien eindigden de meeste oorlogen in dit tijdperk met een overwinning van de ene kant en was het percentage van volledige regeling in deze conflicten erg laag. Deze gegevens laten zien dat traditionele inspanningen voor vredesregeling en vredesopbouw geen succesvolle conflicttransformatie opleveren.
Er is behoefte aan transformatieve benaderingen in post-vredesprocessen om duurzamere resultaten te garanderen. Turkije probeert in dit stadium duurzame vrede op te bouwen door verschillende actoren en groepen erbij te betrekken en probeert de inclusiviteit en hybriditeit van vredesinitiatieven te vergroten.
HAZAL DURAN
