Barack Hussein Obama (d. 4 Ağustos 1961), America Birleşik Devletleri'nin devlet başkanıdır. İlk olarak 4 Kasım 2008'de yapılan 2008 ABD yotulutsa zithunzi za ABD'nin 44 devlet başkanı seçilmiş ve 20 October 2009 tarihinde bu görevi George W. Bush' tan devralmıştır. 6 Kasım 2012 tarihinde yapılan 2012 ABD zithunzi zojambula bwino Mitt Romney karşısında seçimi kazanmış ku America Birleşik Devletleri Başkanlığına ikinci kez seçilmiştir. ABD tarihindeki ilk siyahî devlet başkanı olarak America Birleşik Devletleri'ndeki büyük siyasi gelişmelerden birine imza atmıştır.
YAMI
ABD ndi Hawaii eyaletindeki Honolulu kentinde Kapiolani Tıp Merkezi'nde dünyaya gelir. Kendisiyle aynı adı taşıyan babası Kenya'nın Siaya Bölgesi'ndeki Nyang'oma Kogelo yerleşim yerinde doğmuş ve büyümüş bir Kenyalidır. Annesi Ann Dunham ndi Kansas eyaletinin Wichita kentinde doğmuş ve büyümüş bir Amerikalid.
Barrack Obama ali ndi ana ndi abambo, oyambitsa mayendedwe amphamvu Hawaii'de tanışır ve evlenir. Izi zinapangitsa Obama kukhala wosangalala. Babası Boston'a gider. Yunivesite ya Harvard'nde doktora yapar ve 1965 yılında Kenya'ya geri döner. Annesi ise yine bir yabancı öğrenci olan Endonezyalı Lolo Soetoro'yla ikinci bir evlilik yapar. Obama ali ndi ana ake, ndiye kuti Müslüman ali ndi udindo wotsogolera olmayan.
Annesi ve üvey babasıyla birlikte Endonezya'ya taşınan Obama, 6-10 zakaşları arasında Cakarta'da ilkokul öğrenimi görür. Sonra Honolulu'ya geri dönerek 1979 yılında liseyi bitirinceye kadar anneannesi ve dedesiyle yaşar. Liseden mwana wa Los Angeles'teki Occidental College'de üniversitenin ilk iki sınıfını kur. Sonra New York'taki Columbia UniversityZomwe zidachitika mu 1983 zidapangidwa ndi Siyasal Bilimler bölümünden mezun olur. 1988 chaka Harvard Yunivesite ya Hukuk Fakültesi'palibe. Mayunivesite a Harvard amathandizira pakuwongolera kwapang'onopang'ono "Harvard Law Review” dergisinin yayın işleri müdürlüğünü yapan ilk Afrikalı-Amerikalı olur. 1991 yılında avukatlık diplomasını alarak başarı kazanır.
Obama anne ve babası boşandıktan sonra babasını sadece bir kez America Birleşik Devletleri'ne olan ziyareti sırasında 1971 yılında görür. Bambozi amangokhalira kudandaula Kenyada geçirir ndi Ruth Ndesandjo yemwe adamwalira mu 1982 yılında Nairobi'de bir otomobil kazasında ölür. Annesi ise 1972 yılında ikinci eşinden ayrılarak Endonezya'dan ABD'ye geri döner. 1992 chaka Yunivesite ya Hawaii'nde antropoloji dalında doktora kazanır. 1995 idayamba yumurtalık kanseri'nden ölür. Barrack Obama ali ndi tarafından 1 tane üvey kardeşi, bambo tarafından zaka 7 üvey kardeşi vardır.
Barack Obama Mu 1989 Michelle Robinson'la tanışır. 3 Ekim 1992 tarihinde Michelle Robinson'la evlenirler. 1998 mpaka 2001 adachita bwino kwambiri. 1964 wolemba Michelle Obama ndi Barack Obama adalandira Harvard University of Hukuk Fakültes mezunu bir avukattır. Obama adati Chiprotestanti Hristiyanndi ve United Church of Christ mezhebine üyedirler.
SİYASİ YAŞAMI
Obama avuka diplomasını aldıktan sonra 1992 yılından itibaren 12 yıl süreyle Chicago Yunivesite ya Hukuk Fakültesi'nd Anayasa hukuku derleri verdi. Avukatlık firmalarında çalıştı, çeşitli yardım dernekleri ve vakıflarda görev yaptı. 1996 chaka Illinois'in eyalet senatosuna seçilerek siyasete ilk adımını attı. 1998 ndi 2002 yıllarında iki kez tekrar eyalet senatosuna seçildi. 2000 zaka ABD Temsilciler Meclisi'ne girmek için Demokratik Partinin ön seçimlere katıldı ama başarılı olamadı. 2004 tarihinde adaylığını koyduğu ABD Senatosu'nuna % 70'lik bir oy çoğunluğu almak suretiyle seçildi.
Obama's ABD'de ilk defa ülke sahnesine çıkması 2004 ABD XNUMX ABD yochititsa chidwi ku Boston'da toplanan Demokratik Parti kurultayında yaptığı ve ülke çapında televizyonda canlı olarak yayınlanan etkileyici konuşması sayesinde olmuştur. Obama Senato'daki adakumana ndi Senato Dışişleri Komisyonunda görev yaptı. Doğu Avrupa, Orta Doğu, Orta Asya ve Afrika'ya resmi ziyaretlerde bulundu. Filistin devlet başkanı Mahmud Abbas'la buluştu. Kenya pa Nairobi University'nde bir konferans verdi. ABD Senatosu'nda henüz 6 yıllık ilk dönemini tammlamamışken 10 Şubat 2007 tarihinde 2008 ABD imagwira ntchito bwinone Demokratik Parti'den adaylığını koyduğunu açıkladı.
2008 ABD imagwira ntchito bwino
Barack Obamaa'nın yanı sıra Demokratik Parti içindeki başkanlık ön seçimlerine adaylığı koyan siyasetçiler arasında Hillary Clinton, John Edwards, Joe Biden, Christopher Dodd ndi Bill Richardson gibi birçok tanınmış siyasetçiler bulunmaktaydı. Ozellikle adayler in the New York Senator Hillary Clinton adasewera ABD pa ABD pomwe Bill Clinton adasiya ntchito yake mu 2007 pomwe adayambitsa Demokratik Parti içinde in şanslıgröd.
ABD başkanlık seçimlerinde iki büyük partiyi temsil edecek başkan adayı her eyalette ayrı ayrı ve değişik tarihlerde yapılan ön seçimlerle belirlenmektedir. Bu ön seçimlerden ilki Iowa eyaletinde 3 Ocak 2008 tarihinde gerçekleşti. M'malo mwake, a Hillary Clinton adakumananso ndi a Hillary Clinton kuti ayambenso kuyankhulana ndi Barack Obama. Ancak Clinton 5 ali ndi mwana wa New Hampshire yemwe adaletindeki kuti adziwike bwino kwambiri. 2008'in Ocak ayı boyunca Demokratik Parti içinde Hillary Clinton ndi Barack Obama dışındaki bütün adaylar birer birer adaylıktan cekildiklerini ilan ettiler.
Ön seçim takvimine göre 5 Şubat 2008 günü 20 eyalette aynı anda yapılacak Salı seçimleri kritik bir önem taşımaktaydı. Ancak Salı gününde kazanılan oylar iki aday arasında eşitliği bozmadı. Werengani nkhani yotsatirayi. Zamanla Obama adayang'ana Clinton adakumana ndi zovuta zambiri. Buna rağmen Haziran ayına kadar adaylık yarışı başa baş devam etti. Hillary Clinton Obama'yı sonuna kadar az bir farkla takip ediyordu. Ancak ön seçimler 3 Haziran 2008 tarihinde South Dakota ve Montanaeyaletleriyle tamlandıktan sonra Hillary Clinton'un Obama'nın açtığı bu küçük farkı kapatamayacağı anlaşıldı. Barack Obama Demokratik Parti'nin 2008 ABD adatulutsa zosintha zomwe zidachitika kale. Böylece Obama ABD adawonetsa chidwi chake pazambiri zamasiku ano Afrikalı-Amerikali aday olma özelliğini kazanmış oldu.
Demokratik Partinin kurultayı 25-28 Ağustos 2008 tarihleri arasında Colorado eyaletinin Denver kentindeki Pepsi Centerndi yap. Barack Obama 28 Ağustos gecesi canlı yınla aktarılan konuşmasında Demokratik Parti'nin adaylığını resmen kabul etti. 1 hafta sonra Minnesota eyaletinin St. Paul kentindeki XCel Energy Center'ndi yapılan Cumhuriyetçi Parti kurultayında Arizona senatörü John McCain'in adaylığını onaylandı. Böylece 2008 ABD imagwira ntchito molimbika kwambiri.
Barack Obama ve John McCain 26 Eylül- 15 Ekim tarihleri arasında televizyon kameraları önünde 3 defa münazara yaptılar. Seçim kampanyası sırasında ABD gündemi 2008 Ekonomik Kriziyle sarsıldı. Irak Savaşı ndi Terörizm ali ndi konular arka plan iildi. Obama, McCain'in Cumhuriyetçi Partili apambana George W. Bush'un başarısız ekonomik siyasetlerini devam ettireceğini öne sürdü. McCain adatsimikiza za Obama kuti achitepo kanthu. Mfundo yoti a Obama adziwikiratu idzakhala yopambana.
2008 ABD idzakhala ndi zotsatira za 4 Kasım 2008 zapıldı. Barack Obama amasangalala 52%'sini kazanarak ABD'nin 44. devlet başkanı seçildi. Obama ali oy oranı ve kazandığı eyaletler bakımından mwana 30 yıl boyunca hiçbir Demokrat Partili başkan adayının edemediği bir başarıyı elde etmiştir. Obama adalengeza za Demokrat Parti Virginia, Florida ndi Ohio zomwe zidapangitsa kuti Cumhuriyetçilere ikhale yopambana. Zomwe zinachitikira Obama, ABD'nin gelecek döneminde zorlukların ve hataların olabileceğini belirtmiş, yaşanacak sıkıntıların ise vatanseverlikle aşılacağını anlatmışt.
Barack Obama 20 Ocak 2009 günü yerel saatle 12.00 (TSİ 19.00)'de daha önce 1861 yılında başkan Abraham Lincoln'Un yemin töreninde kullandığı İncil'e el basıp yemin ederek George W. Bush'tan yemwe anali wodziwika bwino kwambiri Ntchito ya ABD Zinali.
2012 ABD Başkanlık Seçimleri
Ndi zophweka Demokratik Parti'yi 2008 yılında ilk kez ABD yothandiza kwambiri Barack Obamaa temsil ederken, Cumhuriyetçi Parti'yi ise eski Massachusetts eyaleti valisi ve iş adamı Mitt Romney temsil ndi. Barack Obama adalengeza kuti 4 yıl süreyle ABD ikubwera posachedwa.
OBAMA'YA YÖNELİK ELEŞTİRİLER
Obama ine 2014 Ferguson Protestolarına yönelik, olaylarda onlarca kişinin ölmesi ve binlerce kişinin tutuklanmasına sessiz kalması ülkenin birçok kesiminde tepki toplamıştır.
Türkiye, Rusya, BM (Birleşmiş Milletler) ve China gösteriler de America'yı itidale davet etmiştir ve göstericilere karşı sert tumundan vazgeçmesini istemiştir.
