Prawdopodobnie tytuł artykułu może wydawać się czytelnikom dziwny. Można zadać oczywiste pytanie: jak i dlaczego dokonujemy takiego porównania między Turcją, nazywając ją muzułmańską Ameryką. I co to w ogóle oznacza? Rozwiążmy to…
Nie jest tajemnicą, że Stany Zjednoczone Ameryki to kraj, który powstał dzięki migrantom z całego świata. Od odkrycia kontynentu amerykańskiego przez Krzysztofa Kolumba w 1492 roku do Ameryki zaczęli przybywać ludzie z całego świata w poszukiwaniu lepszego życia. I warunkowo te fale migracji można podzielić na kilka grup:
1.Europejscy migranci.
Trzon przyszłego narodu amerykańskiego stanowili właśnie migranci ze Starego Świata: Brytyjczycy, Szkoci, Niemcy, Hiszpanie, Francuzi, a zwłaszcza Irlandczycy. Najprawdopodobniej powodem migracji były zarówno motywy materialne (poprawa sytuacji materialnej), jak i głęboko sakralne i ideologiczne. Nie jest przecież tajemnicą, że ówczesna Europa była ciągłym podłożem absolutystyczno-monarchistycznym, opartym na stosunkach feudalnych, co z kolei pociągało za sobą powstania i ciągłe oburzenie zwykłych ludzi.
Jest oczywiste, że taka emigracja na przestrzeni wieków była, można by rzec, kompromisem między państwem, które dopuszczając emigrację, głównie niezadowolonych z życia ludności, „wyładowałoby” swoje kraje z potencjalnego zagrożenia powstaniami; oraz zwykłych ludzi, którzy chcieli wyemigrować, aby zbudować zupełnie nową tożsamość opartą na równości i podstawowych wolnościach.
2. Afrykanie
Według badaczy z Uniwersytetu Emory w latach 1525–1866 do Ameryki przywieziono z Afryki 12.5 miliona ludzi.
Zdecydowana większość dzisiejszych Afroamerykanów to potomkowie Angoli, Ghany i Senegalu. Najwięcej było Angoli: 5 milionów ludzi, czyli prawie połowa całkowitej liczby wszystkich niewolników sprowadzonych do Nowego Świata. Około jedna czwarta niewolników sprowadzonych do Ameryki Północnej pochodziła z Angoli.
Przez prawie trzy stulecia Afrykanie pozostawali niewolnikami i mimowolną siłą roboczą, aż na początku 1863 roku prezydent Abraham Lincoln wydał Proklamację Wyzwolenia, dekret mający na celu zniesienie niewolnictwa w całym kraju. Wszystkie „osoby przetrzymywane jako niewolnicy” w stanach Konfederacji uznano za wolne. Ostateczne zniesienie niewolnictwa nastąpiło wraz z przyjęciem 13. i 14. poprawki do Konstytucji. Czternasta poprawka uchwalona w 14 roku przyznała wszystkim byłym niewolnikom obywatelstwo amerykańskie.
I choć dzisiejszych Afroamerykanów nie można zaliczyć do „migrantów”, to są oni jednym z kamieni węgielnych w kształtowaniu się narodu amerykańskiego.
3. Ostatnią kategorią migrantów są osoby, które przybyły do Stanów Zjednoczonych po II wojnie światowej, w tym duża liczba rdzennych mieszkańców Ukrainy, Rosji i Białorusi, którzy do dziś przybywają do Stanów Zjednoczonych na pobyt stały.
Ale jaki jest związek pomiędzy powyższym – emigracyjną Ameryką i Turcją.
Tak naprawdę Turcja przed wiekami i dziś jest pstrokatym podłożem wielu grup etnicznych i ludów, które schroniły się w niej po zajęciu krajów zamieszkania.
Tak więc w latach 1783–1917 około 1.8 miliona Krymów wyemigrowało z Krymu do Imperium Osmańskiego. Ta sama liczba dotyczy muhadżirów (migrantów) z Kaukazu: Czerkiesów, Wajnachów, Dagestańczyków, Osetyjczyków i Abchazów.
Drugą kategorią emigrantów byli przedstawiciele regionu Rumeli (Bałkany). Po wyniszczających wojnach pomiędzy Turkami, Rosją i krajami europejskimi, setki tysięcy mieszkańców Bośni, Albanii, Bułgarii, Rumunii, Grecji wyemigrowało do serca Imperium Osmańskiego, a obecnie współczesnej Turcji – do Anatolii (po turecku Anadolu. Ed. .).
To właśnie Anatolia, co z tureckiego można przetłumaczyć jako „ojczyzna”, stała się punktem oparcia dla milionów muzułmanów i niemuzułmanów z różnych części dawnego imperium.
I dzisiaj nie jest zaskoczeniem, kiedy przyjeżdżasz do Turcji i spotykasz się z miejscowymi, dowiadujesz się, że wielu z nich to etnicznie nie-Anatolijczycy lub są w genealogii, które sięgają emigrantów z Bałkanów, Krymu, Kaukazu lub innych regionów.
Tak różnorodne podłoże ludowe i grup etnicznych w Turcji czyni ją wyjątkowym krajem, którego wspólne ideały zjednoczyły miliony migrantów i lokalnych mieszkańców we wspólny turecki naród polityczny.
